Loading video...

Video Failed to Load

There was a problem loading this video. This could be due to a temporary network issue or the video might be unavailable.

Нара нэгжнт улстөрч болчжээ! АН-ын гаруудаас 100% илүү сөрөг хүчин

Bayarsaikhan

21,701 subscribers

14,076 views • 5 months ago •via X (Twitter)

Anya Rossi• Live Now

Private livecam show

35 Comments

Rose Bud ☀️🌙✨5 months ago

Ай чи хүний сэтгэл хуваагдах өвчинд цадах болоогүй юу гэж хихи

Maral Maralaa5 months ago

Ингэж ярьж байсан хүн. Их л мөнгө авч дээ. Бас их айждээ

ganpurev5 months ago

балай авгайг хамгийн түрүүнд татах хэрэгтэй

Ш.Тэгшбаяр5 months ago

@Mongol_Jirgeech 🙄🤮

Ботго🐫5 months ago

@Munkhsukh_ Ийм золбин улс төр бдаггү юмаа энийг золбин гудамжны улс төр гэдийн

Turburam Lkham5 months ago

Сөрөг хүчин ингэж хийхгүй ээ. Энийг бол увайгүй л гэнэ.

Batzaya D5 months ago

ёсзүйгүй хөөгдөх гээд амь тавьж бгаа амьтан ш дээ аргагүй хохинэ.одоо батлагдаад шууд хэрэгжээд явах хууль учираас жанхуу энэ 2 эхний ээлжинд шууд татагдна

MonOriginal5 months ago

@RuslanTuguldur Бүдүүн байж болно бүдүүлэг байж болохгүй!

Vitos5 months ago

Энэ ерөөсөө ийм л бүдүүлэг хөгийн амьтан. Хууль батлагдвал хамгийн түрүүнд суудлаасаа ховхорно гэдгээ мэдэж байгаа учраас жинхэнэ Бар-ны зан нь ил гарч ирж байна

Bold5 months ago

Гах гах Нара гэж балай бөгөөд ухамсарын доройтолтой авгай УИХ-н гишүүн байгаа нь өөрөө гутамшиг шд.

Жамбаа.♠️5 months ago

Хуцваа кноп зарагч авгай

НАНО ИНФЛҮҮНЗЭР5 months ago

Очиж очиж тунхуу мэгж 2оор өмөөрүүлтлээ монголын ардчилал дорд оров.

Гүн5 months ago

Тэнэг ёсгүй эм

Alim idegch5 months ago

Mun shaavaa

Швейк5 months ago

🤑🤡💩🤮🤮🤮

sodbayar5 months ago

АН -хан төмсөггүй болцон юм билээ , хүүкэд засуулцымуу хаашаа юм

enhjargal5 months ago

@hero_bbaatar Хэрүүл хийх болон live хийх мөнгөө боломжийн сайхан авсан бололтой юм аа. Бас аатай сайхан хэрүүлч шүү.

Tumee5 months ago

Үсээ самнаж ээ зөв

🍀Незабудка🍀5 months ago

Арьсаа хамгаалах гэж л хэдэн хууль эргүүлж хараа биз😏

Bat5 months ago

@TULGA_ Педо авгай ёс зүй хууль ярих уу.

Гэгээнээ...Гэрлээ5 months ago

🖕

Bat-Erdene  ↙️5 months ago

Галзуучаад л дутав гэж

Urikhan Damdin5 months ago

@erxembtr Галзуугийн больниц!

Dulma5 months ago

Сэжгийн гүзээт

Triple5 months ago

@margad1204 Үзэл бодол, үнэт зүйлтэй, түүнийхээ төлөө улс төр хийдэг хүнийг улс төрч гэдэг. Мөнгө өгсөн болгоны өмнөөс хуцдаг бол нохойд барьдаг мод гэнэ.

Ub MNG5 months ago

@lkhagvaa_ub Нара сайн байна

Г.Тэмүүлэн5 months ago

@lkhagvaa_ub Ганц удаа овоо шдээ

Srt Sarantuya5 months ago

@RuslanTuguldur Ваахаха .

Muunuu5 months ago

Улстөрч биш хэрүүлч авгай шиг л бгаад бгаа

Erdene5 months ago

Улс төрийн яшка юу? Тхх болсон болсон.

Amraa Amraa5 months ago

Яаж вэ ацнууд

Тулга.5 months ago

Педо

Munkhbold Adiya5 months ago

Энэ хүн улстөрч бол би Элон Маск

S. S. Bilge.P🌍5 months ago

Нараа бол гишүүн бишээ, энэ нэг жагсаалт гэдэг юмаа хурдан болих хэрэгтэй

Оюун5 months ago

Энэ хүүхэн орилж хашигчиж л чадна.

Related Videos

АН-ын залуусаа, та нар авлигатай чадан ядан тэмцэж бгаа ЗГ-тай биш, эхлээд АН-ыг чинь нам биш там болгосон мянганы хулгайч Женко, Элбэгээ нартайгаа тэмцэж ангижраад, намаа нам шиг нам болгоод, эрүүл сөрөг хүчин болоод авбал Монгол Улсад минь хэрэгтэй бна даа.

АН-ын залуусаа, та нар авлигатай чадан ядан тэмцэж бгаа ЗГ-тай биш, эхлээд АН-ыг чинь нам биш там болгосон мянганы хулгайч Женко, Элбэгээ нартайгаа тэмцэж ангижраад, намаа нам шиг нам болгоод, эрүүл сөрөг хүчин болоод авбал Монгол Улсад минь хэрэгтэй бна даа.

Х.Нямбаатар

64,203 views • 3 years ago

Жудагийн Баярмаа гэж янзын гоё гишүүнтэй болжээ. Ганцаараа шахуу л сөрөг хүчин хийгээд байна ш дээ. Нам нь, намынх нь дарга МАН-ын хөнжилд шургалж орчихоод садарлаад байхад энэ бүсгүй л сөрөг хүчин шиг дуугарч байна. Дуу хоолой нь ч хүчтэй, өгч буй мессеж нь ч даацтай, МАН-ынхныг чичрүүлээд л байна. Чуулган, байнгын хороонд хэлсэн хэдэн үгнээс нь анзаарагдлаа л даа. Үнэхээр таалагдаж байна. Ийм 3 гишүүн байхад л МАН-ын бүлэг хулгайч нар, тэдэнтэй хамссан АН-ын өлбөнгүүд жинхэнэ утгаараа өмдөндөө сарина л даа.

Sensitive content

Жудагийн Баярмаа гэж янзын гоё гишүүнтэй болжээ. Ганцаараа шахуу л сөрөг хүчин хийгээд байна ш дээ. Нам нь, намынх нь дарга МАН-ын хөнжилд шургалж орчихоод садарлаад байхад энэ бүсгүй л сөрөг хүчин шиг дуугарч байна. Дуу хоолой нь ч хүчтэй, өгч буй мессеж нь ч даацтай, МАН-ынхныг чичрүүлээд л байна. Чуулган, байнгын хороонд хэлсэн хэдэн үгнээс нь анзаарагдлаа л даа. Үнэхээр таалагдаж байна. Ийм 3 гишүүн байхад л МАН-ын бүлэг хулгайч нар, тэдэнтэй хамссан АН-ын өлбөнгүүд жинхэнэ утгаараа өмдөндөө сарина л даа.

Kheneejingoo 👑

60,208 views • 1 year ago

Н.Учрал: АН-ынхан Ерөнхий сайдаар 60 хонож буй намайг огцруулна гээд ХУРГАН УЛС ТӨР хийж байна‼ Манай сөрөг хүчин надтай ямар ч сэдэв, шийдлээр нүүр тулахаараа хүчин мөхөстөөд байгаа нь үнэн. Тийм учраас бухимдаад байгаа Uchral Nyam-Osor Tsogtgerel Odon

Н.Учрал: АН-ынхан Ерөнхий сайдаар 60 хонож буй намайг огцруулна гээд ХУРГАН УЛС ТӨР хийж байна‼ Манай сөрөг хүчин надтай ямар ч сэдэв, шийдлээр нүүр тулахаараа хүчин мөхөстөөд байгаа нь үнэн. Тийм учраас бухимдаад байгаа Uchral Nyam-Osor Tsogtgerel Odon

UBn.mn ЮУ БАЙНА

11,455 views • 3 months ago

Б.Энхбаяр: Хамтарсан нэрийн дор АН-ынх гэхээс илүү ЖЕНКО Х.Баттулгын ойр хүрээллийн хүмүүс ЗГХЭГ-ын дэд дарга, Эрдэнэт үйлдвэр, Эрдэнэс Тавантолгой, Хөгжлийн банк зэрэг ӨНГӨ МӨНГӨ, ЭРХ МЭДЭЛ үнэртсэн газруудад ШУРГАЛЖ байна‼️ Хулгай үргэлжлэх нь ойлгомжтой‼️

Б.Энхбаяр: Хамтарсан нэрийн дор АН-ынх гэхээс илүү ЖЕНКО Х.Баттулгын ойр хүрээллийн хүмүүс ЗГХЭГ-ын дэд дарга, Эрдэнэт үйлдвэр, Эрдэнэс Тавантолгой, Хөгжлийн банк зэрэг ӨНГӨ МӨНГӨ, ЭРХ МЭДЭЛ үнэртсэн газруудад ШУРГАЛЖ байна‼️ Хулгай үргэлжлэх нь ойлгомжтой‼️

Баттөмөрийн ЭНХБАЯР

32,112 views • 1 year ago

Т.ДОРЖХАНД: Л.Гантөмөр дарга шийдвэрээ эргэж харах нь зүйтэй. АН-ынхан сөрөг хүчин хийгээд явахад парламент дотор кноп чинь хүрэх юм уу‼️‼️ 34 жилийн өмнөхтэй адил хоёр талд гарч хуваагддаг шиг байдал үүсчих вий дээ‼️‼️ Тогмидын ДОРЖХАНД Лу.Гантөмөр Л.Оюун-Эрдэнэ Батука Tsogtgerel Odon r. davaadorj Жудагийн Баярмаа🇲🇳 Ч.Лодойсамбуу

Т.ДОРЖХАНД: Л.Гантөмөр дарга шийдвэрээ эргэж харах нь зүйтэй. АН-ынхан сөрөг хүчин хийгээд явахад парламент дотор кноп чинь хүрэх юм уу‼️‼️ 34 жилийн өмнөхтэй адил хоёр талд гарч хуваагддаг шиг байдал үүсчих вий дээ‼️‼️ Тогмидын ДОРЖХАНД Лу.Гантөмөр Л.Оюун-Эрдэнэ Батука Tsogtgerel Odon r. davaadorj Жудагийн Баярмаа🇲🇳 Ч.Лодойсамбуу

UBn.mn ЮУ БАЙНА

23,952 views • 1 year ago

Эрх Чөлөөний Эвсэл иргэдийн хөндөж буй (#SaveTuul) асуудалтай холбоотой аливаа улс төрийн шийдвэрийн талаар олон нийтийг мэдээллээр хангах эрх үүрэгтэй билээ. Туул гол дотор авто зам барих "хуулийн хулгайг" УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд АН танилцуулж, УИХ баталсан болно. Тодруулбал 2025.07.09-нд Туул голын эргээс 50 метрээс доошгүй зайг хамгаалсан Усны тухай хуулийн 22.2.1 дэх хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулах замаар "хуулийн хулгай" хийж, голын татамд тогтоосон онцгой хамгаалалтын бүсэд хориглосон үйл ажиллагаа явуулах эрхийг нээснээр өнөөдөр Туул голын эрэг дагуу мод бутыг тайрч устгах ажил үргэлжилж байна. "Туулын хурдны зам" төслийн тухай 2012-2013 онд анх АН-ын Засгийн газар уг төслийг санаачлан олон нийтэд албан ёсоор танилцуулсан бөгөөд зураг төсөл, видео танилцуулгад Туул голын хамгаалалтын бүсэд авто зам, гүүрэн байгууламж барихаар төлөвлөсөн баримтууд байна. 2022 онд МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүд "Усны сан бүхий газрын эргээс 75 метрээс доошгүй зайд болон гол мөрний татамд онцгой хамгаалалтын бүс тогтооно." гэсэн заалтад нэмэлт өөрчлөлт оруулж 50 метр болгон бууруулжээ. 2025 оны 1 сард Л.Оюун-Эрдэнэ Х.Нямбаатар нарт АН-ын гишүүн Э.Бат-Үүл хэрхэн "хуулийн хулгай" хийх зөвлөгөө өгөв. 2025 оны 6 сард Нийслэл хотын удирдлагууд Засгийн газраар дамжуулан Усны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг бусад хуулийн хамт УИХ-д өргөн барив. 2025 оны 7 сард байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр яаралтай горимоор дэмжүүлж, чуулганы хуралдааны үеэр УИХ дахь АН-ын бүлэг уг асуудлаар 3 хоногийн завсарлага хүссэн боловч 2 цагийн дараа завсарлага авах хүсэлтээсээ татгалзаж, Усны тухай хуульд оруулах "хуулийн хулгайг" үргэлжлүүлэв. УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан УИХ-ын гишүүдэд шахалт үзүүлж, УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл нар хуулийн төслийг яаралтай горимоор УИХ-д танилцуулав. 2025.07.09-нд буюу наадмын амралтын өмнөх шөнө яаралтай горимоор байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр "хуулийн хулгай"-гаа дэмжүүлснээр Туул голын эргээс 50 метр дотогш, түүнчлэн Туул гол дотор 2,4 их наяд орчим төгрөгийн төсөвт өртөгтэй (зээл) 1км нь 70 тэрбумын гүүрэн байгууламж барих нөхцөлийг бүрдүүлэв. 2026 оны 3 сард Туулын хурдны замын газар шорооны ажил Туул гол дотор эхэлж, олн нийтийн эсэргүүцэлтэй тулаад байна. Тус видеонд уг төслийг хэлэлцэх явцад УИХ-ын гишүүд хэрхэн хуулийн төслийг зүтгүүлж хуулийн хулгай хийдэг болох талаар цөөн жишээг оруулав. Хэрэв та үйл явцыг бүтэн судалж, УИХ-ын гишүүд хэрхэн Усны тухай хуульд "хуулийн хулгай" хийсэн болохыг үзэх бол 2025 оны хаврын чуулганы хаалт хүртэлх байнгын хороо болон УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны архивын видеог сэргээн үзэх боломжтой. Эдгээр үйл явц нь иргэдийг төлөөлнө хэмээн сонгогдсон парламентын гишүүдийн үйл ажиллагаа ямар хангалтгүй түвшинд явагддаг, ямар хэмжээний сульдаатай парламент бий болсныг, парлемантад сөрөг хүчний хяналтын үүрэгтэй үйл ажиллагаа үгүй болж, иргэдийн сонгуулийн эрх түүний үр дүн хэрхэн үгүйсгэгдэж буйг харуулж байна. Түүнчлэн уг төсөл нь парламентын гишүүдийг хамарсан зохион байгуулалттай авлига албан тушаалын гэмт хэргийн шинж агуулж байгааг харуулж байна. Хүндэтгэсэн Эрх Чөлөөний Эвсэл нам #SaveTuul

Эрх Чөлөөний Эвсэл иргэдийн хөндөж буй (#SaveTuul) асуудалтай холбоотой аливаа улс төрийн шийдвэрийн талаар олон нийтийг мэдээллээр хангах эрх үүрэгтэй билээ. Туул гол дотор авто зам барих "хуулийн хулгайг" УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд АН танилцуулж, УИХ баталсан болно. Тодруулбал 2025.07.09-нд Туул голын эргээс 50 метрээс доошгүй зайг хамгаалсан Усны тухай хуулийн 22.2.1 дэх хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулах замаар "хуулийн хулгай" хийж, голын татамд тогтоосон онцгой хамгаалалтын бүсэд хориглосон үйл ажиллагаа явуулах эрхийг нээснээр өнөөдөр Туул голын эрэг дагуу мод бутыг тайрч устгах ажил үргэлжилж байна. "Туулын хурдны зам" төслийн тухай 2012-2013 онд анх АН-ын Засгийн газар уг төслийг санаачлан олон нийтэд албан ёсоор танилцуулсан бөгөөд зураг төсөл, видео танилцуулгад Туул голын хамгаалалтын бүсэд авто зам, гүүрэн байгууламж барихаар төлөвлөсөн баримтууд байна. 2022 онд МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүд "Усны сан бүхий газрын эргээс 75 метрээс доошгүй зайд болон гол мөрний татамд онцгой хамгаалалтын бүс тогтооно." гэсэн заалтад нэмэлт өөрчлөлт оруулж 50 метр болгон бууруулжээ. 2025 оны 1 сард Л.Оюун-Эрдэнэ Х.Нямбаатар нарт АН-ын гишүүн Э.Бат-Үүл хэрхэн "хуулийн хулгай" хийх зөвлөгөө өгөв. 2025 оны 6 сард Нийслэл хотын удирдлагууд Засгийн газраар дамжуулан Усны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг бусад хуулийн хамт УИХ-д өргөн барив. 2025 оны 7 сард байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр яаралтай горимоор дэмжүүлж, чуулганы хуралдааны үеэр УИХ дахь АН-ын бүлэг уг асуудлаар 3 хоногийн завсарлага хүссэн боловч 2 цагийн дараа завсарлага авах хүсэлтээсээ татгалзаж, Усны тухай хуульд оруулах "хуулийн хулгайг" үргэлжлүүлэв. УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан УИХ-ын гишүүдэд шахалт үзүүлж, УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл нар хуулийн төслийг яаралтай горимоор УИХ-д танилцуулав. 2025.07.09-нд буюу наадмын амралтын өмнөх шөнө яаралтай горимоор байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр "хуулийн хулгай"-гаа дэмжүүлснээр Туул голын эргээс 50 метр дотогш, түүнчлэн Туул гол дотор 2,4 их наяд орчим төгрөгийн төсөвт өртөгтэй (зээл) 1км нь 70 тэрбумын гүүрэн байгууламж барих нөхцөлийг бүрдүүлэв. 2026 оны 3 сард Туулын хурдны замын газар шорооны ажил Туул гол дотор эхэлж, олн нийтийн эсэргүүцэлтэй тулаад байна. Тус видеонд уг төслийг хэлэлцэх явцад УИХ-ын гишүүд хэрхэн хуулийн төслийг зүтгүүлж хуулийн хулгай хийдэг болох талаар цөөн жишээг оруулав. Хэрэв та үйл явцыг бүтэн судалж, УИХ-ын гишүүд хэрхэн Усны тухай хуульд "хуулийн хулгай" хийсэн болохыг үзэх бол 2025 оны хаврын чуулганы хаалт хүртэлх байнгын хороо болон УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны архивын видеог сэргээн үзэх боломжтой. Эдгээр үйл явц нь иргэдийг төлөөлнө хэмээн сонгогдсон парламентын гишүүдийн үйл ажиллагаа ямар хангалтгүй түвшинд явагддаг, ямар хэмжээний сульдаатай парламент бий болсныг, парлемантад сөрөг хүчний хяналтын үүрэгтэй үйл ажиллагаа үгүй болж, иргэдийн сонгуулийн эрх түүний үр дүн хэрхэн үгүйсгэгдэж буйг харуулж байна. Түүнчлэн уг төсөл нь парламентын гишүүдийг хамарсан зохион байгуулалттай авлига албан тушаалын гэмт хэргийн шинж агуулж байгааг харуулж байна. Хүндэтгэсэн Эрх Чөлөөний Эвсэл нам #SaveTuul

Erh Chölöönii Evsel

27,080 views • 6 months ago

УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяртай сайд болохоос нь өмнө бид энэ асуудлаар санал бодлоо солилцож байв. Ашгүй энэ ажил бодит хэлэлцээний түвшинд хүрчээ👍 Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр тэргүүтэй ажлын хэсэг БНХАУ-ын Шинжаан-Уйгурын өөртөө засах оронд ажиллаж, Ховд аймгийн Булган боомтыг Тайкешкентэй холбох төмөр замын төслийн талаар хэлэлцсэн байна. Хэрэв энэ төсөл хэрэгжвэл Монголын баруун бүс анх удаа олон улсын томоохон зах зээлтэй төмөр замаар шууд холбогдоно. Энэ нь: ✅ Баруун бүсийн уул уурхай, үйлдвэрлэлийг сэргээнэ ✅ Экспортын шинэ урсгал нээнэ ✅ Тээвэр, ложистикийн зардлыг эрс бууруулна ✅ Хилийн боомтуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлнэ ✅ Хөрөнгө оруулалт, ажлын байрыг дагуулна Өнөөдөр Монголын хөгжил Улаанбаатар болон цөөн хэдэн боомт дээр төвлөрчихсөн байна. Харин баруун бүсийн хөгжилд бодит түлхэц өгөх дэд бүтэц нь зам, тэр дундаа төмөр зам юм. Зам дагасан хөгжил ирдэг гэдэг. Харин төмөр зам дагасан хөгжил бүр илүү хурдтай ирдэг. Энэ төсөл яриа төдий үлдэхгүй, ажил хэрэг болж чадвал баруун бүсийн эдийн засгийн зураглалыг бүхэлд нь өөрчлөх хэмжээний ач холбогдолтой.

УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяртай сайд болохоос нь өмнө бид энэ асуудлаар санал бодлоо солилцож байв. Ашгүй энэ ажил бодит хэлэлцээний түвшинд хүрчээ👍 Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр тэргүүтэй ажлын хэсэг БНХАУ-ын Шинжаан-Уйгурын өөртөө засах оронд ажиллаж, Ховд аймгийн Булган боомтыг Тайкешкентэй холбох төмөр замын төслийн талаар хэлэлцсэн байна. Хэрэв энэ төсөл хэрэгжвэл Монголын баруун бүс анх удаа олон улсын томоохон зах зээлтэй төмөр замаар шууд холбогдоно. Энэ нь: ✅ Баруун бүсийн уул уурхай, үйлдвэрлэлийг сэргээнэ ✅ Экспортын шинэ урсгал нээнэ ✅ Тээвэр, ложистикийн зардлыг эрс бууруулна ✅ Хилийн боомтуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлнэ ✅ Хөрөнгө оруулалт, ажлын байрыг дагуулна Өнөөдөр Монголын хөгжил Улаанбаатар болон цөөн хэдэн боомт дээр төвлөрчихсөн байна. Харин баруун бүсийн хөгжилд бодит түлхэц өгөх дэд бүтэц нь зам, тэр дундаа төмөр зам юм. Зам дагасан хөгжил ирдэг гэдэг. Харин төмөр зам дагасан хөгжил бүр илүү хурдтай ирдэг. Энэ төсөл яриа төдий үлдэхгүй, ажил хэрэг болж чадвал баруун бүсийн эдийн засгийн зураглалыг бүхэлд нь өөрчлөх хэмжээний ач холбогдолтой.

r. davaadorj

10,177 views • 3 months ago

Соцдек Баярцогтыг Соц Эвлэлийн гишүүн, МАН(МАХН-)ын гишүүн, Жанхуу Баттулгын ментор, амин найз, МАНАН автор, про зүүнтэн, МАХН-с их хуралд сонгогдсон, одоо ч түүндээ үйлчилдэг гэдгийг нь бичихээр яагаад түнтэгнээд уурлаад дайраад бга юм? МАН-д хэрхэн яаж үйлчилдэг, Монгол улсад олон намын тогтолцоог "халж" үзэл санааны өрсөлдөөнийг устгахад хэрхэн хүчин зүтгэсэн, Жанхуугаас хэрхэн санхүүждэг, ямар эрүүгийн гэмт хэргүүд үйлдсэн, намтраасаа МАНчин байснаа хасаад нуучихсан, ямар хэмжээний худалч хулгайч болохыг нь бичиж эхлээгүй бна шд. Та бүхний номлодог нөгөө мундаг зарчим, үнэт зүйл чинь ийм дабль стандарт, хоёр нүүртэй, selective байж болох юм уу? Монголд сүүлийн хагас жарны турш дарангуйлал өндийх бүрт МАНчин, ЖАНхуучин Баярцогт хаана зогсож байсан, үг үйлдэл нь хэрхэн зөрсөөр байгааг нь бичиж болохгүй тийм дархлагдсан амьтан юм уу? Сая АН-ын генсек болохдоо ЖАНхуучдын дэмжлэгийг бүхэлд нь авч байж томилогдсон хэрнээ ЖАНхуутай тэмцэгч дүр эсгэж олон нийтийг хуурч мэхэлж бга ой гутмаар жүжгийг яагаад бичиж болохгүй болчихов оо?

Соцдек Баярцогтыг Соц Эвлэлийн гишүүн, МАН(МАХН-)ын гишүүн, Жанхуу Баттулгын ментор, амин найз, МАНАН автор, про зүүнтэн, МАХН-с их хуралд сонгогдсон, одоо ч түүндээ үйлчилдэг гэдгийг нь бичихээр яагаад түнтэгнээд уурлаад дайраад бга юм? МАН-д хэрхэн яаж үйлчилдэг, Монгол улсад олон намын тогтолцоог "халж" үзэл санааны өрсөлдөөнийг устгахад хэрхэн хүчин зүтгэсэн, Жанхуугаас хэрхэн санхүүждэг, ямар эрүүгийн гэмт хэргүүд үйлдсэн, намтраасаа МАНчин байснаа хасаад нуучихсан, ямар хэмжээний худалч хулгайч болохыг нь бичиж эхлээгүй бна шд. Та бүхний номлодог нөгөө мундаг зарчим, үнэт зүйл чинь ийм дабль стандарт, хоёр нүүртэй, selective байж болох юм уу? Монголд сүүлийн хагас жарны турш дарангуйлал өндийх бүрт МАНчин, ЖАНхуучин Баярцогт хаана зогсож байсан, үг үйлдэл нь хэрхэн зөрсөөр байгааг нь бичиж болохгүй тийм дархлагдсан амьтан юм уу? Сая АН-ын генсек болохдоо ЖАНхуучдын дэмжлэгийг бүхэлд нь авч байж томилогдсон хэрнээ ЖАНхуутай тэмцэгч дүр эсгэж олон нийтийг хуурч мэхэлж бга ой гутмаар жүжгийг яагаад бичиж болохгүй болчихов оо?

Ade

17,589 views • 5 months ago

И-спортын салбар сүүлийн жилүүдэд хурдацтай хөгжиж, монгол залуучууд ч энэ салбарт хүчтэй өрсөлдөгч болон олон улсын түвшинд амжилт үзүүлж байна. Тиймээс НЗДТГ-ын зүгээс Монголын и-спортын холбоотой хамтран ирэх 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр 100 мянган ам.долларын шагналын сантай MESA Invitational Fall 2024 тэмцээнийг Улаанбаатар хотноо DOTA2-ийн төрөлд зохион байгуулахаар боллоо. Европын шилдгүүдийг монгол залуучууд эх орондоо хүлээн авч өрсөлдөхөөр болж байна. Залуучууддаа амжилт хүсье. Нутгийнхаа дэвжээнд илүү эрч хүчтэй, урам зориг дүүрэн тоглож, амжилт үзүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.

И-спортын салбар сүүлийн жилүүдэд хурдацтай хөгжиж, монгол залуучууд ч энэ салбарт хүчтэй өрсөлдөгч болон олон улсын түвшинд амжилт үзүүлж байна. Тиймээс НЗДТГ-ын зүгээс Монголын и-спортын холбоотой хамтран ирэх 11 дүгээр сарын 4-ний өдөр 100 мянган ам.долларын шагналын сантай MESA Invitational Fall 2024 тэмцээнийг Улаанбаатар хотноо DOTA2-ийн төрөлд зохион байгуулахаар боллоо. Европын шилдгүүдийг монгол залуучууд эх орондоо хүлээн авч өрсөлдөхөөр болж байна. Залуучууддаа амжилт хүсье. Нутгийнхаа дэвжээнд илүү эрч хүчтэй, урам зориг дүүрэн тоглож, амжилт үзүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.

Х.Нямбаатар

15,161 views • 2 years ago

ДӨРВӨДҮҮДИЙГ УЛС ТӨРД ӨӨД ГАРГАЛГҮЙ ДАРДАГ, ӨӨРӨӨ ГАНЦААРАА ДӨРВӨДҮҮДИЙН САНАЛААР УЛС ТӨРД НОЁЛОХ САНААТАЙ ЭТГЭЭД: Ч.Хүрэлбаатарыг хэлээд байгаан. Тэрбээр дөрвөд залуусыг улс төрд өөд нар харуулалгүй дардаг. Ингэхдээ муу арга хэрэглэнэ. Ах дүүсийнхээ компанид ажилд авч, өөрийнхөө үгнээс гарахгүй болгоно. Төрийн албанд ажилд аваад албан тушаал дэвшүүлэхгүй дарна. Хүрэлбаатарыг даган баясдаг Батсайхан, Цасчихэр, Заяабал, Дашпүрэв, Түвдэндорж, Батхүү нар дөрвөд хүмүүс биш байгаа нь өөрийн эрхгүй анхаарал татна. Энэ бүхэн Ч.Хүрэлбаатарт ямар ашигтай вэ?! Увс аймагт УИХ-ын гишүүний 3 мандаат (эрх) ногддог. 2008 оны УИХ-ын сонгуулиас хойш Увсын тойрогт Хүрэлбаатараас өөр дөрвөд ястан МАН-аас ч, АН-аас ч нэр дэвшээгүй. Дөрвөд ястан Увс аймагт олонх болдог тул тэр цагаас хойш Ч.Хүрэлбаатар УИХ-д дөрөв дараалан сонгогджээ. Хүрэлбаатар ерээд оны сүүлээр Австралийн Сиднейн их сургуульд мэргэжил дээшлүүлж байхдаа гадны үндэстэн дамнасан корпорацийн олигарх эздийн анхааралд өртөж, ивээл дэмжлэгээр нь улс төрд гарч ирсэн этгээд. 2009 онд Оюутолгойн гэрээ байгуулахдаа гадаад эзэддээ өндөр ашигтай, Монгол Улс өрөнд орох заалт тусган гадаад эзэддээ үнэнчээ харуулсан. Гадны олигарх эздийн дэмжлэгтэй Хүрэлбаатар МАН-д ч, АН-д ч их нөлөөтэй. Одоо ХҮН гэх хармааны намтай. Хүрэлбаатарыг дөрвөд гэхээсээ илүү эрлийз хурлийз гэвэл зохино. Учир нь түүний улс төрийн бүх үйл ажиллагаа Монгол Улсын эсрэг гэдгийг баталж ядаад байх юмгүй. Ч.Хүрэлбаатарын талаар хоёр дөрвөд өвгөн хэрхэн хүүрнэсэнийг сонсоорой.

ДӨРВӨДҮҮДИЙГ УЛС ТӨРД ӨӨД ГАРГАЛГҮЙ ДАРДАГ, ӨӨРӨӨ ГАНЦААРАА ДӨРВӨДҮҮДИЙН САНАЛААР УЛС ТӨРД НОЁЛОХ САНААТАЙ ЭТГЭЭД: Ч.Хүрэлбаатарыг хэлээд байгаан. Тэрбээр дөрвөд залуусыг улс төрд өөд нар харуулалгүй дардаг. Ингэхдээ муу арга хэрэглэнэ. Ах дүүсийнхээ компанид ажилд авч, өөрийнхөө үгнээс гарахгүй болгоно. Төрийн албанд ажилд аваад албан тушаал дэвшүүлэхгүй дарна. Хүрэлбаатарыг даган баясдаг Батсайхан, Цасчихэр, Заяабал, Дашпүрэв, Түвдэндорж, Батхүү нар дөрвөд хүмүүс биш байгаа нь өөрийн эрхгүй анхаарал татна. Энэ бүхэн Ч.Хүрэлбаатарт ямар ашигтай вэ?! Увс аймагт УИХ-ын гишүүний 3 мандаат (эрх) ногддог. 2008 оны УИХ-ын сонгуулиас хойш Увсын тойрогт Хүрэлбаатараас өөр дөрвөд ястан МАН-аас ч, АН-аас ч нэр дэвшээгүй. Дөрвөд ястан Увс аймагт олонх болдог тул тэр цагаас хойш Ч.Хүрэлбаатар УИХ-д дөрөв дараалан сонгогджээ. Хүрэлбаатар ерээд оны сүүлээр Австралийн Сиднейн их сургуульд мэргэжил дээшлүүлж байхдаа гадны үндэстэн дамнасан корпорацийн олигарх эздийн анхааралд өртөж, ивээл дэмжлэгээр нь улс төрд гарч ирсэн этгээд. 2009 онд Оюутолгойн гэрээ байгуулахдаа гадаад эзэддээ өндөр ашигтай, Монгол Улс өрөнд орох заалт тусган гадаад эзэддээ үнэнчээ харуулсан. Гадны олигарх эздийн дэмжлэгтэй Хүрэлбаатар МАН-д ч, АН-д ч их нөлөөтэй. Одоо ХҮН гэх хармааны намтай. Хүрэлбаатарыг дөрвөд гэхээсээ илүү эрлийз хурлийз гэвэл зохино. Учир нь түүний улс төрийн бүх үйл ажиллагаа Монгол Улсын эсрэг гэдгийг баталж ядаад байх юмгүй. Ч.Хүрэлбаатарын талаар хоёр дөрвөд өвгөн хэрхэн хүүрнэсэнийг сонсоорой.

Баярсайхан Галигаа

14,081 views • 2 years ago

1. Зөвхөн дэд сайд нарын томилгоо яриагүй. Дэд сайд нарын тоо ч наймаалцаагүй. Төрийн данхар бүтцийг шүүмжилж дэмжлэг аваад цөөлөх биш улам нэмж басамжилсан тул шаардлага хүргүүлсэн. Биелүүлэхгүй гэж байна. 2. Огтхон ч улстөржөөгүй. Улс орны байгаа байдал ийм ажилгүй, гүлдгэр Засгийг дахиад хэдэн өдөр ч дийлэхгүй нь. Гадуур явж нүдээрээ үзэх хэрэгтэй. Хэрэв улстөржсөн бол бүр дордуулахыг нь дуугүй суугаад хүлээх байсан. 3. Бүтээмжийн 100 менежерийг АН биш МАН, ХҮН томилсон. Хяналтын 28 менежерийг АН томилсон. Тэд хянах ажлаа сайн хийгээд МАН-ын дургүй хүрч хамтарсан Засгаас АН-ыг хөөсөн. Дээр нь тэд төсвөөс биш очсон компаниасаа цалинжиж байсан. Харин одоо дэд сайд нар төсвөөс цалин хангамжаа авч эхэлсэн. 4. Зургаан сар бага хугацаа биш. Энэ хугацаанд татвар, нийгмийн даатгалын дарамтыг бууруулах ганц алхам хийсэнгүй. Бас гишүүдээр ч хийлгэсэнгүй 2 жил боллоо. 5. Шатахууны хомсдол болохыг, ер нь болдгийг нь мэдсээр байж зургаан сар зүгээр суусаар улам хүндрүүлсэн. 6. Нам дотроосоо баахан хулгайч зарласан. Засгаа авч үлдээд таг чиг. Өөрөөс нь шударга ёсыг л хүлээж байсан иргэдийн итгэлийг суудлаараа арилжсан. #татвар

1. Зөвхөн дэд сайд нарын томилгоо яриагүй. Дэд сайд нарын тоо ч наймаалцаагүй. Төрийн данхар бүтцийг шүүмжилж дэмжлэг аваад цөөлөх биш улам нэмж басамжилсан тул шаардлага хүргүүлсэн. Биелүүлэхгүй гэж байна. 2. Огтхон ч улстөржөөгүй. Улс орны байгаа байдал ийм ажилгүй, гүлдгэр Засгийг дахиад хэдэн өдөр ч дийлэхгүй нь. Гадуур явж нүдээрээ үзэх хэрэгтэй. Хэрэв улстөржсөн бол бүр дордуулахыг нь дуугүй суугаад хүлээх байсан. 3. Бүтээмжийн 100 менежерийг АН биш МАН, ХҮН томилсон. Хяналтын 28 менежерийг АН томилсон. Тэд хянах ажлаа сайн хийгээд МАН-ын дургүй хүрч хамтарсан Засгаас АН-ыг хөөсөн. Дээр нь тэд төсвөөс биш очсон компаниасаа цалинжиж байсан. Харин одоо дэд сайд нар төсвөөс цалин хангамжаа авч эхэлсэн. 4. Зургаан сар бага хугацаа биш. Энэ хугацаанд татвар, нийгмийн даатгалын дарамтыг бууруулах ганц алхам хийсэнгүй. Бас гишүүдээр ч хийлгэсэнгүй 2 жил боллоо. 5. Шатахууны хомсдол болохыг, ер нь болдгийг нь мэдсээр байж зургаан сар зүгээр суусаар улам хүндрүүлсэн. 6. Нам дотроосоо баахан хулгайч зарласан. Засгаа авч үлдээд таг чиг. Өөрөөс нь шударга ёсыг л хүлээж байсан иргэдийн итгэлийг суудлаараа арилжсан. #татвар

Ч.Лодойсамбуу

11,002 views • 9 months ago

Улаанбаатар хотын 4-р ерөнхий төлөвлөгөөг анх хийхдээ авто замын даацыг 85 мянган машин явахаар төлөвлөсөн. Гэтэл өнөөдөр 700.000 тээврийн хэрэгсэл бүртгэлтэй байна. Бид энэ өсөлтийг тодорхой хэмжээнд хязгаарлахгүйгээр цаашид замын хөдөлгөөнд оролцох боломжгүй нөхцөлд хүрсэн. Энэ байдлаараа явбал тун удахгүй 1 сая тээврийн хэрэгсэл замын хөдөлгөөнд оролцох тооцоо бий. 2013 оны байдлаар нийслэлд бүртгэлтэй авто машины тоо 300 мянга гаруй байсан. Түүнээс хойш хот замынхаа даацыг 25 хувиар нэмэгдүүлсэн ч, нөгөө талдаа авто машины тоо 100 хувиар нэмэгдсэн. Өнөөдөр бидний машинууд зам дээрээ багтахгүй болсон гэдгийг нийтээрээ хүлээн зөвшөөрч шийдлээ ярих цаг хэдийн болсон. Нийслэлд явах авто машины хязгаарыг замынхаа даацад тааруулж тогтоогоод, авто замынхаа сүлжээг өргөтгөх ажлыг хийх зайлшгүй хэрэгцээ байна. Манай сөрөг хүчний нөхөд авто машины импортын татварыг нэмэхийн эсрэг жагсаал хийж, төв талбай дээр машин тэрэг шатааж байсан. Үүний дүнд тэр ажил таг зогссон. Улс орон, хот, нийтийн эрх ашгийг бодохгүйгээр улс төрийн ашиг хонжоо хайж, явцуу улс төр хийдэг байдлаа одоо болимоор байна. Сөрөг хүчин улс төр хийж болно. Гэхдээ улс орноо хорлох ажиллагаа хийхээ зогсоох хэрэгтэй.

Улаанбаатар хотын 4-р ерөнхий төлөвлөгөөг анх хийхдээ авто замын даацыг 85 мянган машин явахаар төлөвлөсөн. Гэтэл өнөөдөр 700.000 тээврийн хэрэгсэл бүртгэлтэй байна. Бид энэ өсөлтийг тодорхой хэмжээнд хязгаарлахгүйгээр цаашид замын хөдөлгөөнд оролцох боломжгүй нөхцөлд хүрсэн. Энэ байдлаараа явбал тун удахгүй 1 сая тээврийн хэрэгсэл замын хөдөлгөөнд оролцох тооцоо бий. 2013 оны байдлаар нийслэлд бүртгэлтэй авто машины тоо 300 мянга гаруй байсан. Түүнээс хойш хот замынхаа даацыг 25 хувиар нэмэгдүүлсэн ч, нөгөө талдаа авто машины тоо 100 хувиар нэмэгдсэн. Өнөөдөр бидний машинууд зам дээрээ багтахгүй болсон гэдгийг нийтээрээ хүлээн зөвшөөрч шийдлээ ярих цаг хэдийн болсон. Нийслэлд явах авто машины хязгаарыг замынхаа даацад тааруулж тогтоогоод, авто замынхаа сүлжээг өргөтгөх ажлыг хийх зайлшгүй хэрэгцээ байна. Манай сөрөг хүчний нөхөд авто машины импортын татварыг нэмэхийн эсрэг жагсаал хийж, төв талбай дээр машин тэрэг шатааж байсан. Үүний дүнд тэр ажил таг зогссон. Улс орон, хот, нийтийн эрх ашгийг бодохгүйгээр улс төрийн ашиг хонжоо хайж, явцуу улс төр хийдэг байдлаа одоо болимоор байна. Сөрөг хүчин улс төр хийж болно. Гэхдээ улс орноо хорлох ажиллагаа хийхээ зогсоох хэрэгтэй.

Х.Нямбаатар

53,545 views • 2 years ago

#ХХОАТ_1% 👉 МАН-ын анхны дарга Солийн Данзан: “Иргэн баян бол улс баян” гэж 100 гаруй жилийн өмнө хэлж байжээ. 👉 Харамсалтай нь өнөөдөр хүртэл иргэд маань хангалттай чинээлэг болж чадсангүй. Харин тэдний төлсөн татвараар улс төрчид улам баян, төр улам данхар болсон. 👉 Тиймээс ядаж энэ хүнд үед иргэдийнхээ татварын ачааллыг бууруулж, бодит орлогыг нь жаахан ч гэсэн нэмэгдүүлэх ямар ч хурдны замаас илүү тулгамдаад байна! 👉 Иргэн хөдөлмөрийнхөө үр шимээс 9%-иа өөр дээрээ үлдээж, өөрөө зарцуулах нь өрөөлөөр, тэр тусмаа улс төрчдөөр татвар нэрээр хураалгаж зарцуулахаас хавьгүй ухаалаг, үр ашигтай нь энгийн логик. 👉 Маргааш Төсвийн байнгын хороогоор хэлэлцэх ХХОАТ-ыг 1% болгох хуулийн төслийг гишүүд иргэдийнхээ талд зогсож дэмжинэ гэдэгт итгэж байна!! Бямбацогт Сандаг Uchral Nyam-Osor

#ХХОАТ_1% 👉 МАН-ын анхны дарга Солийн Данзан: “Иргэн баян бол улс баян” гэж 100 гаруй жилийн өмнө хэлж байжээ. 👉 Харамсалтай нь өнөөдөр хүртэл иргэд маань хангалттай чинээлэг болж чадсангүй. Харин тэдний төлсөн татвараар улс төрчид улам баян, төр улам данхар болсон. 👉 Тиймээс ядаж энэ хүнд үед иргэдийнхээ татварын ачааллыг бууруулж, бодит орлогыг нь жаахан ч гэсэн нэмэгдүүлэх ямар ч хурдны замаас илүү тулгамдаад байна! 👉 Иргэн хөдөлмөрийнхөө үр шимээс 9%-иа өөр дээрээ үлдээж, өөрөө зарцуулах нь өрөөлөөр, тэр тусмаа улс төрчдөөр татвар нэрээр хураалгаж зарцуулахаас хавьгүй ухаалаг, үр ашигтай нь энгийн логик. 👉 Маргааш Төсвийн байнгын хороогоор хэлэлцэх ХХОАТ-ыг 1% болгох хуулийн төслийг гишүүд иргэдийнхээ талд зогсож дэмжинэ гэдэгт итгэж байна!! Бямбацогт Сандаг Uchral Nyam-Osor

Жудагийн Баярмаа🇲🇳

11,898 views • 4 months ago

Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн ерөнхий инженер Б.Жаргалан: "Дэлхийн цаг уурын байгууллагын зүүн Азийн Токиод болсон хурлаас гарсан зөвлөмжид энэ бүс нутагт цаг уурын өөрчлөлт 2023, 2024 онуудад сүүлийн 30 жилийн олон жилийн дунджаас тодорхой үзүүлэлтүүдээр маш онцлог үзэгдлүүд ажиглагдаж байгааг дурдсан. Тухайлбал МУ-ын нутгийн зүүн хэсгээр буюу Улаанбаатар хот орчмоор агаарын температур дээш доошоо огцом хэлбэлзэлтэй, дулаан улиралдаа 15-20 градусаар илүү, хүйтэн улиралдаа мөн адил -10 -15 градусаар хүйтэрч байгаа. Мөн 2023-2024 шилжих өвөл өмнөх 30 жилийн дунжаас 100%-120% илүү хур тунадас буусан. Мөн -20 -23 хэмийн дундажтай байсан зарим хэсэгт 2-3 өдрийн дотор -50 градус хүртэл хүйтэрсэн үзэгдлүүд ажиглагдсан байна. 2023 оны 7, 8-р саруудад хур тунадас багатай, нутгийн зүүн хэсгийн ихэнх хэсгээр гандуу байдалтай байсан ч үерийн усны гамшигт хүргэх хэмжээний аадар борооны төрөл олон давтамжтай болсон. Дүгнэж хэлэхэд зундаа хэт халуун, өвөлдөө хэт хүйтэрч байгаа агаарын температурын огцом хэлбэлзэл нь цасны бүрхүүл их хэмжээгээр тогтсон энэ жил шар усны үер болох өндөр магадлалтай байна." Олон жилийн дунджаар өдийд Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 50 хувь нь цасан бүрхүүлтэй байдаг байсан бол энэ жил 80 орчим хувьтай байна. Улаанбаатар хот орчмоор томоохон гол мөрний мөсний зузааны хэмжээ 40-120 см байна.

Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн ерөнхий инженер Б.Жаргалан: "Дэлхийн цаг уурын байгууллагын зүүн Азийн Токиод болсон хурлаас гарсан зөвлөмжид энэ бүс нутагт цаг уурын өөрчлөлт 2023, 2024 онуудад сүүлийн 30 жилийн олон жилийн дунджаас тодорхой үзүүлэлтүүдээр маш онцлог үзэгдлүүд ажиглагдаж байгааг дурдсан. Тухайлбал МУ-ын нутгийн зүүн хэсгээр буюу Улаанбаатар хот орчмоор агаарын температур дээш доошоо огцом хэлбэлзэлтэй, дулаан улиралдаа 15-20 градусаар илүү, хүйтэн улиралдаа мөн адил -10 -15 градусаар хүйтэрч байгаа. Мөн 2023-2024 шилжих өвөл өмнөх 30 жилийн дунжаас 100%-120% илүү хур тунадас буусан. Мөн -20 -23 хэмийн дундажтай байсан зарим хэсэгт 2-3 өдрийн дотор -50 градус хүртэл хүйтэрсэн үзэгдлүүд ажиглагдсан байна. 2023 оны 7, 8-р саруудад хур тунадас багатай, нутгийн зүүн хэсгийн ихэнх хэсгээр гандуу байдалтай байсан ч үерийн усны гамшигт хүргэх хэмжээний аадар борооны төрөл олон давтамжтай болсон. Дүгнэж хэлэхэд зундаа хэт халуун, өвөлдөө хэт хүйтэрч байгаа агаарын температурын огцом хэлбэлзэл нь цасны бүрхүүл их хэмжээгээр тогтсон энэ жил шар усны үер болох өндөр магадлалтай байна." Олон жилийн дунджаар өдийд Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 50 хувь нь цасан бүрхүүлтэй байдаг байсан бол энэ жил 80 орчим хувьтай байна. Улаанбаатар хот орчмоор томоохон гол мөрний мөсний зузааны хэмжээ 40-120 см байна.

Х.Нямбаатар

39,494 views • 2 years ago

Улс төр ярихгүй удсан байна. Клабхауст яриа өрнөлөө. Асуулт олон гарлаа. Эхлэл болон зарим хэсгээс нь дор эшлэв. Энд бүрэн эхээр нь оруулав. Дуустал сонсоод шэйрлээд байж дээ "Жорлон"...Надаар 12 жил хооллож байгаа юм. Оюунэрдэнэ өөрөө эхлээд УИХ-аас явах хэрэгтэй. Гишүүн мэдэгдэл хийгээд шалгуулах, огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдаг. Парламентын засаглалыг хамгаалах нэрээр хэргээ угааж яваа хүн. Баастсан нүүрээ угаах гэж ядаж байгаа гэж харж байна. Өмнө нь наадах чинь -Шүүх болохгүй байна гэдэг байсан. Гэмт хэрэг үйлдэж, хулгай хийж байгаагаа мэдэж байсан хүний үг л дээ. Ерөнхий сайдын суудлаас буугаад л ардчилал ямар хэрэгтэйг ойлгож. Монголын шинэ үеийнхэн авлигач хулгайч гэж түүнийг таниад албан тушаалаас нь нохой мэт хөөж буулгасан. Одоо Оюун-Эрдэнэ Их хурлын гишүүний ажлаа сайн дураараа өгсөн нь дээр. Монголын парламентын өргөөнд хутга ханцуйлж явдаг тийм этгээдэд дотор нь суух ёс суртахууны эрх байхгүй. УИХ-ын танхимд тийм түүхтэй хүн юм улиглах тусам иргэдийн төрдөө итгэх итгэл алдарч байгаа юм. Улс орныг бүхэлд нь муухай харагдуулаад байна. Оюун-Эрдэнэ эрх мэдэлд шунаж манай парламентыг, ардчиллыг өөрийн гараар бусниулсан. "Ардчиллын баян бүрд"-ийг ямар болгов? Авлига хулгайд нэвт идэгдсэн, албан тушаалтан нь дураараа дарангуйлдаг орон гэсэн ангилалд оруулсан. Дал руу бууж байсан авлигын индекс хэд болж доройтов? Хэвлэлийн эрх чөлөө, хүний эрхийн үзүүлэлтээр Монгол улс түүний засагласан таван жилд лав жаран байраар ухарсан. Үнэнийг хэлж бичсэн хэвлэлийнхэн, тэмцэх гэсэн иргэдийг тагнуул, цагдаа, мөрдөн, шоронгийн хаалганаас салгахгүй тамласан шүү. Оюун-Эрдэнэ УИХ-д байна гэдэг бол өмнө нь 16 телевизийг мөнгөөр зодож яриулдаг байсан хүн амины давтан хэрэгтэн Амгаланбаатар төрийн ордонд алхаж явна гэсэн үг. Би тэгэж харж байгаа. Оюун-Эрдэнийг та нар Амгаланбаатар явж байна, ярьж байна гэж л хар. Нойлэрдэнэ өнөөдөр УИХ-ыг гэмт хэрэгтний хоргодох байр адил болгож байна. Тэр зөвхөн Монголын түүхт төрийг хулгай худлаар бузарлаад зогсоогүй шүү. Хэрээ ахтайгаа нийлж ард түмний тунгалаг оюун санааг маш гүн хордуулсан. Иргэдийн тархийг угаах, хов живийн бузар нян үржүүлэх, хагалан бутаргах гэмт үйлдэл нь одоо ч үргэлжилж байна. Оюун санаа нь өвчилсөн зон олон муу муухайд донтсоор байгаад, түүнийг үйлдсээр үндэсний дархлаагаа алддаг. Ийм нүгэлтэй, хар мөртэй этгээд. Тэмцдэггүй ард түмэн мөхдөг. Энэ жорлон Монголын ард түмний тэмцэх эрхийг булааж авах жигшүүрт гэмт үйлдлийг удаа дараа үйлдсэн. Дэлхийн хамтын нийгэмлэг 1948 оны 12 дугаар сарын 10нд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал баталж хүний тэмцэх эрх нь соёлт хүн төрөлхтний нийтлэг хууль болсон. Энэ өдрийг сонгож 1989 онд Монголд ардчилсан хөдөлгөөн байгуулагдаж байгааг зарласан нь тохиолдол байгаагүй. Иргэнийхээ тэмцэх эрхийг булааж авдаг Ерөнхий сайд, ямар ч албан тушаалтан байх ёсгүй. Манжийн төр ч ингэж балайрсан түүхгүй. Харин энэ цаг үед л иргэдийнхээ тэр үнэт эрхийг хэрхэн булааж болдгийг, яаж суртал ухуулга хийж, мөнгө хахуулиар сүлбэж, зохион байгуулж жүжиглэдэгийг бүгд харсан. 1990 онд Батмөнх гуай иргэдийнхээ тэмцэх эрхийг Оюун-Эрдэнэ шиг булааж авсан бол яахав. Гарч ирээд Ардчилсан Холбооны залуусын өөдөөс цуглаан зохион байгуулаад, өлсгөлөн зарласан бол яахав. Лав Монгол улс ардчилсан замаар замнаж чадахгүй болох байсан. Та нарынхаас яадаг юм, миний санаанаас гардаггүй нэг зураг байдаг. Ковидын аюулыг сөрж өдөр шөнөгүй ажилласан хөөрхий эмч, сувилагч, асрагч нар цалингаа нэмүүлэх гэж Чингисийн талбайд олон хоног зогссоныг санаж байна уу? Хүйтэн усан бороо, мөндөрт шалбартлаа нүдүүлэн сууж байгаа тэр цагаан нөмрөгтэй эмч ажилчдын зураг. Одоо ч миний нүдэнд тэр зураг харагдах шиг болж даралт ихэсдэг. Нөгөө жорлон чинь тэднийг элдвээр дарамталж айлгаж хөөж явуулчихаад, араас нь "төрийн эсрэг боссон" гэж гүтгэж аюултай гэмт хэргийг эмч сувилагчдад тохох гэж шар махтай нь хатаасан. Энэ түүхийг та нар битгий мартаарай. Харин өнөөдрийн сэдэвтээ эргэж ороход Оюун-Эрдэнэ яриад байгаа парламентынхаа дархлааг өөрөө гардаж аль хэдийн үгүй хийсэн хүн шүү. 1992-1996, 1996-2000 оныг би сайн санаж байна. Дотор нь сууж байсан. Тэр үеийн Их Хурал зовлонтой бүрэлдэхүүнтэй ч парламент төрхөө хадгалдаг байсан. Юун УИХ-ын дарга индрээс бодлогын сургаал айлдаж үг хэлээд суух. Ерөнхий сайд чуулганы нээлтэд үг хэлдэг, араас нь цөөнхийн төлөөлөгч ард олныхоо бухимдал, эрх баригчдын болохгүй бүтэхгүй бүхнийг илчилж ярьдаг байсан. Одоо бол манай Их Хурал дээр үеийн МАХ намын бүгд хурал шиг болсон. Олон намын төлөөлөлтэй, парламентат ёсоо дээдэлдэг оронд хурал даргалагч тухайн чуулганаар хэлэлцэх асуудлаа танилцуулж, хурлыг зохицуулах, нээж хаах төдий л эрх эдэлдэг. Тэр бол олонхийг ч, цөөнхийг ч төлөөлөхгүй. Спийкэр нь бодлого номлож Ерөнхий сайд, сөрөг хүчин нь парламентын хугацааг чимээгүй сууж өнгөрөөх юм бол олонхи цөөнхөөр яах юм! Олон нам оролцсон сонгууль хийх утга нь юу болох билээ! Оюун-Эрдэнэ шиг их мэдэлтэй ерөнхий сайд Монголын нэн шинэ түүхэнд байгаагүй. Ямар ч ерөнхий сайд Үндсэн хуулинд хоёр удаа гар дүрсэн түүх байхгүй. Алганд багтсан улс гэж дээдэлдэг ардчилсан шинэ үндсэн хуулийг тавин хувь хүртэл нь сэглэж зэрэмдэглэсэн. Чимэд гуай амьд байсан бол ингэхийг тэвчихгүй. Хууль тогтоох болон гүйцэтгэх эрх мэдлийн хяналт, тэнцвэр, бие даасан байдлыг бүрэн устгасан. Засаг тогтвортой ажиллах ойлголт устсан. Их хурлын гишүүд засгийн газрын гишүүн болох гэж уралддаг болсон. Наад ИХ-ын гишүүд чинь ЗГ-ын гишүүд болж дуусталаа ЗГ-ыг огцруулна. Одоо гурав дах ЕС-ынхаа нүүрийг үзэж байна. МАН олонхи атлаа гол өрсөлдөгч намаа өвөртөө хийж бүрэн эрхт төлөөлөгч болгосон. УИХ-ыг засгийн газрын өргөтгөл болгож хувиргасан. Хариуцлага, хуулийн тэгш хэрэгжилт, хяналтыг устгахаар ардчилсан, парламентат ёс аяндаа мөхдөг. Оюун-Эрдэнэ бол 1990оноос хойш гарч ирсэн хамгийн удаан эрх мэдлээ хадгалсан бас хамгийн их мөнгөтэй, хамгийн баян Ерөнхий сайд байв. Амлалтыг нь нэхэхээр, хариуцлага, үр дүн асуухаар -Би азгүй Ерөнхий сайд гэж шорон зан гаргаж баашилдаг л байсан болохоос. Таван жилд 260 гаруй их наяд илүү төсвийг тодотголтой нь зарлагадсан. Төсвийн гадуурх хулгай авлигал нь мэдэгдэж байгаагаар 150 илүү их наядаар яригдах болсон. Таван жилийн дотор Монгол төрийн хүнд суртал, идэж уудаг нь албан ёсоор зургаа дахин нэмэгдсэн. Албан бусаар 1100 хувиар өссөн. Тиймдээ ч албан тушаалтнуудын ууж идэхийг дэлбэртэл нь өөгшүүлсэн Оюун-Эрдэнийг олон нийт хэн гэж хочилдог уу? "Жорлон" гэж түүнийг хочилдог болсон. Жидүү, нүүрс, тендер, Ирээдүй өв сан, Эрүүл мэндийн даатгалын улайссан данс, офтэйкүүд гээд. Түүний үед л нууцад авч байгаад их наядаар нь хулгайлдаг болсон. Иймэрхүү нууц гэрээ шийдвэрийн тоо 400-600 хүрч байна гэж сонссон шүү. Жорлон Оюун-Эрдэний үед Монголын төр улсаа иддэг үр могой болсон. Манай иргэд хамгийн их ядуурсан. Нийтээрээ өрөнд баригдсан. Татвар дарамт, юмны үнэ тэнгэрт хадсан. Монголыг өөрөө өөрийгөө иддэг улс болгож хувиргаад тэр жорлон залуучуудад үзэн ядагдаж буусан. Занданшатарын, Учралын засгийн газар гэж үнэндээ байхгүй ээ. Оюун-Эрдэний бүтээсэн данхар жорлонд зарим нь суудал сэлгэсэн. Нилээд нь тэндээс биеэ дааж босож амжаагүй байна. Ямар сайндаа дараачийнх нь "чөлөөлье" гэж хашгирч бачуурч байхав. Та нар сонсож байгаа биз. Одоогийн маргалдаж байгаа хуулийн төслийг би ажиллаж байхдаа цогцоор нь "Сонгогдсон болон томилогдсон албан тушаалтантай хариуцлага тооцох хууль" гэж УИХ-д оруулсан. Ерөнхийлөгчөөс өөр аль ч субъект санаачлахаас тойрдог хууль харилцаа гэж бий. УИХ-ын гишүүдтэй яаж хариуцлага тооцохыг Ерөнхийлөгч л оруулж авч гарч чадвал чадна, үгүй бол хэцүү. ЗГ тийм хууль санаачлах уу? Үгүй. Гишүүд бас үгүй. Оруулж ирвэл Ерөнхийлөгч л оруулж ирнэ. Албан тушаалтантай тооцох хариуцлага цогцоор, шил дараад хэрэгжиж байж ёстой. Эхнийх нь явлаа. Араас нь олон түмэн нэхээд явуулдаг байх ёстой. Хариуцлага, ялангуяа улс төрчидтэй тооцох хариуцлага бүтэн цогц болж байж хэрэгждэг. ИХ-ын гишүүн асуудалд холбогдсон бол "би гарлаа" гээд зарлаад гараад явдаг. Тэгээд л болоо. Тэгэж зарласнаар УИХ-ын тогтоол гарсанд тооцдог, тэр өдрөөр тасалбар болж төрийн ордонд эргэж орох эрхгүй болдог. Олон нийтээс сонгогдсон хүн өөртэйгээ тооцдогийг ёс суртахууны, УИХ-ын нам, бүлэг, парламентын бүтэц гишүүнтэй холбож шийдвэр гаргавал улс төрийн, шүүхээр явбал хуулийн хариуцлага болдог. Энэ тухай л хэлэлцүүлэг болж байх шиг байна. Гэхдээ албан тушаалтан огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдгийг дахин сануулъя. ..... Бусдын эрх ашигт худалдагдах шаарууд байвал хөрш ч бай, хэн ч ашиглана. Тэгэж ашиглагдаж байгаа үйлдлийг эрүүгийн хуулинд зүйлчлэн заах хэрэгтэй. Үйлдэл бүрт нь ял оноох бодлого зөв. ..... Дээд шүүхийн шүүгчид Засгийн газрын гишүүний ажлыг давхар хашдаг байвал яах вэ? Гүйцэтгэх, шүүх болон хууль тогтоох эрх мэдэл тусдаа байхаар бид Үндсэн хуулиа боловсруулсан. Нийлчихээр ямар ч хяналт, хариуцлага алга болдог. Ерөнхий сайд, шадар сайд нар УИХ-ын гишүүн байж болно. Манай улс өөрийн онцлогтоо тааруулж ингэж явах нь зөв. ..... Парламентын гишүүний дархлаа, халдашгүй байдал гэдэг бол гэмт хэрэгтний хамгаалалт биш. Харин улс төрийн дарамтаас хамгаалахад л оршдог. ..... Улс төрд орж байгаа сэдэл чухал. ..... Би 1994 онд яриа гарахад л УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгч байлаа. Шүүх дээр очоод цагаадсан. ..... Юун Харбины гэрээ. Гүтгэлэг. Намайг яая гэхэв, хөрш найрамдалт орныхоо удирдагчийг ингэж гүтгэж болохгүй. Хоёр талаасаа авлигачидтай тэмцэх тухай л ярьж байсан. Одоо ажлаа хийж байгаа хүн, Си Жиньпин дарга хариу өгөх байлгүй дээ. ..... Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зөвхөн нэмэлтээр хийж анхдагч үзэл санааг хадгалж явбал зөв болно. Сүүлийн хоёр өөрчлөлт нэртэй юм манай сонгож авсан замыг эвдсэн. ..... Оюу толгой, Бамбарууш кафе хоёрыг яаж харьцуулж болох. .... Улс төрийн өндөр албан тушаалтнууд ажлаа минутын нарийвчлалтай нийтэд тайлагнадаг байхыг ил тод байдлын хууль гэж байгаа юм. Дарга нарын юу хийж байгааг мэдэхгүй бол ямар ч хяналтгүйтэй адил. ..... Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог байсан бол одоо жорлон зүлгэгчтэй л сууж байх байсан. Оюун-Эрдэний үед ерөнхийлөгчийг томилсон бол Ховдын Болормаа л тэнд суух байв. Яаж азаар ард түмнээс сонгодог болсон юм. .... Ерөнхийлөгчид наадуул чинь өөрсдөө элдэв юм авч ирж наадаг юм. .... Сонгогдсон хүнээ эрүүлж татах иргэдийн эрх хэрэгжих бол баг, хороо бүр дээр тогтоосон босго давах ёстой. Энэ бол бараг боломжгүй. Ардчилал бол үйл явц. Эргэх холбоо. Тэр механизм ажиллаж байж амьд байдаг. .... Би суух өрөөгөө Иргэний Танхим болгосон. Гайхамшигтай нь жилийн дотор 600 гаруй Иргэний Танхим улс даяар байгуулагдсан. ..... Хамгийн том хулгайг өдөөсөн атлаа хариуцлагаас бултаж бусдыг айлын хоймроос буруутгаж суухыг харах үнэхээр гутмаар шүү. ..... 2005 онд анх удаа Монголын төсөв ашигтай гарч байв. Хулгайтай тэмцсэний үр дүн шууд гардаг. ..... Хүн рүү бууны ам харуулахыг хаана ч цээрлэдэг. Төв талбайдаа буу тачигнуулах сайны ёр биш. ..... Нэг гишүүн нь явахад онхолдоод өгдөг сул дархлаатай болчихсон юмуу, УИХ чинь. Тэгтлээ дордсон бол харин ч явуулж байж л дархлаа нь сэргэнэ. Төрийн жорлон бохирдсон бол усыг нь татах л хэрэгтэй. ..... Улсаас том компани гэж байхгүй. ..... Илээр хулгай хийх нь багадаад нууцад авдаг болсон. Тэр балиар хуулийг бушуухан хүчингүй болго. ..... Над дээр мөлхөж орж ирж байсан хүн байхгүй. Монгол төрийг улсаа иддэг үр могой болголоо. "Үүнийгээ зогсоо" гэж Ерөнхийлөгч хэлэх л ёстой. .... Би Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын төсвийг 2014, 2015, 2016 онд жил бүр 10 хувиас багагүй буулгаж байсан. Өөрөө үлгэрлэж бусдыг тийн буулгахыг уриалсан. ..... Наад УИХ-ын гишүүд чинь сайндаа ЗГ-ыг огцруулаад байгаа юм биш сайд болох гэж санаархаж байгаа нь тэр. ..... Эрдэнэт үйлдвэрээс эхлээд иргэд хувьцааг нь авдаг болгочих. Үнэ цэнэтэй л бол иргэдийн эзэмшилд очих нь зөв. Ингэвэл төр хулгайгаас сална. ..... Баярцогт УИХ-ын дэд даргаас, Амарбаясгалан УИХ-ын даргаас огцрох бол ёс суртахууны хариуцлага хүлээж байгаа хэлбэр. ..... Малчид малаа авсан шиг ашигтай аж ахуйн нэгжийн хувьцааг иргэд аваг. Иргэдээ хөрөнгийн зах зээлд оруулахгүй хаяснаар ихэнх нь ядуураад байгаа юм. ..... Манай ард иргэд улам хэрсүү болоод байгаа. Харин улс төр нь хоцроод байна. Ард түмэн "А" авч байхад, улс төр "F" авч чадаж байна уу, үгүй юу! ..... Улс төр яривал ч олон сэдэв байна даа...

Улс төр ярихгүй удсан байна. Клабхауст яриа өрнөлөө. Асуулт олон гарлаа. Эхлэл болон зарим хэсгээс нь дор эшлэв. Энд бүрэн эхээр нь оруулав. Дуустал сонсоод шэйрлээд байж дээ "Жорлон"...Надаар 12 жил хооллож байгаа юм. Оюунэрдэнэ өөрөө эхлээд УИХ-аас явах хэрэгтэй. Гишүүн мэдэгдэл хийгээд шалгуулах, огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдаг. Парламентын засаглалыг хамгаалах нэрээр хэргээ угааж яваа хүн. Баастсан нүүрээ угаах гэж ядаж байгаа гэж харж байна. Өмнө нь наадах чинь -Шүүх болохгүй байна гэдэг байсан. Гэмт хэрэг үйлдэж, хулгай хийж байгаагаа мэдэж байсан хүний үг л дээ. Ерөнхий сайдын суудлаас буугаад л ардчилал ямар хэрэгтэйг ойлгож. Монголын шинэ үеийнхэн авлигач хулгайч гэж түүнийг таниад албан тушаалаас нь нохой мэт хөөж буулгасан. Одоо Оюун-Эрдэнэ Их хурлын гишүүний ажлаа сайн дураараа өгсөн нь дээр. Монголын парламентын өргөөнд хутга ханцуйлж явдаг тийм этгээдэд дотор нь суух ёс суртахууны эрх байхгүй. УИХ-ын танхимд тийм түүхтэй хүн юм улиглах тусам иргэдийн төрдөө итгэх итгэл алдарч байгаа юм. Улс орныг бүхэлд нь муухай харагдуулаад байна. Оюун-Эрдэнэ эрх мэдэлд шунаж манай парламентыг, ардчиллыг өөрийн гараар бусниулсан. "Ардчиллын баян бүрд"-ийг ямар болгов? Авлига хулгайд нэвт идэгдсэн, албан тушаалтан нь дураараа дарангуйлдаг орон гэсэн ангилалд оруулсан. Дал руу бууж байсан авлигын индекс хэд болж доройтов? Хэвлэлийн эрх чөлөө, хүний эрхийн үзүүлэлтээр Монгол улс түүний засагласан таван жилд лав жаран байраар ухарсан. Үнэнийг хэлж бичсэн хэвлэлийнхэн, тэмцэх гэсэн иргэдийг тагнуул, цагдаа, мөрдөн, шоронгийн хаалганаас салгахгүй тамласан шүү. Оюун-Эрдэнэ УИХ-д байна гэдэг бол өмнө нь 16 телевизийг мөнгөөр зодож яриулдаг байсан хүн амины давтан хэрэгтэн Амгаланбаатар төрийн ордонд алхаж явна гэсэн үг. Би тэгэж харж байгаа. Оюун-Эрдэнийг та нар Амгаланбаатар явж байна, ярьж байна гэж л хар. Нойлэрдэнэ өнөөдөр УИХ-ыг гэмт хэрэгтний хоргодох байр адил болгож байна. Тэр зөвхөн Монголын түүхт төрийг хулгай худлаар бузарлаад зогсоогүй шүү. Хэрээ ахтайгаа нийлж ард түмний тунгалаг оюун санааг маш гүн хордуулсан. Иргэдийн тархийг угаах, хов живийн бузар нян үржүүлэх, хагалан бутаргах гэмт үйлдэл нь одоо ч үргэлжилж байна. Оюун санаа нь өвчилсөн зон олон муу муухайд донтсоор байгаад, түүнийг үйлдсээр үндэсний дархлаагаа алддаг. Ийм нүгэлтэй, хар мөртэй этгээд. Тэмцдэггүй ард түмэн мөхдөг. Энэ жорлон Монголын ард түмний тэмцэх эрхийг булааж авах жигшүүрт гэмт үйлдлийг удаа дараа үйлдсэн. Дэлхийн хамтын нийгэмлэг 1948 оны 12 дугаар сарын 10нд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал баталж хүний тэмцэх эрх нь соёлт хүн төрөлхтний нийтлэг хууль болсон. Энэ өдрийг сонгож 1989 онд Монголд ардчилсан хөдөлгөөн байгуулагдаж байгааг зарласан нь тохиолдол байгаагүй. Иргэнийхээ тэмцэх эрхийг булааж авдаг Ерөнхий сайд, ямар ч албан тушаалтан байх ёсгүй. Манжийн төр ч ингэж балайрсан түүхгүй. Харин энэ цаг үед л иргэдийнхээ тэр үнэт эрхийг хэрхэн булааж болдгийг, яаж суртал ухуулга хийж, мөнгө хахуулиар сүлбэж, зохион байгуулж жүжиглэдэгийг бүгд харсан. 1990 онд Батмөнх гуай иргэдийнхээ тэмцэх эрхийг Оюун-Эрдэнэ шиг булааж авсан бол яахав. Гарч ирээд Ардчилсан Холбооны залуусын өөдөөс цуглаан зохион байгуулаад, өлсгөлөн зарласан бол яахав. Лав Монгол улс ардчилсан замаар замнаж чадахгүй болох байсан. Та нарынхаас яадаг юм, миний санаанаас гардаггүй нэг зураг байдаг. Ковидын аюулыг сөрж өдөр шөнөгүй ажилласан хөөрхий эмч, сувилагч, асрагч нар цалингаа нэмүүлэх гэж Чингисийн талбайд олон хоног зогссоныг санаж байна уу? Хүйтэн усан бороо, мөндөрт шалбартлаа нүдүүлэн сууж байгаа тэр цагаан нөмрөгтэй эмч ажилчдын зураг. Одоо ч миний нүдэнд тэр зураг харагдах шиг болж даралт ихэсдэг. Нөгөө жорлон чинь тэднийг элдвээр дарамталж айлгаж хөөж явуулчихаад, араас нь "төрийн эсрэг боссон" гэж гүтгэж аюултай гэмт хэргийг эмч сувилагчдад тохох гэж шар махтай нь хатаасан. Энэ түүхийг та нар битгий мартаарай. Харин өнөөдрийн сэдэвтээ эргэж ороход Оюун-Эрдэнэ яриад байгаа парламентынхаа дархлааг өөрөө гардаж аль хэдийн үгүй хийсэн хүн шүү. 1992-1996, 1996-2000 оныг би сайн санаж байна. Дотор нь сууж байсан. Тэр үеийн Их Хурал зовлонтой бүрэлдэхүүнтэй ч парламент төрхөө хадгалдаг байсан. Юун УИХ-ын дарга индрээс бодлогын сургаал айлдаж үг хэлээд суух. Ерөнхий сайд чуулганы нээлтэд үг хэлдэг, араас нь цөөнхийн төлөөлөгч ард олныхоо бухимдал, эрх баригчдын болохгүй бүтэхгүй бүхнийг илчилж ярьдаг байсан. Одоо бол манай Их Хурал дээр үеийн МАХ намын бүгд хурал шиг болсон. Олон намын төлөөлөлтэй, парламентат ёсоо дээдэлдэг оронд хурал даргалагч тухайн чуулганаар хэлэлцэх асуудлаа танилцуулж, хурлыг зохицуулах, нээж хаах төдий л эрх эдэлдэг. Тэр бол олонхийг ч, цөөнхийг ч төлөөлөхгүй. Спийкэр нь бодлого номлож Ерөнхий сайд, сөрөг хүчин нь парламентын хугацааг чимээгүй сууж өнгөрөөх юм бол олонхи цөөнхөөр яах юм! Олон нам оролцсон сонгууль хийх утга нь юу болох билээ! Оюун-Эрдэнэ шиг их мэдэлтэй ерөнхий сайд Монголын нэн шинэ түүхэнд байгаагүй. Ямар ч ерөнхий сайд Үндсэн хуулинд хоёр удаа гар дүрсэн түүх байхгүй. Алганд багтсан улс гэж дээдэлдэг ардчилсан шинэ үндсэн хуулийг тавин хувь хүртэл нь сэглэж зэрэмдэглэсэн. Чимэд гуай амьд байсан бол ингэхийг тэвчихгүй. Хууль тогтоох болон гүйцэтгэх эрх мэдлийн хяналт, тэнцвэр, бие даасан байдлыг бүрэн устгасан. Засаг тогтвортой ажиллах ойлголт устсан. Их хурлын гишүүд засгийн газрын гишүүн болох гэж уралддаг болсон. Наад ИХ-ын гишүүд чинь ЗГ-ын гишүүд болж дуусталаа ЗГ-ыг огцруулна. Одоо гурав дах ЕС-ынхаа нүүрийг үзэж байна. МАН олонхи атлаа гол өрсөлдөгч намаа өвөртөө хийж бүрэн эрхт төлөөлөгч болгосон. УИХ-ыг засгийн газрын өргөтгөл болгож хувиргасан. Хариуцлага, хуулийн тэгш хэрэгжилт, хяналтыг устгахаар ардчилсан, парламентат ёс аяндаа мөхдөг. Оюун-Эрдэнэ бол 1990оноос хойш гарч ирсэн хамгийн удаан эрх мэдлээ хадгалсан бас хамгийн их мөнгөтэй, хамгийн баян Ерөнхий сайд байв. Амлалтыг нь нэхэхээр, хариуцлага, үр дүн асуухаар -Би азгүй Ерөнхий сайд гэж шорон зан гаргаж баашилдаг л байсан болохоос. Таван жилд 260 гаруй их наяд илүү төсвийг тодотголтой нь зарлагадсан. Төсвийн гадуурх хулгай авлигал нь мэдэгдэж байгаагаар 150 илүү их наядаар яригдах болсон. Таван жилийн дотор Монгол төрийн хүнд суртал, идэж уудаг нь албан ёсоор зургаа дахин нэмэгдсэн. Албан бусаар 1100 хувиар өссөн. Тиймдээ ч албан тушаалтнуудын ууж идэхийг дэлбэртэл нь өөгшүүлсэн Оюун-Эрдэнийг олон нийт хэн гэж хочилдог уу? "Жорлон" гэж түүнийг хочилдог болсон. Жидүү, нүүрс, тендер, Ирээдүй өв сан, Эрүүл мэндийн даатгалын улайссан данс, офтэйкүүд гээд. Түүний үед л нууцад авч байгаад их наядаар нь хулгайлдаг болсон. Иймэрхүү нууц гэрээ шийдвэрийн тоо 400-600 хүрч байна гэж сонссон шүү. Жорлон Оюун-Эрдэний үед Монголын төр улсаа иддэг үр могой болсон. Манай иргэд хамгийн их ядуурсан. Нийтээрээ өрөнд баригдсан. Татвар дарамт, юмны үнэ тэнгэрт хадсан. Монголыг өөрөө өөрийгөө иддэг улс болгож хувиргаад тэр жорлон залуучуудад үзэн ядагдаж буусан. Занданшатарын, Учралын засгийн газар гэж үнэндээ байхгүй ээ. Оюун-Эрдэний бүтээсэн данхар жорлонд зарим нь суудал сэлгэсэн. Нилээд нь тэндээс биеэ дааж босож амжаагүй байна. Ямар сайндаа дараачийнх нь "чөлөөлье" гэж хашгирч бачуурч байхав. Та нар сонсож байгаа биз. Одоогийн маргалдаж байгаа хуулийн төслийг би ажиллаж байхдаа цогцоор нь "Сонгогдсон болон томилогдсон албан тушаалтантай хариуцлага тооцох хууль" гэж УИХ-д оруулсан. Ерөнхийлөгчөөс өөр аль ч субъект санаачлахаас тойрдог хууль харилцаа гэж бий. УИХ-ын гишүүдтэй яаж хариуцлага тооцохыг Ерөнхийлөгч л оруулж авч гарч чадвал чадна, үгүй бол хэцүү. ЗГ тийм хууль санаачлах уу? Үгүй. Гишүүд бас үгүй. Оруулж ирвэл Ерөнхийлөгч л оруулж ирнэ. Албан тушаалтантай тооцох хариуцлага цогцоор, шил дараад хэрэгжиж байж ёстой. Эхнийх нь явлаа. Араас нь олон түмэн нэхээд явуулдаг байх ёстой. Хариуцлага, ялангуяа улс төрчидтэй тооцох хариуцлага бүтэн цогц болж байж хэрэгждэг. ИХ-ын гишүүн асуудалд холбогдсон бол "би гарлаа" гээд зарлаад гараад явдаг. Тэгээд л болоо. Тэгэж зарласнаар УИХ-ын тогтоол гарсанд тооцдог, тэр өдрөөр тасалбар болж төрийн ордонд эргэж орох эрхгүй болдог. Олон нийтээс сонгогдсон хүн өөртэйгээ тооцдогийг ёс суртахууны, УИХ-ын нам, бүлэг, парламентын бүтэц гишүүнтэй холбож шийдвэр гаргавал улс төрийн, шүүхээр явбал хуулийн хариуцлага болдог. Энэ тухай л хэлэлцүүлэг болж байх шиг байна. Гэхдээ албан тушаалтан огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдгийг дахин сануулъя. ..... Бусдын эрх ашигт худалдагдах шаарууд байвал хөрш ч бай, хэн ч ашиглана. Тэгэж ашиглагдаж байгаа үйлдлийг эрүүгийн хуулинд зүйлчлэн заах хэрэгтэй. Үйлдэл бүрт нь ял оноох бодлого зөв. ..... Дээд шүүхийн шүүгчид Засгийн газрын гишүүний ажлыг давхар хашдаг байвал яах вэ? Гүйцэтгэх, шүүх болон хууль тогтоох эрх мэдэл тусдаа байхаар бид Үндсэн хуулиа боловсруулсан. Нийлчихээр ямар ч хяналт, хариуцлага алга болдог. Ерөнхий сайд, шадар сайд нар УИХ-ын гишүүн байж болно. Манай улс өөрийн онцлогтоо тааруулж ингэж явах нь зөв. ..... Парламентын гишүүний дархлаа, халдашгүй байдал гэдэг бол гэмт хэрэгтний хамгаалалт биш. Харин улс төрийн дарамтаас хамгаалахад л оршдог. ..... Улс төрд орж байгаа сэдэл чухал. ..... Би 1994 онд яриа гарахад л УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгч байлаа. Шүүх дээр очоод цагаадсан. ..... Юун Харбины гэрээ. Гүтгэлэг. Намайг яая гэхэв, хөрш найрамдалт орныхоо удирдагчийг ингэж гүтгэж болохгүй. Хоёр талаасаа авлигачидтай тэмцэх тухай л ярьж байсан. Одоо ажлаа хийж байгаа хүн, Си Жиньпин дарга хариу өгөх байлгүй дээ. ..... Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зөвхөн нэмэлтээр хийж анхдагч үзэл санааг хадгалж явбал зөв болно. Сүүлийн хоёр өөрчлөлт нэртэй юм манай сонгож авсан замыг эвдсэн. ..... Оюу толгой, Бамбарууш кафе хоёрыг яаж харьцуулж болох. .... Улс төрийн өндөр албан тушаалтнууд ажлаа минутын нарийвчлалтай нийтэд тайлагнадаг байхыг ил тод байдлын хууль гэж байгаа юм. Дарга нарын юу хийж байгааг мэдэхгүй бол ямар ч хяналтгүйтэй адил. ..... Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог байсан бол одоо жорлон зүлгэгчтэй л сууж байх байсан. Оюун-Эрдэний үед ерөнхийлөгчийг томилсон бол Ховдын Болормаа л тэнд суух байв. Яаж азаар ард түмнээс сонгодог болсон юм. .... Ерөнхийлөгчид наадуул чинь өөрсдөө элдэв юм авч ирж наадаг юм. .... Сонгогдсон хүнээ эрүүлж татах иргэдийн эрх хэрэгжих бол баг, хороо бүр дээр тогтоосон босго давах ёстой. Энэ бол бараг боломжгүй. Ардчилал бол үйл явц. Эргэх холбоо. Тэр механизм ажиллаж байж амьд байдаг. .... Би суух өрөөгөө Иргэний Танхим болгосон. Гайхамшигтай нь жилийн дотор 600 гаруй Иргэний Танхим улс даяар байгуулагдсан. ..... Хамгийн том хулгайг өдөөсөн атлаа хариуцлагаас бултаж бусдыг айлын хоймроос буруутгаж суухыг харах үнэхээр гутмаар шүү. ..... 2005 онд анх удаа Монголын төсөв ашигтай гарч байв. Хулгайтай тэмцсэний үр дүн шууд гардаг. ..... Хүн рүү бууны ам харуулахыг хаана ч цээрлэдэг. Төв талбайдаа буу тачигнуулах сайны ёр биш. ..... Нэг гишүүн нь явахад онхолдоод өгдөг сул дархлаатай болчихсон юмуу, УИХ чинь. Тэгтлээ дордсон бол харин ч явуулж байж л дархлаа нь сэргэнэ. Төрийн жорлон бохирдсон бол усыг нь татах л хэрэгтэй. ..... Улсаас том компани гэж байхгүй. ..... Илээр хулгай хийх нь багадаад нууцад авдаг болсон. Тэр балиар хуулийг бушуухан хүчингүй болго. ..... Над дээр мөлхөж орж ирж байсан хүн байхгүй. Монгол төрийг улсаа иддэг үр могой болголоо. "Үүнийгээ зогсоо" гэж Ерөнхийлөгч хэлэх л ёстой. .... Би Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын төсвийг 2014, 2015, 2016 онд жил бүр 10 хувиас багагүй буулгаж байсан. Өөрөө үлгэрлэж бусдыг тийн буулгахыг уриалсан. ..... Наад УИХ-ын гишүүд чинь сайндаа ЗГ-ыг огцруулаад байгаа юм биш сайд болох гэж санаархаж байгаа нь тэр. ..... Эрдэнэт үйлдвэрээс эхлээд иргэд хувьцааг нь авдаг болгочих. Үнэ цэнэтэй л бол иргэдийн эзэмшилд очих нь зөв. Ингэвэл төр хулгайгаас сална. ..... Баярцогт УИХ-ын дэд даргаас, Амарбаясгалан УИХ-ын даргаас огцрох бол ёс суртахууны хариуцлага хүлээж байгаа хэлбэр. ..... Малчид малаа авсан шиг ашигтай аж ахуйн нэгжийн хувьцааг иргэд аваг. Иргэдээ хөрөнгийн зах зээлд оруулахгүй хаяснаар ихэнх нь ядуураад байгаа юм. ..... Манай ард иргэд улам хэрсүү болоод байгаа. Харин улс төр нь хоцроод байна. Ард түмэн "А" авч байхад, улс төр "F" авч чадаж байна уу, үгүй юу! ..... Улс төр яривал ч олон сэдэв байна даа...

ELBEGDORJ Tsakhia Mongol

16,242 views • 5 months ago