Video yükleniyor...

Video Yüklenemedi

Ana Sayfaya Dön

یو ګذار پر ځای ګذار! بلوچوو سرمچارو ابله ورځ د پاکستان سمـ..ندري ځـ..واک داسي تر باغوو اړولي، نن ېې ویډیوګاني هم دوی نشر کړې.!👊

17,676 görüntüleme • 5 ay önce •via X (Twitter)

2 Yorum

عمّار بدر profil fotoğrafı
عمّار بدر5 ay önce

اوس په سمندر کې ترې هم نه خلاصیږي مونږ یې څه کوو

Bubble Stream profil fotoğrafı
Bubble Stream5 ay önce

Why are they shooting unarmed men?

Benzer Videolar

غالباً د تراب صیب شعر دی چې وایي: افغان په زور جنت ته نه ځي خو په رضا تر دوزخو درسره ځینه مونږ په تیرو څو لسیزو کې هم سختۍ تجربه کړې دي او هم اسانۍ خو دا مو ولیدل چې نرمي تر زور ډیر اغیز لري ان د دښمن زړه ته هم لار کوي. مونږ شل کاله د کابل ادارې سره جګړه وکړه خو په وروستیو ورځو کې مو د دوی له عسکرو سره د زور پر ځای نرمي وکړه. ددوی جنګیالي مو ونیول، نه مو زندان ته یووړل او نه مو وویشتل پر ځای مو نرمه توصیه ورته وکړه، خوشاله مو کړل او له لارې کرایې سره یو ځای مو خپلو کورونو ته واستول. نتیجه دا شوه چې په یوه اوونۍ کې مو ټول افغانستان تر پښو لاندې کړ. که مو د کار د زور له لارې کړی وای، ښايي تر ننه به لا وینه بهیدله او بریا به لا هم لرې یا ناشوني وه. مونږ ولیدل چې د فتحو اولو ورځو کې زرګونه خلک له هیواد په تیښته وو، کور په کور د شخصي دښمنیو ویره وه خو د امیرالمؤمنین د عفوې یوه فرمان دا ټولې ستونزې ختمې کړې، د خلکو د تیښتې لړۍ ودریده، ان تر دې چې خلک‌ یې دې ته وهڅول چې خپلې پخوانۍ شخصي دښمنۍ هم وبښي. نن چې مونږ واکمن یوو، ولس مو رعیت دی، باید له هغوی سره هماغه شان نرمه رویه وکړو. پر ولس د زور او جبر پر ځای، له نرمۍ، حوصله ‌مندۍ او ښو اخلاقو کار واخلو. که څوک بد کوي نو پیغور ورنه‌ کړو، بلکې په ښه سلوک یې سمې لارې ته رهبري کړو. په ټولو ادارو کې باید له ولس سره ښه چلند وشي، څو خلک وپوهیږي چې مونږ د دوی یوو او دوی زمونږ دي. همداسې لکه نن چې امربالمعروف وزارت له شیرعلي سره ښه چلند وکړ. یاد ټیک‌ ټاکر نه یوازې توبه وکړه، بلکې دومره متأثر شوی چې ځان د امربالمعروف ملاتړی بولي او خلکو ته‌ دا ډاډ ورکوي چې افغانستان کې هیڅ ستونځه نشته هر څوک کولی شي دلته خپل عادي ژوند ته ادامه ورکړي او کار وکړي، ځکه دا وطن د دوی دی او دا نظام یې خپل دی. مونږ ته پکار ده چې له داسې پیښو، که څه هم کوچنۍ وي لوی درس واخلو. ستر نظامونه تل د لویو سینو په وسیله ژوندي پاتې کیږي.

Abdullah Raihan

18,435 görüntüleme • 1 yıl önce

په بدخشان کې د جمعه خان فاتح عمل تاکتیک و که ستراتیژیک مخالفت؟ په بدخشان کې د طالبانو د قوماندان جمعه خان فاتح مخالفت د طالبانو سره یو تاکتیکي عمل و تر څو د طالبانو مخالفین په دغه سیمه کې په نښه او له منځه یوسي. د دې احتمال موجود و چې پاکستان د چترال له لارې د طالبانو یو شمیر مخالفین مسلح او د بدخشان او نورو شمالي سیمو کې د طالبانو په ضد چریکي جنګونه پیل کړي. د پاکستان هدف اوس هم د طالبانو په ضد یو کنترول مزاحمت دی او نه غواړي چې د طالبانو حکومت د امریکا د شین څراغ نه په غیر چپه کړي. په عین حال کې پاکستان د طالبانو په نامه ځینې مخالفې ډلې هم لکه ایران غوندې، غواړې چې د کنترول او نظارت لاندې ولري. یو شمیر قومي معتصبین چې د طالبانو سره یې مخالفت د طالبانو د کړنو او حکومتولې د طرز په اساس نه دی، هرې مسلې ته قومي رنګ ورکوي او د جمعه خان فاتح نه یې سمدستي سپین باز جوړ کړ. د هندوکش سیمې به ونیسي او د دوی قومي اجندا به په مخ یوسي. په نامه د مقاومت جبهې ځینو غړو ورسره اړیکې ونیولې چې د دوی په نوم مقاومت پیل کړي. یو شمیر په نامه مسلح مخالفین چې ځانونه استخباراتي او پوځي نابغه ګان ګڼي، تر اوسه د طالبانو په تاکتیکونو سر خلاص نه دی ځکه دوی د افغانستان سیاسي، اقتصادي او بشري جغرافیه نه پیژني او نه د جنګ خپل ابتکار لري. د تاکتیکي او ستراتیژیک کمیونیکشن په لحاظ بعضې وخت مخالف لورې خپل نفرو ته دندو ورکوي چې مخالفت وکړي تر څو د مخالفینو په صفونو کې ځای ونیسي، خپل مخالفین معلوم او د هغوي پلانونه شنډ کړي. د دغه په نامه مخالفینو د طالبانو سره یې مخالفت فقط د چوکۍ او قدرت لپاره دی نه د افغانستان د دایمي ثبات او سوکالۍ لپاره. مقاومت خو نشته، که د دوی مخالفت د افغانستان د دایمي ثبات او سوکالۍ لپاره وې، نو دوی به هیڅکله د پاکستان لمن ته بیا ځآنونه نه غورځولې چې د طالبانو په عوض د دوی حمایت وکړي ځکه دوی خو تر اوسه وایي چې طالبان پاکستانیان یا د هغوي ایجنټان دي. ښه که د پاکستان ایجنټي بده وي، نو بیا دوی ولې د پاکستان او ایران ایجنټې لپاره علني ټټر وهي او حاضر دي چې د هغوي د ګټو اجنډا عملي کړي. په سیاست کې مخالفت او حمایت باید یوازې د افغانستان د ګټو، د ولس د سوکالۍ او د اصولو په اساس وي نه د قومي، سمتي، ژبني اجنډاو په اساس. څو کاله د مخه مې تاجکستان کې د مقاومت په نامه ځینو مخالفینو ته وویل چې زمونږ مخالفت د طالبانو سره د اصولو په اساس دی چې د دوی موجوده پالیسي او د حکومتولۍ طرز د افغانستان د تباهې سبب ګرځي. خو ستاسي مخالفت د قدرت او شخصي ګټو لپاره دی. که نن طالبان درته شین چراغ وښایي، تاسي حاضر یاست چې د طالبانو سره د موجوده کړنو سره سره یو ځای شي ځکه په اصل کې ستاسي او د طالبانو په فکر کې توپیر نشته دی. خو مونږ او یا اکثریت ولس تر څو طالبان په خپلو کړنو او د حکومتولۍ په اصولو کې تغیر رانه ولي چې م زر ما ټوله د ملا وي، مخالفت ته به دوام ورکوو. هسې لاپې شاپې پکار نه دي چې طالبان نابودو، له منځه وړو، جنګ کوو هغه او دغه. که د طالبانو په پالیسې کې تغیر راشي، بیا د طالبانو په شمول، ټول افغانان کولې شي چې د اساسي قانون په درلودلو سره د یو ولسواکه، مشروع او قانونمند حکومت د سورې لاندې ټول په ګډه ژوند وکړي. افغانستان د نیابتي جګړو او افراطیت مرکز نشي. پدیتوګه د جمعه خان فاتح مخالفت د طالبانو سره یو تاکتیکي عمل و. دا باید ومنو چې د طالبانو ستراتیژیک کمیونیکشن او تاکتیکي عملونه هم د جمهوریت په وخت کې او هم اوس د طالبانو د مخالفینو نه ښه دي البته دا تاکتیکي ښه والې په دې معنی نه دی چې دوی به ولسي او نړیوال مشروعیت تر لاسه کړي او انجام به د دوی سقوط او د افغانستان بې ثباتي وي.

Shahmahmood Miakhel

20,867 görüntüleme • 2 ay önce

اشرف غني یوازې چورلکې نه دي تښتولې، بلکې په 70 ملیونه ډالر یې پر ډېورنډ/ اغزن تار هم پاکستان سره معامله کړې ده. سولې ته یې درګرده لغتې ورکولې. تر اخېره یې جنګ هم وکړ ټوله دوره کې یې د امریکا هیڅ بمبار او چاپه ونه غندل تر یو لاک زیات د پردۍ مور زامن یې د خپلې څوکۍ لپاره پې ووژل. بالاخره یې دریو چورلکو کې چې یوه کې دی خیالیګر سپور و او یوه شاته او یوه مخکې ورپسې تللې، له 169 ملیونه ډالرو سره وتښتېد. الوتکو پر ځای یې ځکه چورلکې بولو چې چور یې کړې. تر لس لاکه زیات لمسیان یې هم بې‌سرنوشته پرېښودل. غني ته له ولسمشرۍ مخکې ظاهر قدیر دغو چای او بوره اخیستل، خو روسته یې 450 ملیونه ډالر درلودل. وه یارو دا یې له کومه کړل؟ ایا د خپل غورجد ځمکه یې خرڅه کړې وه؟ او که د غریب ملت او بیت المال بودیجه وه؟ کوم خیانت به یې پټ وساتو؟ کورانکه یې راشکه اتل😷 شهنواز الوتکه وتښتوله بوتل یې بولئ او غني اتل شو؟ تاریخونو کې خاینان داسې ساتل شوي لکه د فرعون جسد.

Rahim Sekander

23,034 görüntüleme • 1 yıl önce

ډیره پخوانۍ ویډیو ده، یو چا رالیږله… کله مې چې وکتله زړه مې ټوټې ټوټې شو، په دې ویډیو کې چې کومې څهرې ښکاري، اکثره ملګري مې نن د خاورو لاندې ویده دي، یوازې دوه درې تنه لا تر اوسه ژوندي پاتې یوو، هره موسکا، هره خبره او هره شیبه یې اوس د درد یو اوږد داستان ښکاري. پدې ورځ د خوست صحراباغ پر امریکایي اډه، ولایت او قومندانۍ باندې د لویو استشهادي عملیاتو ورځ وه. ۲۶ تنه استشهادیان د قربانۍ لپاره تیار ولاړ وو، دلته مو وروستۍ خدای پاماني اخیسته، داسې خدای پاماني چې بیا هیڅکله خپلو ملګرو ته راستانه نه شول. مونږ د فرضي کرښې ترڅنګ د کوچیانو په خیمو کې څو شپې تیرې کړې وې، څو خپل ټاکلی پلان عملي کړو. هغو بېوزلو کوچیانو په خپلو خیمو او اطاقونو کې ځای راکړی وو، د مسؤلینو په ګډون لسګونه تنه هلته درې شپې دیره وو، شهید حافظ بدرالدین، شهید مولوي نور قاسم او شهید قاري معراج چې د عملیاتو مشري او مسؤلیت یې پر غاړه و، هم راسره موجود وو. نن چې د هغوی نومونه اخلم، سترګې مې له اوښکو ډکې شي. لومړۍ ډله استشهادیان په دعاوو او اوښکو رخصت شول، دوهمه ډله لا د تګ په حال کې وه چې امریکایي بې‌ پیلوټه الوتکو زمونږ ځای کشف کړ، ناڅاپه بمبار پیل شو… څو تنه ګلالي، معصوم او له ارمانونو ډک ځوانان په وینو کې ولمبیدل او شهیدان شول، د شپې مو بل کلي ته پناه یوړه مونږ لا د روژه ماتې څو ګولې ډوډۍ خولې ته نه وه وړې چې بګنو بیا بمبار وکړ هغه شپه هم څو تنه مسؤلین او رهبران شهیدان شول. ځینې ملګري په خوست بازار کې ونیول شول، ځینې د بمبارونو ښکار شول، یوازې د صحراباغ پر اډه عملیات بریالي شول چې هغه همدا ډله ملګري وو، دوی د امریکایانو تر ځالې ورسیدل، تر وروستي سلګۍ پورې وجنګیدل او بالاخره ټول یو په بل پسې شهیدان شول. نن چې دا ویډیو ګورم، داسې احساس کوم لکه د ژوند یوه ټوله زمانه مې چې د سترګو مخې ته تیره شوې وي، هغه ملګري، هغه خنداګانې، هغه دعاوې، هغه وروستۍ غیږې… ټول اوس یوازې تش یادونه پاتې دي. الله دې ټول شهیدان د جنت په لوړو مقامونو ونازوي او مونږ دې رب ددې وینو ته امانتدار لري. لارې ته ګورئ څو زړه پلونه په وینو رنګ دي تورې هغوی وکړې موږ هسې په تیاره راغلو

Abdullah Raihan

15,481 görüntüleme • 4 ay önce

توطیه!!! کيسه داسې ده چی دا ځل به څو د اسلام دښمنان د امر بالمعروف ریاست تر حملې لاندې نيسي!!! دوی د څو رنډيو څخه لوڅ فلمونه داسې ډک کړي چی په پګړيو او سنتو برابر خلک چې سپين کالي په تن وي له دی انجونو کالي باسي، ځاې هم داسي تنظیم شوی چی د طالبانو زندان ده. و اصل ځاي له هيواده بهر کومه سیمه ده چی شايد تاجکستان يا بل ځای وي خو اصل ځای نده معلوم. بيا دا خلک چی اصل کی کفار يا د هغوی غلامان افغانان دي دغه خبر دی انجونو ته کوي [بی حجابي غواړي اوس لوڅې وګرځئ بيا به همدا ويډيو ګانی په ميډيا هغه وخت خپروي چی دوی له خپلو مشهورو اکونټونه څخه تيار ورته تبليغات کړي وي او داسې انګيزه جوړه کړې وي چی طالبانو له ښځو لوڅي ويډيو ګاني کړي، او شايد ژر ميډيا ته ووځي تاسې شاهدان اوسې‌ دا د صلاح الدين ايوبي په بچیانو پسې د صليب د مزدورانو نوی دسیسه ده. ملګري دی خبر وي چی له مخکې د دوی له پلانونو پرده پورته کړي. زه د دوی د امادګي کمپاين رسوا کوم تاسې لاندې وګورئ زه په دې سلسله ټويټونو کی د هر يو سکرين شاټ راوړم. او دا کمپاين چی دوی شروع کړی او همدا متن چی د قاري عیسی او ميرويس په والونو نشر شو له ډير سوچ فکر او سلا مشورو وروسته ډيزاين او منظم شوی چې دوی یې د خپلو ميډيا په ګروپونو کې نشر کوي او اوس دری ساعته شوي وروسته به دا پيام له زرګونو هغه اکونټونو چی مستقيماً یی د اسلام دښمنان ملاتړ کوي خپور شي.

IslamPaal_ Pashtoon

100,867 görüntüleme • 2 yıl önce

په کراچي کې د پښتونخوا ملي عوامي ګوند وايي، په دغه ښار کې د راحيلې په نوم يوه افغان مېرمن، د هغې ماشوم زوی او د هغې خاوند نصيب الله چې د تېرو دوو کلونو راهيسي د نشه يي توکو د لېږد په يو درواغجنه دوسيه کې يې زندان تېراوه، د دوی د وکيلانو په هلو ځلو خوشي شول خو د طالبانو سفارت د دې پر ځای چې د دوی مننه وکړي، د دې کار کريډيټ يې ځان ته ورکړ. دغه افغان مېرمن، د هغې ماشوم او خاوند د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د وکيلانو ظاهر مندوخیل، حبيب شاه مندوخیل او عرفان آغا په هلو ځلو خوشي شول او هم ورته د لارې کرايه هغوی ورکړل خو په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت تېره ورځ وويل چې ياده مېرمن، د هغې ماشوم او خاوند دوی خوشي کړل او د لارې مصرف يې ورکړ. دغو پښتنو وکيلانو د نشه يي توکو دوسيه هم درواغجنه بللې خو د طالبانو سفارت او کونسلګرۍ څو ځله د پاکستان ادعا بدرګه کړه او دغه مېرمن، د هغې خاوند او ماشوم يې د نشه يي توکو په لېږد تورن وبلله. د طالبانو سفارت تر دې وړاندې هم څو ځلې هغه بنديان چې د کراچي او جنوبي پښتونخوا له يو شمېر زندانونو څخه د پښتون ژغورنې غورځنګ وکيلانو په هلو ځلو خوشي شوي وو، د خوشي کېدو کريډيټ پخپل نوم کړی و. په وروستي ځل د پښتون ژغورنې غورځنګ وکيلانو د کراچي له زندان څخه د ۴۰ په شاوخوا کې افغان بنديان خوشي کړل په يو ملي بس کې يې واچول تر څو د چمن له لارې افغانستان ته ولاړ شي. خو په لار کې د طالبانو کونسلګرۍ بس موټر دراوه، عکسونه يې واخيستل او د کونسلګرۍ څخه يې رسمي اعلاميه کې وويل چې ياد بنديان دوی خوشي کړل او د يوه بس په مرسته يې د سپين بولدک له لاري افغانستان ته ولېږدول.

ZAWIA NEWS

24,420 görüntüleme • 1 yıl önce

ګلبدین حکمتیار (د کابل قصاب)، احمد شاه مسعود او نور مجاهدینو څنګه افغانستان وپلورل؟🚫💔 د داکتر نجیب‌الله د ملي مصالحې طرح او د مجاهدینو د حکومت له سقوط وروسته ویجاړۍ – یوه پرتله: د ملي مصالحې طرح چې په ۱۹۸۷ کال کې د داکتر نجیب‌الله له‌خوا اعلان شوه، هدف یې د جګړې پای، د ملي یووالي رامنځته کول او د مخالفو ډلو د سیاسي مشارکت زمینه برابرول وه. دا طرح د خبرو، بښنې او ګډ حکومت پر اصولو ولاړه وه. برخې: مرحلې‌وار اوربند او د مخالفینو سره د خبرو اترو پیل. د ائتلافي حکومت بلنه چې مجاهدین او نورې ډلې پکې ونډه ولري. سیاسي او قانوني اصلاحات، په شمول د نوې اساسي قانون تصویب. د اقلیتونو د حقونو ملاتړ او د مهاجرینو بېرته راستنول. پرمخ‌بیوونکي خنډونه: د پاکستان او امریکا له‌خوا د ملاتړ شویو مجاهدینو مخالفت. د لوریو ترمنځ ژوره بې‌باوري. د شوروي اتحاد فشار د خپلو عسکرو د ایستلو لپاره. د نجیب د حکومت سقوط او د مجاهدینو واکمنۍ (له ۱۹۹۲ وروسته). د مصالحې ناکامي: له دې سره چې د نجیب‌الله حکومت سقوط وکړ، د مصالحې چانس له منځه ولاړ او مجاهدین پرته له کوم تفاهم یا منظم پلان څخه کابل ته ننوتل. د ۱۹۹۰مې لسیزې د کابل جګړه/د کورنیو جګړو یوه خونړۍ مرحله: په ۱۹۹۰مه لسیزه کې افغانستان د خپل تاریخ له تر ټولو ستونزمنو او خونړیو دورو څخه تېر شو. د دې لسیزې په سر کې، کابل چې د هېواد سیاسي او فرهنګي زړه بلل کېده، د سختو جګړو، راکټي بریدونو او ویجاړیو صحنه شوه. دا جګړه، چې اصلي لوري یې د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار او د جمعیت اسلامي قوماندان احمدشاه مسعود وو، د مجاهدینو ترمنځ د واک لپاره روان رقابت و، چې بالاخره یې نه یوازې کابل، بلکې ټول افغانستان له بشري ناورین سره مخ کړ. د جګړې شالید: کله چې شوروي ځواکونه په ۱۹۸۹ کال کې له افغانستانه ووتل، د کمونستي رژیم واک تر څو کلونو پورې لا هم پر کابل پاتې و. خو له وتو وروسته، د مجاهدینو بېلابېل ګوندونه چې پخوا یې د شوروي ضد جهاد تر چتر لاندې یووالي درلود، ژر له یو بل سره په قدرتي سیالیو اخته شول. د نجیب‌الله حکومت په ۱۹۹۲ کې نسکور شو، او له هغه وروسته کابل ته د مجاهدینو د ننوتلو سره د کورنیو جګړو نوې مرحله پیل شوه. حکمتیار او حزب اسلامي: ګلبدین حکمتیار د حزب اسلامي مشر، یو له هغو کسانو څخه و چې د شوروي ضد جهاد پر مهال یې له پاکستان او د هغه هېواد د استخباراتو (آی اس آی) پراخ ملاتړ ترلاسه کړی و. حکمتیار سخت دریځه سیاسي لیدلوری درلود او د مطلق واک ترلاسه کول یې هدف و. کله چې د مجاهدینو حکومت جوړ شو، حکمتیار د واک له وېش سره موافق نه و او د کابل پر ښار یې راکټي بریدونه پيل کړل. ده تل هڅه وکړه چې د زور له لارې سیاسي برلاسي ترلاسه کړي. احمدشاه مسعود او شمالي ټلواله: احمدشاه مسعود، چې د جمعیت اسلامي مهم قوماندان و، د افغانستان شمال یې تر کنټرول لاندې درلود او د جنګي مهارتونو له امله ورته "شیر پنجشیر" ویل کېدل. د مجاهدینو د حکومت د دفاع وزیر په توګه، هغه هڅه وکړه چې د حکمتیار بریدونه دفع کړي. مسعود د سولې او تفاهم پلوی و، خو د حکمتیار د دوامداره حملو له امله یې دفاعي حالت غوره کړ. د کابل د جګړې بهیر: د جګړې تر ټولو شدیده مرحله له ۱۹۹۲ تر ۱۹۹6 کلونو پورې وه. حکمتیار د کابل له شاوخوا څخه د ښار پر استوګنیزو سیمو راکټونه ویشتل، چې زرګونه ملکي وګړي یې ووژل. په ځواب کې، د مسعود ځواکونو د ښار دفاع وکړه. د جګړې شدت، د بې‌نظمۍ خپرېدل، لوټماري او جنګي جنایتونه د کابل ښاریان له فاجعوي وضعیت سره مخ کړل. د بریښنا، اوبو، روغتیا او تعلیم سیستمونه له کاره ولوېدل، او زرګونه کورنۍ بې‌کوره شوې. د بهرني ملاتړ اغېز: په دې جګړه کې د بهرني ملاتړ رول ډېر مهم و. حکمتیار ته د شوروي ضد جهاد پر مهال د سی آی ای شاوخوا ۹۰٪ مرستې د پاکستان له ISI له لارې سپارل کېدې. له امریکايي او سعودي مرستو سره، اټکل کېږي چې د شوروي ضد جهاد پر مهال یوازې حزب اسلامي تر ۶۰۰ میلیونه تر ۱ میلیارد ډالرو پورې مرسته ترلاسه کړې. د ۱۹۷۵ تر ۲۰۲۱ پورې د بهرنیو مرستو مجموعه یې حتی تر ۵ میلیاردو ډالرو رسېدلای شي. پاکستان د حکمتیار ملاتړ د خپلو ستراتېژیکو موخو لپاره کاوه. هغوی غوښتل چې د افغانستان راتلونکی حکومت د دوی له نفوذ لاندې وي. که څه هم حکمتیار له آی اس آی سره نږدې اړیکې درلودې، خو ده تل خپلواکه اجندا تعقیب کړې، چې د وخت په تېرېدو یې دغه اړیکې ترخې هم شوې. بشري ناورین او جنګي جنایتونه: د کابل د جګړې تر ټولو غم‌انګیز اړخ د ملکي وګړو حال و. اټکل کېږي چې یوازې په کابل کې ۲۵،۰۰۰ تر ۵۰،۰۰۰ یا زیات کسان وژل شوي یا ټپیان شوي دي. د ۱۹۹۳ کال په یوه راکټي برید کې، له ۱،۰۰۰ زیات ملکیان ووژل شول. د حزب اسلامي ځواکونو له لوري د ملکي استوګنځایونو په نښه کول، جبري بې‌ځایه کول، شکنجه او فراقانوني وژنې د بشري حقونو جدي نقض و. غمجن او تاریخي میراث: د کابل جګړه نه یوازې د یو ښار فزیکي ویجاړۍ راوسته، بلکې د افغانستان ملي یووالي ته هم ستر زیان واړاوه. دا جګړه د مرکزي حکومت د سقوط، د طالبانو د راختو او د نړیوالو لاسوهنو د نوې مرحلې پیلامه وه. ګلبدین حکمتیار، سره له دې چې د جهاد اتل بلل کېده، خو د ده د افراطي سیاست، زغم نه‌لرونکي چلند، او تاوتریخوالي پالنې له امله یو بحث‌برانگیز شخصیت پاتې شو. ده ته د امریکا لخوا د ۲۰۰۳ کال په نوملړ کې د نړیوال ترهګر نوم ورکړ شو. پای‌لیک: که څه هم د داکتر نجیب‌الله د ملي مصالحې طرح د جګړې په شرایطو کې یو مثالي خو ستونزمن اقدام و، خو د هغه د حکومت له سقوط وروسته د مجاهدینو له‌خوا رامنځته شوې ویجاړۍ ته په کتو، دا طرح یو منطقي او عاقلانه بدیل ګڼل کېدای شو. د مصالحې د نه‌منلو له امله هېواد له خونړۍ کورنۍ جګړې، ویجاړیو او بشري ناورین سره مخ شو. د ۱۹۹۰مې لسیزې د کابل جګړه یو خونړی درس دی. دا جګړه ښيي چې کله سیاسي سیالۍ د ملي تفاهم پر ځای د زور له لارې حل شي، نو نتیجه یې ویجاړۍ، مرګ ژوبله او تاریخي شاتګ وي. د حکمتیار او مسعود ترمنځ رقابت، که څه هم دواړه د شوروي ضد جهاد اتلان وو، خو د واک لپاره یې جګړه ټول ملت له ناورین سره مخ کړ. د دې جګړې میراث لا هم د افغانستان پر نسلونو اغېز لري. 💔💚❤️🖤💔 افغان و وطن جارم آرزوست!

تریخ حقیقتونه/ حقایق تلخ

36,402 görüntüleme • 1 yıl önce

زه د یو افغان په توګه د خلیفه صیب بې وسې وځورولم چې هغه د پاکستان د تجاوز او یرغل په مقابل کې حتی په تنده لهجه خبرې نه شي کولی، یو روښانه دریځ هم نه شي لرلی، بلکې دومره مجبور دی چې د پاکستان څلویښت کلنه افغان ضد تګلاره او سیاست، ښېګڼه او خدمت بولي، ستاینه یې کوي او څو ځله یې یادوي. هغه سیاسیون چې له بهرنیو استخباراتو سره بلک میل دي او یا نه یو ډول یې څادر د هغوی تر پښو لاندې دی، په افغانستان کې هیڅکله او هیڅ ډول مستقل او ازاد سیاست نه شي کولی. په حقیقت کې نیابتي ډلې د ازاد سیاست او خودمختارۍ جوګه نه دي، که څه هم د موقت وخت لپاره د قدرت څښتنان شي او د واک پر ګدۍ کېنول شي. ملي احزاب او ملي ګوندونه چې د ولس له متنه جوړ شوي وي، سیاسي تګلاره یې د ولس په اراده، رایه او جمهوري ارزښتونو ولاړه وي، د افغانستان د معضلي حل کیدی شي چې له بده بخته موږ هیڅ داسې ملي ګوند نه لرو. شل کلن جمهوریت د ملي ګوندونو د جوړښت لپاره یو ښه فرصت و، خو د جمهوریت بانیانو هیڅ دې مسلې ته پام ونه کړ، دوی هم یواځې د جمهوریت تمثیل کاو، جمهوري تګلارې او په ټولنه کې د جمهوریت بنسټیز کیدلو ته ژمن نه و، ځکه له ملي ګوندونو پرته څنګه کیدی شي چې جمهوریت په ټولنه کې بنسټیز شي. څلور کاله تېرېږي، جمهوریت غوښتونکي یا په بله اصطلاح روڼ اندي په یوه ملي روایت متفق شوي نه دي، ملي روایت یې ایجاد کړی نه دی، بلکې په تېر جمهوري روایت هم نه شي سره را یوځای کیدی. زما خبرې به نهیلې کونکي وي، خو دا یو سپین حقیقت چې موږ یې وینو او یوه روښانه ستونزه ده چې موږ یې تجربه کوو. چورت مه خرابوئ! د ستونزې پېژندل هم د ستونزې د له منځه وړلو لپاره اړین دي، ځکه حلا لارې د ستونزې تر تشخیص ورسته مطرح کېږي.

Rahmatullah Andar🇦🇫

46,945 görüntüleme • 1 yıl önce

ایا د لوی کتدهار اصلي تروریستان څوک وه؟ دا د کندهار د ښار د کانټینرانو په سرای کي هغه چاودنه وه چي د خرکار زامنو د اشرف غني له خوا د ملي امنیت د ریس یاسین خان د مقرری په مخالفت کي ترسره کړل. کیسه دا ډول وه، چي اشرف غني د کندهار څخه د حامد خرزیانو مفسد او په مافیا پوري تړلي ریسان له دندو ګوښه کول پیل کړل، خو ملي خاین حامد کرزی او د هغه وروڼه ددې کار څخه ناخوښه وه. اشرف غني په کندهار کي د توریالي ویسا څخه نیولې بیا نو تر پخواني مفسد ښاروال قاضي عمر او قاضي مسلم پوري یو تعداد ریسان له دندو ګوښه کړل، چي په هماغه وخت کي ما هم د یادو کسانو د فساد په رسوايي کي د حکومت سره ښه پوره همکاري وکړه او د یادو اشخاصو پر ضد مي مکمل مستد اسناد وړاندي کړه. بلاخره اشرف غني د کندهار د ملي امنیت د ریس په توګه د جنرال یاسین خان لغماني مقرري هم منظور کړل، چي ددغي مقرری سره جنرال رازق او د خرکار زامنو مخالفت وښود. زما د معلوماتو له مخي حامد خرزي په کابل کي اشرف غني ته د معصوم ستانکزي پلاس اخطار هم ورلېږلی ؤ، چي که یې چیري یاسین خان له کندهاره ګوښه نکړ، بیا که یاسین خان ته هرڅه تاوان ورسېدی مسؤلیت به یې ستا په غاړه وي. لېکن اشرف غني د حامد خرزي په اخطار چنداني پروا نه وه کړې. بس هماغه و چي جنرال رازق او حامد خرزیانو د یوه منظم پلان له مخي د کندهار د کانټیرانو په سرای کي چي اکثره د موټرانو د مستریانو دوکانونه پکښي وه، هلته دوه بېرله (بېلره) خشته باروت، د راکیت مرمۍ، د کازو ډبې، ضد پرسونل ماینونه، مېخونه او ټول هغه توکي په یوه کانټینر کي ځای پر ځای کړل چي د انسانانو د پراخي مرګ ژوبلي سبب کېدله. ددغه کار څخه ددوی یو هدف دا و چي ملي امنیت ته د یادو چاودېدونکو توکو په اړه داسي راپور ورکړي، چي ګواکي دا توکي د طالبانو له خوا ځای پر ځای سوي دي او دوی کشف کړي دي، ترڅو جنرال یاسین خان د ساحې د امنیت د برسي لپاره راسي او په دغه چاودنه کي یې له منځه یوسي، خو که چیري ژوندی پاته هم سي دوی یې په کندهار کي د امنیت د کاري غفلت په تور محکوم او بیا یې له دندي ګوښه کړي، چي همداسي هم وسوه. خو کله چي جنرال یاسین خان ته د یادي موضوع په اړه راپور ورسېدﺉ، یاسین خان د ماینونو د خنثی کولو لپاره د ملي امنیت لسکونه مسلکي ځوانان راولېږل، ترڅو لومړی د کانټینرانو د سرای څخه خلګ وباسي بیا ماینونه خنثی او یا هم چاودنه ورکړي او په سیمه کي د خلګو د مرګ ژوبلي کچه راکمه کړي. لېکن پخپله یې هوښیاري وکړه او صحنې ته رانغلی. خو کله چي د ملي امنیت منسوبینو د کندهار د ښار د کانټینرانو په سرای کي د چاودېونکو توکو کانټینر تشخص کړ، سمدلاسه یې د کانټینر د دروازې د خلاصولو هڅه وکړه، دروازه یې خلاصه کړه، ٢ بېلره خشته باروت، د راکیټانو مرمۍ، د پرسونل ضد ماینونه، د کازو ډبې او داسي نور اړوند توکي یې ولیدل. خو دغو منسوبینو یو لوی غفلت دا وکړ چي د خشتو باروتو بېلر یې د ځایه ښورولی ؤ، چي دوی باید دا کار نه وای کړی او له همدې غفلت له وجي دومره قوي چاودنه رامنځته سول چي ټول کندهار یې ولرزاوه او کیلومترونه لیري یې د خلګو د کورونو کلکینان او دروازې د بېخه کښلي وې. چي له بده مرغه په همدې چاودنه کي د ملي امنیت ٤٥ کسه منسوبین ووژل سول او د ډېریو غوښي هم ندي پیدا سوي. نوټ: ویډیو زما د ارشیف څخه ده او زه ددې موضوع په اړه تاسو ته نور جزییات او کره اسناد په بل راپور کي خپروم. درنښت: محمدشریفي

Mohammad Sharifi

14,145 görüntüleme • 1 ay önce

#ريښتياويل_د_قدرت_نښه_ده. د اشغالگرو د وتلو ورځ دی چی د دوحی د ناکام تړون په اساس له هيواد وتلي ټولو امارتيانو ته مبارک وي. او د هيواد هغه ازادي چی بهرني سرتېري زمونږ د هيواد څخه وتلي دي ټولو ازادي غوښتونکو او سرښندونکو مجاهدينو او جهادپال ملت ته مبارک وي. زه دوه پوښتنی مطرح کوم. ملت له چا سره دی؟ ملت څه غواړي؟ دا هر څه ملت ګوري او د ملت په اعمالو کښی ورسره مينه، محبت کرکه او نفرت له وريه څرګنديږي نه د وخت د حکامو په دعوو، دلته پرون جمهوريتيانو ددی ملت د خپلولو دعوه کوله نن يي امارتيان کوي خو همدی ملت پرون جمهوريتيان په څپیړه وهلي وو نن يي په يوه خاموشه او گونګه لهجه پدی ورځ د نه راټوليدو يوه درنه څپیړه امارت ته هم ورکړه (( وتعز من تشاء وتذل من تشاء)) د نورو په پيسو راوستل شوي په زور او ځواک خبرداريو ورکولو د خلکو راټولول جانبي عواقب لري حتماً نن ورځ د رسنيو له لاری می وليدل چی د لوی پاکستان ۱۴ اګست ورځ لمانځل کيږي په مختلف نوم او عنوان سره خو افغانان به هيڅکله چوده ۱۴ اګست د افغانستان د غیور ملت د ازادئ د ورځی په حيث ونه پيژني تر څو دا جهان وي تر هغی به زمونږ په تاريخ کښی ۱۴ زمونږ د هيواد د ماتيدو او د يو ستر کور د نړيدو ورځ وي. د تاريخ څخه ناخبره د خپل هويت څخه ناخبره د سياست څخه ناخبره به ځانونه د غلامو ملتونو سره په رديف کښی راوړي. د افغانستان په تاريخ کښی ۱۴ اگست ددی هيواد د تقسيميدلو او د سرطان دانی پاکستان د راپيدا کيدلو ورځ ده چی تر ننه ورڅخه دا ملت او دا هيواد زوريږي او په ټوله مانا ورڅخه کرکه او نفرت کوي څوک حال وايي او څوک يي پټوي مګر ځيني د پاکستان ښکاره غلامي او رياست مني خو شعارونه د دښمنئ ورکوي د ملت د تير ويستلو پخاطر..... هسی څه پوری رایاده شوه د مجازي نړئ خياتان دی لګيا وي پرتوگونه دی ګنډي ماته دی کنځلې کوي خو ځمکني حقايق روښانه دي له ورايه ښکاري چی څوک دی ملت استفراق کړي او چا دا ملت يرغمل نيولی دی د بهرنیو ابرقدرتونو په وساطت او مرسته. نوټ: ولس می مخاطب نه د تحريک طالبان افغانستان د ګوند پلويان هغوی به کنځلې کوي او ماته يي د کنځلو پروا نه راځي. خو يو نيم ته کنځل ليکم د هغوی په ژبه ځکه تر څو پوه شي چی نورو ته کنځل کول پريږدي ريښتيا ويل د قدرت نښه ده. لدی وروستيو صحنو معلوميږي د فلسطين د يو ستر مبارز اسماعيل هنيه فاتحه او نن ددوی د ۱۴ اګست لمانځل ښايي چی ملت لدوی ناراضه دی خو ددوی پر سترګو الله تعالی مهر لګولی دی ديته د ملت ناراضي نښکاري ددوی سترګی قدرت زور او ځواک ړندې کړيدي ملت هيڅ نه ګوري چې ملت ورڅخه څه غواړي. اوسنی حکومت چی د دوحی د ننګينی معاهدی په نتيجه کښی رامنځته شویدی د يو ګوند تر کچی هم نشي کولی چی خپل خلک راټول کړي ځکه دوی خلک نلري ددوی خپله ادعا ده چی ټول ۷۰۰۰۰ کسان وو مونږ نو که هغه ټول راټول کړي امنيت په چا ساتي؟ او که هغ راټول کړي وو نو ايله يي غازي سټډيوم پری څه ناڅه ډک کری وو. لاندی ويډيو ګانو کی وګورئ ملت له چا سره دی؟

Tawab Abdullah

11,907 görüntüleme • 2 yıl önce

د پاکستان د پښتون دښمن پوځ تر ویشتلو وروسته د ملي جمهوري غورځنګ مشر محسن داوړ په یوه ویډیو کې ښکاري چې روغتیایي حالت یې ښه دی. ښاغلی داوړ په یوه اطاق کې ایښودل شوی چې هیڅ ډول ډاکتر او روغتیایي اسانتیا وې نه تر سترګو کېږي؛ خو غږ یې سم او څېره یې له خطره بهر بریښي. که پښتنو سیاسي مشرانو د عدم تشدد پر فلسفه عمل نه کولای نه به ویشتل کېدل او نه به زنداني کېدل. محسن داوړ مخامخ پاکستاني پوځ ویشتلی؛ ګڼ ملګري یې ټپیان او یو ځوان شهید شوی دی. په پاکستاني ټاکنو کې نه د پوځ سرسخته مخالف د پي ټي آی کسان چا وویشتل او نه هم پر هغو پښتنو سیاسي د کاندارانو چا ډزي وکړې چې په پښین کې د خوشحال خان کاکړ د ناکامه کولو لپاره له افغان دښمن ملا فضل الرحمان سره جوړ جاړی وکړ. منظور پښتون یې په میاشتو زنداني کړ نه یې ګوند څه وکړای شول او نه نورو پښتنو؛ نن یې محسن ټپي کړ او دادرک یې ځانته معلوم کړ چې (د خیرات مږان) پښتانه هیڅ نشي کولای؛ بله ورځ به یې خدای مکړه ووژني. په پاکستان کې پښتني سیاستوالو ته په کار دي چې د عدم تشدد فلسفه د بلوڅو په څېر ښځو ته ور پرېږدي او دوی په پښتون دښمن ریاست پسي د بلوڅ آزادي غوښتونکو په څېر مبارزې ته لاس واچوي، بیا به هم پښتونستان جوړشي هم به انقلاب راشي. په تش زنداباد او مرده باد که پښتونستان جوړېدلای د پښتونخوا ملي عوامي پارټۍ او عوامي نېشنل ګوند سیاسي دکاندارانو به اوس ۴ او ۵ پښتونستان لرلای. محسن داوړ ته د ژر روغتیا په هیله!

Mirwais Afghan

15,133 görüntüleme • 2 yıl önce

وآؤرئ او ویښ شئ شبر زیدي د پاکستان د FBR مشر و د افغانستان په اړه چې کوم فکر لري دغه فکر مکمل پنجابیان لري. کله چې یو پخوانی لوړپوړی پاکستانی چارواکی د کابل او کندهار د بېلتون، د پښتون او غیرپښتون په نوم د افغانستان د وېش، او د افغانانو د «کنټرول» خبره کوي، پوښتنه دا ده چې ولې افغانستان تل د قوم، ژبې، سمت او جغرافیې په کرښو د ټوټه کولو له تصور سره مخ کېږي؟ افغانستان کابل او کندهار نه دی؛ افغانستان یو هېواد دی. کندهار د کابل دی او کابل د کندهار. هرات، بلخ، ننګرهار، بدخشان، پکتیا، بامیان، هلمند او ټول ولایتونه د یوه وطن برخې دي. پښتون، تاجک، هزاره، ازبک، ترکمن، نورستانی، پشه‌یي او د دې خاورې نور ټول خلک د افغانستان ګډ مالکین دي. هېڅ بهرنی سیاستوال حق نه لري چې زموږ د وطن نقشه د قومونو په نوم ووېشي. د تېرو څو لسیزو تر ټولو دردناک درس دا دی چې هر ځل افغانان د قوم، ژبې، سمت، مذهب او سیاسي نومونو پر اساس یو د بل پر وړاندې ودرول شول،تاوان او تباهي یې افغانستان ته ورسېد ګټه یې دشمن ته. کورونه د افغانانو وران شول، اولادونه یې ووژل شول، کډوال افغانان شول او نسلونه یې له تعلیم او پرمختګه پاتې شول؛ خو د سیمې د نفوذ سیاستونه دوام پیدا کړ. نن هم خطر همدا دی. که څوک د پښتون په نوم تاجک ته د دښمن په سترګه ګوري، یا د تاجک په نوم پښتون ته؛ که څوک شمال د جنوب پر وړاندې او کابل د کندهار پر وړاندې دروي، په عمل کې د افغانستان د تجزیې لپاره فکري زمینه برابروي. د افغانستان د سیاست تر ټولو خطرناک شعار هغه دی چې افغان ته وایي: ستا اصلي دښمن ستا بل افغان ورور دی. هغه افغانان چې د بهرنیو قدرتونو د سیالیو لپاره خپل وطنوال د قوم، ژبې او سیمې په نوم پاروي، باید پوه شي چې د دې لوبې پای د هېڅ افغان په ګټه نه دی. که جګړه بیا بلېږي، اور به یوازې د یوه قوم کور نه سوځوي؛ ټول افغانستان به سوځوي. افغانستان په تېرو پنځوسو کلونو کې دومره وینه ورکړې چې نور باید د پردیو د ستراتیژیکو حسابونو د تصفیې میدان نه شي. که نن بیا څوک وسله‌وال، جنګسالاران، افراطي ډلې یا د واک تږي کسان د یوې نوې نیابتي جګړې لپاره راټولوي، افغانان باید د هغوی د شعارونو تر شا هدف وویني. هر څوک چې د بهرني ملاتړ په تمه د افغان پر وړاندې ټوپک پورته کوي، باید وپوښتل شي: د دې جګړې ګټه به چا ته رسېږي او جنازې به د چا کورونو ته ځي؟ د شبر زیدي خبرې ځکه د بحث وړ دي چې موږ ته یو خطرناک تصور راښيي: افغانستان باید کمزوری، متفرق او د نورو تر نفوذ لاندې وي. د دې تصور پر وړاندې ځواب باید بله قومي جګړه نه وي؛ ځواب یې باید ملي یووالی، سیاسي شعور او د افغانستان پر بشپړې خپلواکۍ ټینګار وي. نه کابل د چا تر کنټرول لاندې دی، نه کندهار د چا د ملکیت برخه ده او نه پنجاب حق لري د افغانستان لپاره د واک حدود وټاکي. افغانان د چا غلامان نه دي چې څوک پرې بحث وکړي څومره آزادي باید ورکړل شي!؟ زموږ اختلافات شته، زموږ سیاسي ستونزې شته او زموږ د تېرو حکومتونو او اوسنیو واکمنانو په اړه سختې نیوکې هم شته؛ خو دا ټول د افغانانو خپل بحث دی. هېڅ بهرني لوري ته دا حق نه ورکوي چې زموږ د قومي اختلافاتو په ژورولو سره زموږ د وطن د برخلیک نقشه جوړه کړي. افغان باید بالاخره دا یوه جمله په عمل کې ثابته کړي: له بدخشانه تر کندهاره، له هراته تر ننګرهاره، افغانستان د ټولو افغانانو ګډ کور دی؛ نه یې قومونه د وېش کرښې دي، نه یې ولایتونه جلا هېوادونه، او نه یې راتلونکی د بل هېواد د نفوذ ملکیت دی. پنځوس کاله جګړه بس ده. پنځوس کاله پردۍ اجنډاوې بس دي. پنځوس کاله د افغان په لاس د افغان وژل بس دي. که افغانستان ژغورل کېږي، د پښتون په یوازېتوب نه ژغورل کېږي، د تاجک په یوازېتوب نه ژغورل کېږي، د هزاره او ازبک په یوازېتوب نه ژغورل کېږي؛ افغانستان یوازې د خپلو ټولو خلکو په یووالي ژغورل کېږي. کوم خلک چې د پاکستان لمنې ته ځانونه غورزولي هغوی باید د همدې ویډیو څخه درس او عبرت واخلي

Qari Eisa Mohammadi

14,954 görüntüleme • 1 ay önce

🚨🚨🚨افغانانو دغه ویډیو حتماََ وګورئ چه ستاسې هیواد څومره سرمایه لري د ځمکې لاندې!!! افغانستان کولی شي د لیتیم راتلونکی سعودي عربستان شي د افغانستان سپین رنګه سره زر: زموږ د خاورې لاندې د فرصتونو یوه نوې دوره افغانستان د تاریخ په یوه مهم پړاو کې ولاړ دی، داسې پړاو چې کولای شي نه یوازې د دې هېواد اقتصاد بدل کړي، بلکې په نړیوال ډګر کې یې ځای هم نوي تعریف کړي. د دې هېواد د غرونو او دښتو تر لاندې داسې بې ساري طبیعي شتمنۍ پرتې دي چې تر ټولو مهم یې لیتیم دی. لیتیم چه نن ورځ د “سپین رنګه سرو زرو” په نوم یادیږي، د یوویشتمې پېړۍ له تر ټولو ارزښتناکو عناصرو څخه ګڼل کېږي، او افغانستان ښايي دومره زیرمې ولري چې د خپل اقتصادي برخلیک بڼه بدله کړي. له کلونو راهیسې دا خبره معلومه وه چې افغانستان د طبیعي زیرمو له پلوه بډای هېواد دی. په دې زیرمو کې سره زر، مس، اوسپنه، یورانیم، نادره فلزات، او قیمتي ډبرې شاملې دي. خو په ۲۰۱۰ کال کې، کله چې جیولوجیکي سروې ګانې ترسره شوې، د دې شتمنیو اصلي اندازه لا روښانه شوه. په هغه وخت کې اټکل کېده چې د افغانستان د نه کارېدونکو طبیعي زیرمو ارزښت له یو تر درې ټریلیون ډالرو پورې دی, یعني دري زره میلیارده ډالرو پوري. له هغه وروسته، د نړیوال بازار بدلون او د لیتیم د غوښتنې زیاتوالي له امله، دا ارزښت څو چنده لوړ شوی او ښايي تر نهه ټریلیون ډالرو پورې رسېدلی وي. لیتیم په ځانګړي ډول ځکه مهم شوی چې د عصري ټکنالوژۍ بنسټ جوړوي. دا هغه عنصر دی چې د لیتیم آیون بېټرۍ پکې جوړیږي، او همدا بېټرۍ د برقي موټرو، موبایلونو، لپټاپونو، او د نوې انرژۍ د ذخیره کولو سیستمونو لپاره کارول کېږي. نړۍ اوس په چټکۍ سره له تېلو څخه د پاکې انرژۍ پر لور روانه ده، او په همدې بدلون کې د لیتیم ارزښت ورځ تر بلې لوړیږي. اټکل کېږي چې په راتلونکو شلو کلونو کې به د لیتیم غوښتنه تر څلوېښت چنده زیاته شي. دا بدلون د هغه وخت سره ورته دی کله چې تېلو د منځني ختیځ هېوادونه شتمن کړل. لکه څنګه چې تېلو سعودي عربستان او نور هېوادونه بدل کړل، همداسې لیتیم کولای شي افغانستان ته نوی اقتصادي ژوند ورکړي. که څه هم د افغانستان د لیتیم دقیق مقدار لا بشپړ ندی معلوم، خو باور دا دی چې دا زیرمې دومره لویې دي چې له هغو هېوادونو سره سیالي کولای شي چې د نړۍ تر ټولو سترې زیرمې لري، لکه بولیویا, ارژنټاین او چیلي. لدې سره سره، افغانستان د اوسپنې، مسو، مرمر ډبرو، او نادرو فلزاتو سترې زیرمې هم لري، چې دا ټول هېواد د نړۍ له تر ټولو بډایه خو لا هم نه پرمختللو هېوادونو څخه ګرځوي. خو دا لوی فرصت له ځان سره سترې ستونزې هم لري. افغانستان اوس مهال نه هغه تخنیکي وسایل لري، نه کافي پانګه، او نه هم لازم مهارتونه چې دا زیرمې په سمه توګه استخراج کړي. د کانونو لوی صنعت پرمختللې ټکنالوژۍ، روزل شوي کارکوونکي، قوي زیربناوې، او ثابت سیاسي نظام ته اړتیا لري. که دا شرایط برابر نشي، نو دا ټولې شتمنۍ به یوازې د کاغذ پر مخ ارزښت ولري بس! په همدې ځای کې بهرني هېوادونه مهم رول لوبولای شي، خو دا رول هم فرصت دی او هم خطر. چین، چې د نړۍ په کچه د برقي موټرو او لیتیم په بازار کې مخکښ دی، د افغانستان پر زیرمو ډېر تمرکز کړی دی. د مسو د کانونو تړونونه او د لیتیم احتمالي پروژې ښيي چې چین غواړي لدې فرصته ګټه واخلي. خو که دا تړونونه په سمه توګه مدیریت نه شي، نو ښايي افغانستان یوازې خپل منابع له لاسه ورکړي او ګټه یې نورو ته ورسېږي. بله لویه ستونزه سیاسي بې ثباتي ده. د اوږدمهاله پانګونې لپاره ثبات، قانون، او باور ډېر مهم دي. که په هېواد کې روڼتیا، حساب ورکونه، او امنیت نه وي، نو بهرني پانګه وال به زړه نه ښه کوي چې دلته پانګونه وکړي. لدې پرته، فساد او کمزوری اداري سیستم کولای شي هره پروژه له ناکامۍ سره مخ کړي. همدارنګه دا پوښتنه هم مهمه ده چې دا شتمني به څنګه اداره کېږي. طبیعي زیرمې کولای شي د پرمختګ وسیله شي، خو که ناسم مدیریت شي، نو د بدبختۍ سبب هم ګرځي. ډېر هېوادونه د همدې ستونزې ښکار شوي دي، چې شتمني یې د خلکو تر منځ نابرابري زیاته کړې او اقتصاد یې له یو اړخیز حالت سره مخ کړی دی. افغانستان باید دا تېروتنه تکرار نکړي او باید ډاډ ترلاسه کړي چې عایدات یې په تعلیم، روغتیا، زیربناوو، او اوږدمهاله پرمختګ کې ولګول شي. د افغانستان حکومتې چارواکي باید درک کړي چې دا زیرمې یوازې عادي توکي ندي، بلکې ستراتیژیک ارزښت لري. دا هغه وسیله ده چې کولای شي د هېواد راتلونکی وټاکي. ښه پلان، شفاف حکومتداري، او هوښیارې نړیوالې اړیکې ډېرې ضروري دي. افغانستان باید هڅه وکړي چې په اوږدمهال کې خپل تخنیکي ظرفیت لوړ کړي، خپل انجنیران وروزي، او یوازې د خامو موادو د صادرولو پر ځای، د تولید لوړو پړاوونو ته ځان ورسوي. له بلې خوا، د افغانستان خلک هم باید د دې شتمنیو په اړه پوهه ولري او له خپلو چارواکو څخه حساب وغواړي. ملي شتمني باید د ټول ملت لپاره وکارول شي، نه دا چې یوازې د څو کسانو په لاس کې پاتې شي. په پای کې به دا ووایم چې د افغانستان طبیعي شتمنۍ، په ځانګړي ډول لیتیم، یو ستر فرصت وړاندې کوي. دا خبره چې افغانستان د “لیتیم سعودي عربستان” کېدای شي، یوازې یو شعار ندی، بلکې یو واقعي امکان دی. خو دا امکان یوازې هغه وخت په حقیقت بدلېږي چې سمې پرېکړې وشي، مسوولانه مشري موجوده وي، او ستونزې په هوښیارۍ سره حل شي. که دا هر څه عملي شي، نو د افغانستان سپین رنګي سره زر کولای شي د یو نوي، باثباته، او پرمختللي راتلونکي بنسټ کېږدي. #افغانستان

A Hashimi

11,836 görüntüleme • 4 ay önce