YAZGI VE ÖZGÜRLÜK ARASINDAKİ ONMAZ ÇELİŞKİNİN SIRRI bu akşam, saat 22.00'de, canlı, herkese açık. 1. varsayım: • şayet tanrı nasıl karar alacağımı, nasıl eyleyeceğimi önceden ve kesin olarak biliyorsa, kararlarımda ve eylemlerimde (istencimde) özgür değilim, özgür değilsem sorumlu da değilim demektir. 2. varsayım: • şayet tanrı nasıl karar alacağımı, nasıl eyleyeceğimi önceden ve kesin olarak bilmiyorsa, bu takdirde tanrı bilen ve herşeye gücü yeten değildir demektir. (oysa bilgisiz ve güçsüz bir tanrının tanrılığından söz edilemez.) özet: olacak olanın tanrı tarafından saltık olarak bilinmesi anlamında bir yazgının varlığı, özgürlüğü ve sorumluluğu ortadan kaldırır, yokluğu ise tanrının bilgisinin ve gücünün, dolayısıyla tanrılığının yokluğunu gerektirir. sonuç: ilk varsayımı kabul edersen usunu yadsımış olursun, ikinci varsayımı kabul edersen saçma'nın (absürd veya abes'in) kucağına düşersin ki bu durumda duygularını yadsımak durumunda kalırsın. yok şayet bu iki varsayımı uzlaştırmayı denersen, ussal olarak bu mucizenin asla gerçekleşmeyeceğini anlarsın. nitekim dindar bilincin "cüzi irade-külli irade", dinsiz bilincin "clinamen" söylemleri bu kabildendir ve ancak sıradan bilincin gereksinimlerini doyuran orta yolculuğun belirtisidir. YouTube
