正在加载视频...

视频加载失败

“panzehirimiz”

53,449 次观看 • 4 个月前 •via X (Twitter)

0 条评论

暂无评论

原始帖子的评论将显示在这里

相关视频

🏛️🔥 ANTALYA’NIN KAŞ İLÇESİNDEKİ XANTHOS ANTİK KENTİ’NİN TRAJİK HİKÂYESİNİ BİLİYORMUSUNUZ ? Bugün Antalya’nın Kaş ilçesinde, Eşen Çayı’nın kıyısında yükselen Xanthos… Bu isim kentin bize ulaşan Grekçe adıdır; Likyalılar kendi kentlerine Arñna diyordu. Burası sıradan bir antik kent değildi. Xanthos, Likya’nın en önemli siyasi merkezlerinden biri, daha sonraki dönemde ise Likya Birliği’nin başlıca kentlerinden biriydi. 👑 📜 HİKÂYESİ YUNANLARDAN ÇOK DAHA ÖNCE BAŞLIYOR Likyalıların geçmişi, Klasik Çağ’dan yüzyıllar öncesine, Geç Tunç Çağı Anadolu’sına kadar götürülür. MÖ 2. binyıla ait Hitit metinlerinde “Lukka Ülkeleri” olarak adlandırılan Güneybatı Anadolu topluluklarından sık sık söz edilir. Bu Lukka toplulukları ve yaşadıkları coğrafya, araştırmacılar tarafından daha sonraki Likya ve Likyalılarla ilişkilendirilmektedir. Likçe de bunun dilsel tarafını gösteriyor. Likçe, Hititçe ve Luvice gibi Hint-Avrupa dil ailesinin Anadolu koluna mensuptur ve özellikle Luviceyle yakın akrabadır. Bu yüzden Likyalıların köklerini yalnızca Yunan dünyasında aramak yanlış olur. Onların geçmişi büyük ölçüde Anadolu’nun eski Luvi-Lukka kültür çevresiyle bağlantılıdır. ⛰️📜 Xanthos’un Grekçe adıyla Hitit belgelerinde karşılaşmamamız elbette şaşırtıcı değildir; çünkü kentin yerli Likçe adı Arñna, Xanthos ise daha sonraki Grekçe adlandırmadır. 🔥 HERODOTOS’UN ANLATTIĞI BÜYÜK XANTHOS TRAJEDİSİ Xanthos tarihinin en meşhur olaylarından biri Perslerin Likya’yı ele geçirdiği MÖ 6. yüzyılda yaşanır. Burada özellikle altını çizmek gerekiyor: Olayı ayrıntılarıyla bize Herodotos anlatıyor. Herodotos’a göre Pers komutanı Harpagos karşısında yenilen Xanthoslular kentlerine çekilir. Ailelerini, kölelerini ve mallarını akropolde toplar, burayı ateşe verir ve ardından Pers ordusuna karşı son bir saldırıya geçerler. Herodotos’un anlatımında Xanthoslular teslim olmaktansa ölmeyi seçmiştir. ⚔️🔥 Fakat Xanthos ile Persler arasındaki yüzlerce yıllık ilişkiyi yalnızca bu savaş üzerinden değerlendirmek doğru olmaz. İlk çatışmanın ardından Xanthos yeniden ayağa kalktı. Likyalılar uzun dönemler Pers egemenliği altında yerel hanedanları aracılığıyla yaşamlarını sürdürdüler. Perslerle siyasi olarak uzlaşırken kendi dillerini, mezar geleneklerini ve yerel kimliklerini de büyük ölçüde korudular. Hatta Xanthos’un bugün bildiğimiz en görkemli anıtlarından bazılarının ortaya çıkışı Pers hâkimiyeti dönemine rastlar. 👑🏛️ ⚔️ VE YÜZYILLAR SONRA TARİH ADETA TEKRARLANDI… MÖ 42’de bu kez Brutus’un ordusu Xanthos’un karşısındaydı. Antik tarihçi Appianos’un aktardığına göre Xanthosluların bir bölümü yine teslim olmayı reddetti. Kentte yangınlar çıktı ve Xanthos bir kez daha büyük bir felaket yaşadı. Böylece antik kaynaklarda Xanthos’un adı iki ayrı dönemde direniş, yangın ve toplu ölüm anlatılarıyla özdeşleşti. 🔥 🐎 XANTHOS’UN EFSANESİ TROYA SAVAŞI’NA KADAR UZANIYOR Homeros’un İlyada’sında Troya’nın yanında savaşan Likyalıların en büyük kahramanlarından biri Sarpedon’dur. Zeus’un oğlu Sarpedon, Patroklos tarafından öldürüldüğünde mitolojiye göre bedeni Hypnos (Uyku) ve Thanatos (Ölüm) tarafından yeniden Likya’ya götürülür. Yani Xanthos’un dünyası yalnızca tarih kitaplarında değil, Homeros’un destanlarında da karşımıza çıkar. 🐎⚔️ 📜 XANTHOS’TA TAŞLAR HÂLÂ LİKÇE KONUŞUYOR Xanthos’un en önemli özelliklerinden biri de olağanüstü yazıt mirasıdır. Kentte bulunan ünlü Xanthos Yazıtlı Dikmesi, Likya dili ve tarihi açısından en önemli belgelerden biridir. Anıt üzerinde Likçe, Milyanca (Lycian B) ve Grekçe metinler bulunur. Yakındaki Likya kutsal merkezi Letoon’da bulunan ünlü üç dilli yazıt ise Likçe, Grekçe ve Aramice olarak hazırlanmıştır. Bu yazıtlar sayesinde bugün yaklaşık 2.500 yıl önce Anadolu’da konuşulan Likçe dilini okuyabiliyor ve Likyalıların kendi seslerini duyabiliyoruz. Üstelik Likçe, bize Likyalıların Anadolu geçmişini gösteren en güçlü kanıtlardan biridir. Dil, Luviceyle yakın akrabadır ve her ikisi de Anadolu dilleri ailesine aittir. ⚱️ ÖLÜMÜ TAŞA İŞLEYEN KENT Xanthos aynı zamanda Likya mezar mimarisinin en görkemli merkezlerinden biriydi: 🪽 Harpy Anıtı 🌊 Nereidler Anıtı 🗿 Payava Mezarı 📜 Xanthos Yazıtlı Dikmesi ⚱️ Likya’nın ünlü dikme mezarları Özellikle Nereidler Anıtı, yerli Likya mezar geleneğini Grek mimarisi ve Pers dünyasının etkileriyle birleştiren olağanüstü bir eserdi. Bu anıtsal mezar anlayışının daha sonra Antik Dünyanın Yedi Harikası’ndan Halikarnas Mozolesi’nin mimarisini etkilediği düşünülmektedir. 🇹🇷➡️🇬🇧 XANTHOS’UN TRAJEDİSİ ANTİK ÇAĞDA DA BİTMEDİ… 1838’de İngiliz Charles Fellows Xanthos’a geldi. Ardından 1840’larda Osmanlı makamlarından alınan izinler çerçevesinde Xanthos’un en önemli eserlerinden bazıları yerlerinden sökülerek İngiltere’ye götürüldü. 🪽 Harpy Anıtı’nın özgün kabartmaları 🌊 Nereidler Anıtı’nın büyük bölümü 🗿 Payava Mezarı 🏛️ Çok sayıda heykel, kabartma ve mimari parça… Bugün bunların önemli bir bölümü Londra’daki British Museum’da sergileniyor. Dönemin resmî izinleri bulunmasına rağmen, Likya’nın bu eşsiz eserlerinin ait oldukları topraklardan sökülerek binlerce kilometre uzağa götürülmesi bugün kültürel miras açısından hâlâ tartışılıyor. Xanthos’un binlerce yıllık hikâyesine baktığımızda karşımıza inanılmaz bir süreklilik çıkıyor: ⛰️ Tunç Çağı’nın Lukka-Luvi dünyasına uzanan kökler… 📜 Taşlara kazınmış Likçe… 🐎 Homeros’un Sarpedon’u… ⚔️ Herodotos’un anlattığı Pers direnişi… 👑 Pers hâkimiyeti altında yeniden yükselen Likya hanedanları… 🔥 Brutus dönemindeki ikinci büyük felaket… 🇬🇧 Ve yüzyıllar sonra topraklarından sökülerek İngiltere’ye götürülen eserler… Ama Arñna — Xanthos hâlâ orada. Anadolu’nun Tunç Çağı’ndan Likyalılara, Perslerden Roma’ya kadar uzanan binlerce yıllık hafızasını Eşen Vadisi’nde taşımaya devam ediyor. 🏛️🇹🇷

Sanem Ergün

10,290 次观看 • 4 天前