Kamil Całus
@KamilCaus • 17,023 subscribers
Wyspiarz z prawego brzegu Świny. Od 2012 załogant @OSW_pl. Tu o 🇲🇩Mołdawii, 🇷🇴Rumunii, Heimacie. Etymolog-amator. Autor 📖 "Mołdawia. Państwo Niekonieczne."
Shorts
Videos
🇷🇴💥 Rumunia wysadza skałę w Dunaju żeby utrzymać pracę elektrowni atomowej w Cernavodzie. Najpierw kontekst: 🌡️ Trwająca właśnie ekstremalna obniżyła Dunaj do poziomu bliskiego rekordowi z 1985 r. Przepływ jest obecnie trzy razy mniejszy niż wieloletnia średnia dla lipca. Elektrownia jądrowa Cernavodă - jedyna siłownia atomowa w Rumunii, generująca ok 20% prądu w kraju - chłodzona jest wodą z tej właśnie rzeki. W wyniku suszy poziom Dunaju spadł tak nisko, że reaktor 1 wyłączono, a reaktor 2 w każdej chwili może zostać wyłączony. A teraz kwestia skały 🪨 By zwiększyć ilość wody przepływającej koło elektrowni zdecydowano się na wysadzenie granitowej skały „Pârjoaia". leżącej na rozgałęzieniu Dunaju i przekierowującej część jego nurtu do bocznego, omijającego Cernavodę ramienia tej rzeki. Dwie pierwsze eksplozje (wczoraj) nie przyniosły rezultatu. Dopiero dziś rano ponad 100 kilogramów materiału wybuchowego pozwoliło na zniszczenie skały. To jednak nie wsystko. Następnym krokiem będzie zatopienie w omijającej główny bieg rzeki odnodze czterech barek z kamieniem (po ~500 ton każda), żeby przepchnąć więcej wody ku elektrowni. Niestety, cała operacja ma także minusy. Może ona bowiem doprowadzić do ograniczenia i tak skąpego dostępu do wody mieszkańców okolicznych wiosek.
Kamil Całus162,559 görüntüleme • 1 ay önce
🇷🇴Rumuńskie media obiegło wczoraj szokujące nagranie z poniedziałku - 27 lipca. Widać na nim, jak do kierowcy, który zatrzymał się na chwilę na poboczu słynnej widokowej Drogi Transfogaraskiej, żeby zatelefonować, podchodzi niedźwiedź — a właściwie niedźwiadek — brunatny. Mężczyzna stoi tyłem do zwierzęcia i przez pierwsze chwile w ogóle się nie porusza. Trudno powiedzieć, czy robi to świadomie, by go nie sprowokować, czy jest sparaliżowany strachem, a może po prostu nie dostrzega zbliżającego się niebezpieczeństwa. Gdy nagrywający postanawia podjechać nieco bliżej, żeby odstraszyć niedźwiedzia, ten wyskakuje przed kierowcę i zmusza go do ucieczki. Poniżej znajdziecie przetłumaczony, rumuński reportaż na temat tego incydentu. 📺📽️ Tego typu sytuacje powtarzają się w Rumunii — szczególnie na tej trasie — regularnie i wynikają przede wszystkim z ludzkiej lekkomyślności. Przez lata dokarmiania przez turystów niedźwiedzie, które z natury unikają człowieka, zaczęły kojarzyć nas z jedzeniem i same inicjują kontakt. Wciąż jednak są to dzikie, silne i nieprzewidywalne zwierzęta, które nierzadko reagują agresywnie. Tym razem skończyło się na strachu. Ale nie zawsze tak jest. 3 lipca 2025 roku na tej samej Drodze Transfogaraskiej, w rejonie zapory Vidraru, zginął 48-letni włoski motocyklista — Omar Farang Zin. Zatrzymał się, zszedł z motocykla i zaczął karmić oraz fotografować niedźwiedzicę z młodymi. Dzień wcześniej publikował na swoim profilu zdjęcia i filmy z napotkanymi niedźwiedziami, a w jego telefonie znaleziono nagranie z ostatnich chwil przed atakiem. Zwierzę ściągnęło go kilkadziesiąt metrów w dół stromego wąwozu w stronę jeziora Vidraru. Gdy na miejsce dotarli ratownicy, mężczyzna już nie żył. To niestety nie jest odosobniony przypadek. Według rumuńskiego ministerstwa środowiska w ciągu ostatnich dwóch dekad niedźwiedzie zabiły w tym kraju blisko 30 osób, a setki kolejnych ciężko raniły. Tylko w ostatnim roku, poza Włochem, zginęły co najmniej dwie kolejne osoby:. Wcześniej, latem 2024 roku niedźwiedź zabił 19-letnią turystkę w masywie Bucegi. Rosnąca populacja — szacowana dziś na 10–13 tysięcy osobników, największa w Unii Europejskiej — sprawia, że takich tragedii jest coraz więcej. 🇵🇱Polscy motocykliści i turyści to jednak jedna z najliczniejszych grup na tych trasach — temat dotyczy nas więc bezpośrednio. Dlatego też na koniec przypomnienie dla wszystkich wyjeżdżających do Rumunii: NIE KARMIMY I NIE PODCHODZIMY DO NIEDŹWIEDZI. Jeśli chcemy im się na trasie przyjrzeć — robimy to wyłącznie z wnętrza samochodu.
Kamil Całus61,482 görüntüleme • 1 ay önce
🇷🇴🇲🇩🇵🇱 Artur Żmijewski ma zresztą szczęście do tematów rumuńskich… Przypomnijmy np. odcinek „Ojca Mateusza” pt. „Czekolada”, w którym próbuje on rozwikłać zagadkę śmierci mołdawskiego cukiernika Constantina. Pojawia się w nim słynna w środowisku polskich mołdawioznawców (no, jest nas paru) scena, w której ojciec Mateusz okazuje się najwyraźniej zwolennikiem stworzonej przez sowieckich ideologów koncepcji odrębności języka mołdawskiego od rumuńskiego ;) Widząc zapisane przez Constantina po rumuńsku notatki, bez wahania wyrokuje: „To po mołdawsku!”. I zupełnie szczerze aż dziwię się, że tego właśnie dialogu ambasada rumuńska nie oprotestowała. Bukareszt – dla którego Mołdawianie to po prostu Rumuni – jest bowiem bardzo wyczulony na wszelkie przejawy mołdawianizmu (czyli sowieckiej idei lansującej odrębność językową, kulturową i narodową Rumunów i Mołdawian) i nieraz już ostro reagował w podobnych sytuacjach – i to nie tylko w jednym kraju.
Kamil Całus30,369 görüntüleme • 23 gün önce
📽️W południowej Rumunii (konkretnie w miejscowości Poiana Lacului) doszło do tyleż groźnego, co komicznego incydentu, który lokalny internet okrzyknął powtórką Bitwy pod Vaslui z 1475 r, powstaniem Spartacusa lub po prostu ogrywaniem Prince of Persia/Assassins Creed na żywo. ⚔️⚔️🇷🇴🇷🇴🤺🤺 Cóż dokładnie się wydarzyło? Otóż, pewien mężczyzna zaczął wczoraj obrzucać kamieniami przejeżdżające samochody i przechodniów. Przybyła na miejsce policja wezwana przez zaniepokojonych mieszkańców niestety także szybko stała się celem miotanych przez niego pocisków i nie mogąc sobie z nim poradzić wezwała na pomoc oddział specjalny. Widząc nadciągających antyterrorystów mężczyzna wycofał się taktycznie na dach budowanego nieopodal domu, gdzie wyposażył się w... uwaga, narzędzia przypominające miecz oraz tarczę (🛡️⚔️) i kontynuował ofensywę. Poskromić "dzielnego" potomka dackich wojowników nie udało się nawet z pomocą gazu łzawiącego i granatów hukowych. Nie tylko nie zrobiły one na nim wrażenia, ale wręcz zachęciły do ataku na jednego z policjantów (za pomocą wspomnianego "miecza"). W odpowiedzi specjalsi oddali kilka strzałów ostrzegawczych, a w końcu postrzelili samozwańczego "Leonidasa" w nogę i pośladek. Dopiero to zmusiło go do poddania się stróżom prawa. Co ja Wam będę jednak opowiadał. Sami lepiej zobaczcie to epickie starcie. ⬇️⬇️⬇️
Kamil Całus44,580 görüntüleme • 5 ay önce
🇲🇩 „Pociąg Bólu" powrócił na centralny plac Kiszyniowa, zlokalizowany dokładnie naprzeciwko siedziby mołdawskiego rządu (to tzw. Plac Wielkiego Zgromadzenia Narodowego). Wagony towarowe, które od 2023 r. corocznie wystawiane są w sercu mołdawskiej stolicy, mają przypominać o serii stalinowskich deportacji – tragedii, która dotknęła mieszkańców Besarabii (regionu historyczno-geograficznego, na którego terenie leży dzisiejsza Republika Mołdawii) w latach 1941–1951. Trzy kolejne operacje zorganizowane i przeprowadzone przez władze komunistyczne doprowadziły do zesłania na Syberię i do Kazachstanu od 80 000 do 120 000 Besarabczyków (region zamieszkiwało wówczas nie więcej niż 2,5 mln osób, chodzi więc o ok. 4% ogółu populacji). Tylko podczas tzw. Operacji „Południe" z lipca 1949 do bydlęcych wagonów wepchnięto siłą ponad 35 000 ludzi (w tym blisko 12 000 dzieci), których następnie wywieziono w głąb ZSRR. ‼️ Co ważne, "Pociąg cierpienia" stanie w tym roku nie tylko w Kiszyniowie, ale także w drugim największym mieście kraju, Bielcach. W tym w znacznym stopniu rosyjskojęzycznym, ok. 120 tysięcznym mieście wystawa pojawi się po raz pierwszy w historii. Ekspozycja ta to jeden z wielu w ostatnim czasie przejawów budowania przez władze mołdawskie pamięci (a raczej świadomości, bo wielu mieszkańców kraju po prostu o tych wydarzeniach nie wie) o koszmarze sowieckiej okupacji i stalinowskiego terroru. Przypomnijmy przy okazji, że na prośbę prezydentki kraju – Mai Sandu – Polska🇵🇱 aktywnie pomaga obozowi prozachodniemu w budowie instytucji zajmującej się właśnie systematyzacją narracji historycznej i polityką pamięci (tj. lokalnego odpowiednika IPN-u). Więcej mówiłem o tym w podkaście OSW – Ośrodek Studiów Wschodnich, który linkuję poniżej (w komentarzu). 🔗 Zdjęcie i film: Veaceslav Verlan (FB)
Kamil Całus12,555 görüntüleme • 2 ay önce
🇲🇩Kiszyniów to najwspanialsze miejsce na świecie. Miasto kreatywności i pełnej wolności twórczej i architektonicznej. Nie zapraszam do dyskusji bo nie ma o czym. A jak ktoś nie wierzy to proszę. ⬇️⬇️⬇️ Na tzw. Ryszkanówce - północnej dzielnicy miasta, będącej jedną z jego największych sypialni - przy bulwarze Mirczy Starego znajdziemy takie oto miejsce. Mamy tu blok z wielkiej płyty, do którego dobudowano zarówno “wykusz” handlowo-usługowy w stylu szalonych lat 90. jak i pawilon kawiarniany, za którym z kolei ulokowano (w bloku!) cerkiew świętego Jerzego Męczennika☦️. Jako że miejsca na ikoniczna złotą, cebulastą kopułę zabrakło to postanowiono zainstalować ją na jednym z balkonów. Do tego na lewo od tej niebieskiej przybudówki widzimy jeszcze jakiś garaż, a na prawo (między nią kawiarnia) jeszcze jedną przybudówkę ;) O tym że część balkonów jest zabudowana “na dziko” nawet nie wspominam bo to praktyka powszechna w Mołdawii (i ma sens, choć budzi opór natury estetycznej ). Kocham. Serio. Nie znudzi mi się to miasto nigdy. Źródło: Telegram Кишинёв Live
Kamil Całus15,437 görüntüleme • 4 ay önce
Daha fazla içerik yok.