正在加载视频...

视频加载失败

derslerin uzunluk

161,514 次观看 • 7 个月前 •via X (Twitter)

0 条评论

暂无评论

原始帖子的评论将显示在这里

相关视频

tbd 25. bölümün gelme süresinin uzunluk
0:11

Sensitive content

tbd 25. bölümün gelme süresinin uzunluk

medis

64,025 次观看 • 4 个月前

#deprem Neden büyük deprem enerjisi küçük depremlerle salınmıyor? 4.5 büyüklüğünde yaklaşık 11 bin 220 adet deprem olursa 7.2'lik depreme eşit enerji çıkabilir veya 5.0 büyüklüğünde yaklaşık 2000 adet deprem olursa 7.2'lik depreme eşit enerji cikabilir -4.0 büyüklüğünde 7.943 adet deprem olursa 6.6'lik depreme eşit enerji çıkabilir veya 5.0 büyüklüğünde 251 tane deprem olursa 6.6'lık depreme eşit enerji çıkabilir. Ancak depremler bu şekilde meydana gelmezler. Bunun bir çok nedeni var. Depremlerin Temel Nedenleri -Tektonik Plakalar ve Stres Birikimi: Yer kabuğu, devasa tektonik plakalar halinde bölünmüştür. Bu plakalar sürekli hareket eder (yılda birkaç cm veya daha fazla ), ancak fay hatlarında (plakaların sınırları) birbirlerine sürtünerek takılırlar. Bu takılma, "sürtünme" nedeniyle olur. Plakalar hareket etmeye devam ettikçe, fay çevresindeki kayalar elastik olarak deforme olur – tıpkı bir lastiğin gerilmesi gibi. Bu deformasyon, "elastik rebound" (elastik geri sıçrama) olarak bilinir ve büyük miktarda potansiyel enerji biriktirir. Küçük depremler/ 5.0 magnitüd altı, fayın küçük bir kısmında lokal stres salınımıyla olur. Bunlar, fayın zayıf noktalarında enerjiyi azar azar salar. Ancak, fayın tamamı (onlarca yüzlerce kilometre uzunluğunda olabilir) için bu yeterli değildir. Neden mi? Çünkü faylar homojen (düzgün) değil; bazı kısımlar "kilitli" (locked) ve yüksek sürtünmeli olur. Bu kilitli bölgeler, stresin uzun süre (yıllar, hatta yüzyıllar) birikmesine izin verir. Küçük depremler bu kilitli segmentleri rahatlatmaz, sadece etrafındaki küçük alanları etkiler. -Stick-Slip Davranışı: Yapışma ve Ani Kayma: Depremlerin büyük kısmının nedeni, fayların "stick-slip" (yapışma-kayma) modeli ile çalışmasıdır. Stick (Yapışma) Aşaması: Faylar sürtünme nedeniyle yapışır ve hareket etmez. Tektonik hareket devam ettikçe stres birikir, ama salınım olmaz. Slip (Kayma) Aşaması: Stres, sürtünme kuvvetini aştığında, fay ani bir şekilde kayar. Bu, büyük bir enerji salınımı yaratır ve sismik dalgalar üretir. Neden sismik boşluktaki enerjiler küçük depremlerle salınmıyor? Çünkü fayların yapısı heterojen: Bazı bölgeler zayıf (küçük depremlere eğilimli), bazıları güçlü (büyük birikime dayanıklı). Küçük depremler, zayıf bölgelerde olur ve toplam enerjiyi yeterince azaltmaz. Örneğin, bir M7 depremin enerjisi, binlerce M5 depremin toplamından fazladır ( M7.2 için yaklaşık 2000 tane 5.0 büyüklüğünde deprem gerektiğini söylemiştim – enerji logaritmik artar). Bu yüzden, sistem "bekler" ve stres kritik seviyeye ulaşınca büyük bir şokla kırılır. - Sismik Döngü (Seismic Cycle) Faylar, "sismik döngü" denilen bir süreç izler: Birikim Dönemi: Stres yavaş yavaş artar, küçük depremler olabilir ama bunlar döngüyü durdurmaz. Kırılma Dönemi: Ani salınım ve büyük deprem. Rahatlama Dönemi: Fay geçici olarak rahatlar, ama döngü yeniden başlar. Bu döngü, neden enerjiyi küçük depremlerle tamamen atilmadigini açıklar. Örneğin, Kuzey Anadolu Fayı gibi büyük faylar, tarihsel olarak büyük depremlerle (M7+) enerji salar; küçükler sadece ara dönemlerde olur. Dogu Anadolu Fay hattı da benzer sürec işledi sonunda 6 Şubat depremleri meydana gelmişti. (Unutmamak gerekir fay türleri uzunluk derinlik yıllık kayma hızı gibi etkenler her fayı eşsiz kılar) tekrar soralım küçük depremler büyük olanı önler mi? Halk arasında yaygın kanı: "Küçük depremler basıncı alır ve büyük depremi önler." Bu kısmen doğru ama büyük ölçüde yanlış. Küçük depremler bazı lokal stresi salar, ancak fayın genel stresini önemli ölçüde azaltmaz. Aksine, bazen "foreshock" (öncü şok) olarak büyük depremin habercisi olabilirler . Küçük depremlerin toplam enerjisi, büyük bir depremin enerjisini karşılayamaz; bu yüzden fay "bekler" ve büyük şokla patlar. Bilimsel olarak, depremler öngörülemez ve küçükler büyük olanı "önlemez" tam tersi, bir dizi küçük deprem bazen büyük bir kırılmayı tetikleyebilir.. Depremlerin tam zamanı bu gibi sebeplerle bilinemez ancak olasılıksal hesaplamalar yapılabilir 🙋🏻‍♂️

Jeo Albant

13,801 次观看 • 11 个月前