Video yükleniyor...

Video Yüklenemedi

Bu video yüklenirken bir sorun oluştu. Bu geçici bir ağ sorunundan kaynaklanıyor olabilir veya video kullanılamıyor olabilir.

Ana Sayfaya Dön

Хот, хөдөөгүй ийм новшнууд дүүрэн болсон байналээ! Хогийн дотор санаатай малнууд👎

Мандарваа

29,787 subscribers

22,962 görüntüleme • 2 yıl önce •via X (Twitter)

Komedi Haberler & Politika

Anya Rossi• Live Now

Private livecam show

29 Yorum

Гамбаа profil fotoğrafı

Гамбаа2 yıl önce

Урд талд нь яваа 2 машаан бас удаан яваад бна, дээр нь жижиг тэрэг нь бас аваар асаасан байх юм, юу болсон юм яаж мэдэхэв, харин ч хурдтай яваа хэдэд анхааруулж, хамгаалсан байж болохоор л сэтгэгдэл төрлөө...

Gan Jing World profil fotoğrafı

Gan Jing World2 yıl önce

✦ The Fatal Encounter ✦ One year into King Jeong-jo’s reign, a fated day unfolds about one who must live, one who must kill, and one who must protect. 🍿Watch Now

Yuki 🍀☀️ profil fotoğrafı

Yuki 🍀☀️2 yıl önce

Юун өөдгүен энэ одоо, Том тэрэгнүүд урд машин ирж бна, одоо гүйцэд түрүүлж болно гээд л нээх хөөрхөн дохио өгөөд оруулдаг шд. Муугаасаа сайн нь олон юм даа.

Б. Баттулга profil fotoğrafı

Б. Баттулга2 yıl önce

@BatboldChuluun Тээврийн цагдаад өгөөч новшийг

Meunggu profil fotoğrafı

Meunggu2 yıl önce

@mglpolice Тээврийн цагдаа шалгах уу?

Баатараа0418 profil fotoğrafı

Баатараа04182 yıl önce

Эргүү ац вэ

Alginch /Алгинч/ ☠️ profil fotoğrafı

Alginch /Алгинч/ ☠️2 yıl önce

Хашиж байгаад буулгаад бүх дугуйг нь хагалаад өөрөөр нь булшыг нь ухуулмаар лалар байна

batboldzolo profil fotoğrafı

batboldzolo2 yıl önce

Чанга яригч авмаар тэ. Дугаар дуудаад зогсоно уу . Зогсохоор хажуугаар 1 үг хэлээл ккк

Enkhtuya Dendev profil fotoğrafı

Enkhtuya Dendev2 yıl önce

Хэлэх үг алгаа 😰 яаж яваад бгаа болоо 🧐

Pikachu ✌️ profil fotoğrafı

Pikachu ✌️2 yıl önce

Энэ том тэргийг ам уралдан муулахаасаа өмнө цаана нь яваа бас нэг том тэрэг болон аваараа асаасан суудлын тэрэг 2-ын хөдөлгөөнийг сайн анзаараач!! Цаана нь нэг юм биш болоод л энэ жолооч арын тэрэгнүүдээ өмнөх аюултай бүс рүүгээ түр оруулахгүй байх шиг бн

Царам profil fotoğrafı

Царам2 yıl önce

...Аюултай ачаа буюу тэсэлгээний бодис ачсан байна...

🅱️uje profil fotoğrafı

🅱️uje2 yıl önce

Аваар асаацан байна шдээ ингэх шалтгаан байгаа байхаа

Munkh-Ochir Jamsran profil fotoğrafı

Munkh-Ochir Jamsran2 yıl önce

Zamiin tsagdaa eniig uzej hardag bol zad torgoosoi!

Тихo profil fotoğrafı

Тихo2 yıl önce

Мгл сэтгэлгээний нэг онцлог.

Бархас Нямбаяр profil fotoğrafı

Бархас Нямбаяр2 yıl önce

1 биш 3н машин хаалт хийгээд яваад байсан юм уу Аюулгүй байдалын үүднээс л Шалтгаантай шаардлагатай болоод л ийм үйлдэл гаргаад байх шиг байх юм Урд нь яваа 2 машин бас нэгнээ хамгаалж яваа юм шиг байх юм

Amarzaya Tseren profil fotoğrafı

Amarzaya Tseren2 yıl önce

😮

Odkhuu Davaanyam profil fotoğrafı

Odkhuu Davaanyam2 yıl önce

Яаж өвчигнөж бгаа хог вэ.

unlimited profil fotoğrafı

unlimited2 yıl önce

Kk huduunii al l bn

Baterdene 🇲🇳 🇺🇲🇪🇺🇬🇧🇺🇦🇯🇵🇰🇷 profil fotoğrafı

Baterdene 🇲🇳 🇺🇲🇪🇺🇬🇧🇺🇦🇯🇵🇰🇷2 yıl önce

Чамайг таньдаг л хүн байна даа😂

Ninja 🏅🏅🏅 profil fotoğrafı

Ninja 🏅🏅🏅2 yıl önce

yamar shalgaanaar ingesen yum bol?

batboldzolo profil fotoğrafı

batboldzolo2 yıl önce

Өөрийгөө л бод эд чамайг өт мэт харвал их юм

ErkaS profil fotoğrafı

ErkaS2 yıl önce

дугаарыг нь орон нутгийн замын цагдаад нь өгөх хэрэгтэй

Ariana profil fotoğrafı

Ariana2 yıl önce

өөдгүй юмаа

Amarzaya Tseren profil fotoğrafı

Amarzaya Tseren2 yıl önce

Зайлаачээ

Буба🙋‍♀️ profil fotoğrafı

Буба🙋‍♀️2 yıl önce

эрхийг нь хасаад жолооны сургалтанд суулгаж шалгалтанд нь 5 унагааж байж дахин эрх өгмөөр жолооч байна

Nyamka profil fotoğrafı

Nyamka2 yıl önce

Яадаг дарваан бээ

Ш.Тэгшбаяр profil fotoğrafı

Ш.Тэгшбаяр2 yıl önce

Арай л дээрэлхүү юу

Adlier Khutagt profil fotoğrafı

Adlier Khutagt2 yıl önce

Muu bandiig barij balbaach hewtert ortol ni

Munkhbat profil fotoğrafı

Munkhbat2 yıl önce

Новшийг барьж аваад зодчих байсийн

Benzer Videolar

Гадны ийм бичлэг үзэж байсан болохоос биш манайхан ийм эерэг хандлага гарган гэж бодож байсангүй. Үнэхээр гоё байна. Нийгэм бухимдал дүүрэн байгаач бидний дотор ямагт эерэг хандлага оршиж байгаа танд баярлалаа...

Гадны ийм бичлэг үзэж байсан болохоос биш манайхан ийм эерэг хандлага гарган гэж бодож байсангүй. Үнэхээр гоё байна. Нийгэм бухимдал дүүрэн байгаач бидний дотор ямагт эерэг хандлага оршиж байгаа танд баярлалаа...

БАЗУУЛАА

16,723 görüntüleme • 2 yıl önce

Бүр нэг замаар дүүрэн ийм малнууд явж бна даа🤮 Нусаа нийлээ, шүлсээ хаялаа. Хоёр эгнээ рүүгээ л машиных нь хамар гарах зай гармагц дайрах юм. Тамхиа баагуулчихсан. Орк🤮

Бүр нэг замаар дүүрэн ийм малнууд явж бна даа🤮 Нусаа нийлээ, шүлсээ хаялаа. Хоёр эгнээ рүүгээ л машиных нь хамар гарах зай гармагц дайрах юм. Тамхиа баагуулчихсан. Орк🤮

Лхагвадоржийн Төгсбаяр

10,602 görüntüleme • 8 ay önce

Дарханы засаг Б.Азжаргал гэж ПОП гарын хийж байгаа ажил 😡😡😡 Дарханы хот тохижилтынхон нохой алж бордоо хийх гэж байгаамуу😢 Иргэн: Би Дарханы унаган иргэн. Өдий наслахдаа ийм зүйл харж байсангүй. Зэрлэг заваан новшнууд вэ

Дарханы засаг Б.Азжаргал гэж ПОП гарын хийж байгаа ажил 😡😡😡 Дарханы хот тохижилтынхон нохой алж бордоо хийх гэж байгаамуу😢 Иргэн: Би Дарханы унаган иргэн. Өдий наслахдаа ийм зүйл харж байсангүй. Зэрлэг заваан новшнууд вэ

Батука

25,991 görüntüleme • 3 ay önce

Хятадууд Монголын дотор дурын цэгээс тээвэр хийх боломжтой болсон. Ийм хуулийг нууцаар баталсан! ТЭЭВРИЙН САЛБАРТ БҮХ ЮМ БАЙХГҮЙ БОЛЖ БАЙНА. ТРАНЗИТАА ОРОСУУДАД, УЛС ХООРОНДЫН ТЭЭВРЭЭ ХЯТАДУУДАД АЛДСАН. А.Мөнхбат, Монголын логистикийн холбооны ерөнхийлөгч. 2025.04.15

Хятадууд Монголын дотор дурын цэгээс тээвэр хийх боломжтой болсон. Ийм хуулийг нууцаар баталсан! ТЭЭВРИЙН САЛБАРТ БҮХ ЮМ БАЙХГҮЙ БОЛЖ БАЙНА. ТРАНЗИТАА ОРОСУУДАД, УЛС ХООРОНДЫН ТЭЭВРЭЭ ХЯТАДУУДАД АЛДСАН. А.Мөнхбат, Монголын логистикийн холбооны ерөнхийлөгч. 2025.04.15

Жаргалсайханы ЗОЛЖАРГАЛ

28,603 görüntüleme • 1 yıl önce

Дэлхийн бүх хот гол мөрөн дагаж бий болсон байдаг бөгөөд гол дагуу инженерийн байгууламж барьснаар ширгэнэ гэж ойлгох нь өрөөсгөл. Мэргэжлийн үүднээс хэлэхэд Туул голын хамгаалалтын бүс дотор хурдны зам тавихад болохгүй гэх зүйлгүй Усны барилгын зөвлөх инженер, Техникийн ухааны доктор Ц.Сосорбарам

Дэлхийн бүх хот гол мөрөн дагаж бий болсон байдаг бөгөөд гол дагуу инженерийн байгууламж барьснаар ширгэнэ гэж ойлгох нь өрөөсгөл. Мэргэжлийн үүднээс хэлэхэд Туул голын хамгаалалтын бүс дотор хурдны зам тавихад болохгүй гэх зүйлгүй Усны барилгын зөвлөх инженер, Техникийн ухааны доктор Ц.Сосорбарам

liveTV.mn

12,746 görüntüleme • 5 ay önce

НЭМГ-тай холбоотой гомдол, санал сүүлийн үед олон ирсэн. Товчхондоо, төрийн дунд шатанд байгаа авлигын тод жишээ болсон байгаа юм. Шаардлага хангахгүй тоног төхөөрөмж шахдаг, цаашлаад зөвшөөрлөө наймаалцдаг мэдээлэл ирсэн. Миний бие ийм шударга бустай эвлэрэхгүй. Энэ асуудалтай холбоотой гомдол, саналтай хүн байвал надад хандахыг хүсье. Хот гэдэг айлыг удирдаж байгаа цагтаа ийм үйлдэлтэй тэмцэж ажиллана гэдгээ дахин хэлье.

НЭМГ-тай холбоотой гомдол, санал сүүлийн үед олон ирсэн. Товчхондоо, төрийн дунд шатанд байгаа авлигын тод жишээ болсон байгаа юм. Шаардлага хангахгүй тоног төхөөрөмж шахдаг, цаашлаад зөвшөөрлөө наймаалцдаг мэдээлэл ирсэн. Миний бие ийм шударга бустай эвлэрэхгүй. Энэ асуудалтай холбоотой гомдол, саналтай хүн байвал надад хандахыг хүсье. Хот гэдэг айлыг удирдаж байгаа цагтаа ийм үйлдэлтэй тэмцэж ажиллана гэдгээ дахин хэлье.

Х.Нямбаатар

24,530 görüntüleme • 1 yıl önce

Ийм амархан юмыг л шийдэж чадахгүй хот байгаад яахав дээ. Энийг шийдэх шиг амархан юм байхгүй гээд би лав хэдэн жил л бичлээ. Аваад хэрэгжүүлж байгаа хотын дарга алга. ШАР ТОРГУУЛИЙН ХУУДАС Авто эргүүлийн цагдаа гаргаад байршлыг нь зургийг нь дараад л цонхон дээр нь шар хуудас наагаад явчихна. Ийм амархан. Ачих гээд хэрүүл зодоон болоод байх ч шаардлага байхгүй. Ачилтын 80,000-100,000 торгууль тавихад л хангалттай! Ажилгүй тэтгэвэрт гарсан ахмадуудаа ажилтай болгох боломжтой. Намынхаа ахмадуудыг ч ажилтай болгож болно кк Шинээр ажлын байр бий болно. Орлогоор нь цалинжуулаад явчихна. Нэг сарын дотор хориглосон тэмдэгтэй газар зогсохоо больсон байхыг амлаж байна. Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдаа Х.Нямбаатар Хотын даргаа !?

Ийм амархан юмыг л шийдэж чадахгүй хот байгаад яахав дээ. Энийг шийдэх шиг амархан юм байхгүй гээд би лав хэдэн жил л бичлээ. Аваад хэрэгжүүлж байгаа хотын дарга алга. ШАР ТОРГУУЛИЙН ХУУДАС Авто эргүүлийн цагдаа гаргаад байршлыг нь зургийг нь дараад л цонхон дээр нь шар хуудас наагаад явчихна. Ийм амархан. Ачих гээд хэрүүл зодоон болоод байх ч шаардлага байхгүй. Ачилтын 80,000-100,000 торгууль тавихад л хангалттай! Ажилгүй тэтгэвэрт гарсан ахмадуудаа ажилтай болгох боломжтой. Намынхаа ахмадуудыг ч ажилтай болгож болно кк Шинээр ажлын байр бий болно. Орлогоор нь цалинжуулаад явчихна. Нэг сарын дотор хориглосон тэмдэгтэй газар зогсохоо больсон байхыг амлаж байна. Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдаа Х.Нямбаатар Хотын даргаа !?

Х.Алтанхуяг🇲🇳🇲🇳🇲🇳

18,224 görüntüleme • 1 yıl önce

Нягтаршил ихтэй суурьшлын бүсүүдэд барилга барьж байгаа компаниуд тухайн орчинд байгаа иргэдээ боддог баймаар байна. Сургууль, цэцэрлэг барина гэж төлөвлөлт батлуулчхаад сургууль байтугай хогийн сав тавих зайгүй барилга шахаад барьчихдаг асуудал хэвийн үзэгдэл боллоо. "Номин Холдинг" ХХК-ийн ТУЗ-ын дарга Ш.Баярсайхан сургууль барих 7000 ам метр газар чөлөөлж өгье гээд усанд хаясан чулуу шиг алга болсон. Хот хоёр жил хүлээж байна. Үндэсний томоохон компаниуд жаахан ухамсартай байх хэрэгтэй. Цаашид том хотхон, хороолол барих газруудад стандартыг мөрдүүлнэ. Энэ хүмүүс сонгууль дөхөж байгаа болохоор нам нь ялагдаад яваад өгнө дараагийн хүнтэй нь тохироод учраа олчихно гэж бодоод байх шиг байна. Тийм юм байхгүй шүү.

Нягтаршил ихтэй суурьшлын бүсүүдэд барилга барьж байгаа компаниуд тухайн орчинд байгаа иргэдээ боддог баймаар байна. Сургууль, цэцэрлэг барина гэж төлөвлөлт батлуулчхаад сургууль байтугай хогийн сав тавих зайгүй барилга шахаад барьчихдаг асуудал хэвийн үзэгдэл боллоо. "Номин Холдинг" ХХК-ийн ТУЗ-ын дарга Ш.Баярсайхан сургууль барих 7000 ам метр газар чөлөөлж өгье гээд усанд хаясан чулуу шиг алга болсон. Хот хоёр жил хүлээж байна. Үндэсний томоохон компаниуд жаахан ухамсартай байх хэрэгтэй. Цаашид том хотхон, хороолол барих газруудад стандартыг мөрдүүлнэ. Энэ хүмүүс сонгууль дөхөж байгаа болохоор нам нь ялагдаад яваад өгнө дараагийн хүнтэй нь тохироод учраа олчихно гэж бодоод байх шиг байна. Тийм юм байхгүй шүү.

Х.Нямбаатар

41,690 görüntüleme • 2 yıl önce

Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн ерөнхий инженер Б.Жаргалан: "Дэлхийн цаг уурын байгууллагын зүүн Азийн Токиод болсон хурлаас гарсан зөвлөмжид энэ бүс нутагт цаг уурын өөрчлөлт 2023, 2024 онуудад сүүлийн 30 жилийн олон жилийн дунджаас тодорхой үзүүлэлтүүдээр маш онцлог үзэгдлүүд ажиглагдаж байгааг дурдсан. Тухайлбал МУ-ын нутгийн зүүн хэсгээр буюу Улаанбаатар хот орчмоор агаарын температур дээш доошоо огцом хэлбэлзэлтэй, дулаан улиралдаа 15-20 градусаар илүү, хүйтэн улиралдаа мөн адил -10 -15 градусаар хүйтэрч байгаа. Мөн 2023-2024 шилжих өвөл өмнөх 30 жилийн дунжаас 100%-120% илүү хур тунадас буусан. Мөн -20 -23 хэмийн дундажтай байсан зарим хэсэгт 2-3 өдрийн дотор -50 градус хүртэл хүйтэрсэн үзэгдлүүд ажиглагдсан байна. 2023 оны 7, 8-р саруудад хур тунадас багатай, нутгийн зүүн хэсгийн ихэнх хэсгээр гандуу байдалтай байсан ч үерийн усны гамшигт хүргэх хэмжээний аадар борооны төрөл олон давтамжтай болсон. Дүгнэж хэлэхэд зундаа хэт халуун, өвөлдөө хэт хүйтэрч байгаа агаарын температурын огцом хэлбэлзэл нь цасны бүрхүүл их хэмжээгээр тогтсон энэ жил шар усны үер болох өндөр магадлалтай байна." Олон жилийн дунджаар өдийд Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 50 хувь нь цасан бүрхүүлтэй байдаг байсан бол энэ жил 80 орчим хувьтай байна. Улаанбаатар хот орчмоор томоохон гол мөрний мөсний зузааны хэмжээ 40-120 см байна.

Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн ерөнхий инженер Б.Жаргалан: "Дэлхийн цаг уурын байгууллагын зүүн Азийн Токиод болсон хурлаас гарсан зөвлөмжид энэ бүс нутагт цаг уурын өөрчлөлт 2023, 2024 онуудад сүүлийн 30 жилийн олон жилийн дунджаас тодорхой үзүүлэлтүүдээр маш онцлог үзэгдлүүд ажиглагдаж байгааг дурдсан. Тухайлбал МУ-ын нутгийн зүүн хэсгээр буюу Улаанбаатар хот орчмоор агаарын температур дээш доошоо огцом хэлбэлзэлтэй, дулаан улиралдаа 15-20 градусаар илүү, хүйтэн улиралдаа мөн адил -10 -15 градусаар хүйтэрч байгаа. Мөн 2023-2024 шилжих өвөл өмнөх 30 жилийн дунжаас 100%-120% илүү хур тунадас буусан. Мөн -20 -23 хэмийн дундажтай байсан зарим хэсэгт 2-3 өдрийн дотор -50 градус хүртэл хүйтэрсэн үзэгдлүүд ажиглагдсан байна. 2023 оны 7, 8-р саруудад хур тунадас багатай, нутгийн зүүн хэсгийн ихэнх хэсгээр гандуу байдалтай байсан ч үерийн усны гамшигт хүргэх хэмжээний аадар борооны төрөл олон давтамжтай болсон. Дүгнэж хэлэхэд зундаа хэт халуун, өвөлдөө хэт хүйтэрч байгаа агаарын температурын огцом хэлбэлзэл нь цасны бүрхүүл их хэмжээгээр тогтсон энэ жил шар усны үер болох өндөр магадлалтай байна." Олон жилийн дунджаар өдийд Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 50 хувь нь цасан бүрхүүлтэй байдаг байсан бол энэ жил 80 орчим хувьтай байна. Улаанбаатар хот орчмоор томоохон гол мөрний мөсний зузааны хэмжээ 40-120 см байна.

Х.Нямбаатар

39,491 görüntüleme • 2 yıl önce

Залуу нас ийм гоё. Энэ залуус удахгүй амьдралд нухлагдаад хэзээ ч ингэж гоёж гангалж амжихгүй болох ч юм билүү? Тэр охин нэг их удахгүй трикогоо биен тамирын өмдөөр солино. Хүүхдүүд, өр зээл гээд битүү асуудалтай амьдрал тун удахгүй тэднийг живүүлнэ. Тэрнээсээ өмнө залуу насандаа ингэж аз жаргалтай, хотын гудамжаа чимж алхах нь юу нь буруу юм? Гэхдээ энэ залуус миний дээр бичсэн шиг уйтгартай, гунигт амьдралыг хэзээ ч битгий үзээсэй. Насан туршдаа яг энэ бичлэг дээр байгаа шигээ аз жаргалтай, эрч хүчээр дүүрэн, ганган дэгжин алхаж, амьдрах болтугай. Аанай л миний үеийн амьдрал нь хэзээ мөдгүй дуусах гэж байгаа хөгшин новшнууд олон юм хуцсан байна. Дүү нар минь залуу нас чинь л та нарыг чимдэг юм шүү. Хүссэнээрээ амьдарч байгаа чинь үнэхээр сайхан харагдаж байна. Энд сөрөг коммэнт бичсэн биен тамирын өмднөөс өөр сонголтгүй болчихслн, заан шиг хөлтэй ажума нарыг битгий тоо!

Залуу нас ийм гоё. Энэ залуус удахгүй амьдралд нухлагдаад хэзээ ч ингэж гоёж гангалж амжихгүй болох ч юм билүү? Тэр охин нэг их удахгүй трикогоо биен тамирын өмдөөр солино. Хүүхдүүд, өр зээл гээд битүү асуудалтай амьдрал тун удахгүй тэднийг живүүлнэ. Тэрнээсээ өмнө залуу насандаа ингэж аз жаргалтай, хотын гудамжаа чимж алхах нь юу нь буруу юм? Гэхдээ энэ залуус миний дээр бичсэн шиг уйтгартай, гунигт амьдралыг хэзээ ч битгий үзээсэй. Насан туршдаа яг энэ бичлэг дээр байгаа шигээ аз жаргалтай, эрч хүчээр дүүрэн, ганган дэгжин алхаж, амьдрах болтугай. Аанай л миний үеийн амьдрал нь хэзээ мөдгүй дуусах гэж байгаа хөгшин новшнууд олон юм хуцсан байна. Дүү нар минь залуу нас чинь л та нарыг чимдэг юм шүү. Хүссэнээрээ амьдарч байгаа чинь үнэхээр сайхан харагдаж байна. Энд сөрөг коммэнт бичсэн биен тамирын өмднөөс өөр сонголтгүй болчихслн, заан шиг хөлтэй ажума нарыг битгий тоо!

Оюуннар☀️

20,872 görüntüleme • 3 ay önce

Би 54 настай. Өмнө нь мужаанаар ажилладаг байлаа. Амьдрал амаргүй байсан ч би гомдоллодоггүй байсан. Надад эхнэр, хүү хоёр байсан. Тэд миний бүх ертөнц байлаа. Би бүхнээ хүүдээ зориулсан. Хоолны мөнгөө хэмнэж, илүү цагаар ажиллаж, зөвхөн хүүгээ их сургууль төгсгөхийн төлөө зүтгэсэн. Тэр төгсөх өдөр би уйлсан. Бидний шинэ амьдрал эхэлж байна гэж бодсон.Гэхдээ бүх зүйл өөрчлөгдсөн. Эхнэр маань хөндий болсон. Хүү маань завгүй болсон. Тэд над руу залгахаа больсон. Нэг л өдөр хоёулаа явсан. Үдэлгүйгээр. Би хүлээсэн. Өдрүүд жил болон урссан. Хэн ч эргэж ирээгүй. Би гэрээ алдсан. Амьдрах зорилгоо ч алдсан. Гудамжинд унтдаг болсон. Мартагдсан. Хүмүүс нүд буруулдаг байв.Гэхдээ миний дотор нэг зүйл үлдсэн нь миний хоолой. Бас тэд сонсож магадгүй гэсэн найдвар. Би одоо энэ тайзан дээр зогсож байна. Ялахын төлөө биш. Алдар нэрийн төлөө ч биш. Зүгээр л нэг дуу дуулах гэж. Тэдний төлөө. Тэд сонсож магадгүй. Санаж магадгүй. Би тэднийг хайрлахаа хэзээ ч больж байгаагүй. Тиймээс энэ бол тэдэнд зориулсан миний дуу. Дууны үг: Би цусаар бүрхсэн гараараа бидний гэрийг барьсан Хайр, итгэл дүүрэн тоосго бүрийг эвлүүлсэн. Чи миний гэрэл байсан, амьдралын минь утга учир байсан Одоо би зүгээр л хоосон тэнгэртэй ярьдаг боллоо.,, Эхнэртээ хандсан: Би одоо ч хаалганы өмнө хүлээсээр Чиний инээд нэгэн цагт цуурч байсан тэр хаалга. Шөнө бүр шивнэн гуйлга тавьдаг: “Гэртээ ирээч… Намайг бүү орхиоч…” Гэвч надад үлдсэн нь зөвхөн нам гүм… Дуугуй бүхнийг орлодог Хүүдээ хандсан: Чи малгайгаа өмсөж, зангиагаа засаад, Мөрөөдлөө хөөж нисэн одохыг чинь Би ажиглан зогссон.... Би чамд далавч өгөөд, би чиний ард үлдсэн. Харин одоо чи явсан... цаг хугацаа ч бас хамт алга болсон. Би одоо ч хаалганы өмнө хүлээсээр, Чиний алхам энэ шалыг мэдрүүлж байсан тэр л хаалга. Өвдөлт хүртэл бүдгэрч эхэлдэг юм байна...Харин хайр — тэр хэзээ ч бүдгэрдэггүй. Би одоо ч ганцаараа... одоо ч айдастай. Надад их зүйл хэрэггүй — зүгээр л нэг өдөр дуудахыг л хүлээнэ Чамайг намайг дуудаж, “Би санаж байна...” гэж хэлэхийг сонсохсон. Гэвч хүслийн хил хязгаар тэнд хүрдэггүй юм байна. Энд, энэ тайзан дээр хуучирч ядарсан биеэрээ.. Өвдөлтөөр дүүрэн зогсож байна. Алтны төлөө биш... алдрын төлөө ч биш. Зүгээр л нэрийг чинь дуудах гэж...Би одоо ч хүлээсээр... Одоо ч хэвээрээ...

Би 54 настай. Өмнө нь мужаанаар ажилладаг байлаа. Амьдрал амаргүй байсан ч би гомдоллодоггүй байсан. Надад эхнэр, хүү хоёр байсан. Тэд миний бүх ертөнц байлаа. Би бүхнээ хүүдээ зориулсан. Хоолны мөнгөө хэмнэж, илүү цагаар ажиллаж, зөвхөн хүүгээ их сургууль төгсгөхийн төлөө зүтгэсэн. Тэр төгсөх өдөр би уйлсан. Бидний шинэ амьдрал эхэлж байна гэж бодсон.Гэхдээ бүх зүйл өөрчлөгдсөн. Эхнэр маань хөндий болсон. Хүү маань завгүй болсон. Тэд над руу залгахаа больсон. Нэг л өдөр хоёулаа явсан. Үдэлгүйгээр. Би хүлээсэн. Өдрүүд жил болон урссан. Хэн ч эргэж ирээгүй. Би гэрээ алдсан. Амьдрах зорилгоо ч алдсан. Гудамжинд унтдаг болсон. Мартагдсан. Хүмүүс нүд буруулдаг байв.Гэхдээ миний дотор нэг зүйл үлдсэн нь миний хоолой. Бас тэд сонсож магадгүй гэсэн найдвар. Би одоо энэ тайзан дээр зогсож байна. Ялахын төлөө биш. Алдар нэрийн төлөө ч биш. Зүгээр л нэг дуу дуулах гэж. Тэдний төлөө. Тэд сонсож магадгүй. Санаж магадгүй. Би тэднийг хайрлахаа хэзээ ч больж байгаагүй. Тиймээс энэ бол тэдэнд зориулсан миний дуу. Дууны үг: Би цусаар бүрхсэн гараараа бидний гэрийг барьсан Хайр, итгэл дүүрэн тоосго бүрийг эвлүүлсэн. Чи миний гэрэл байсан, амьдралын минь утга учир байсан Одоо би зүгээр л хоосон тэнгэртэй ярьдаг боллоо.,, Эхнэртээ хандсан: Би одоо ч хаалганы өмнө хүлээсээр Чиний инээд нэгэн цагт цуурч байсан тэр хаалга. Шөнө бүр шивнэн гуйлга тавьдаг: “Гэртээ ирээч… Намайг бүү орхиоч…” Гэвч надад үлдсэн нь зөвхөн нам гүм… Дуугуй бүхнийг орлодог Хүүдээ хандсан: Чи малгайгаа өмсөж, зангиагаа засаад, Мөрөөдлөө хөөж нисэн одохыг чинь Би ажиглан зогссон.... Би чамд далавч өгөөд, би чиний ард үлдсэн. Харин одоо чи явсан... цаг хугацаа ч бас хамт алга болсон. Би одоо ч хаалганы өмнө хүлээсээр, Чиний алхам энэ шалыг мэдрүүлж байсан тэр л хаалга. Өвдөлт хүртэл бүдгэрч эхэлдэг юм байна...Харин хайр — тэр хэзээ ч бүдгэрдэггүй. Би одоо ч ганцаараа... одоо ч айдастай. Надад их зүйл хэрэггүй — зүгээр л нэг өдөр дуудахыг л хүлээнэ Чамайг намайг дуудаж, “Би санаж байна...” гэж хэлэхийг сонсохсон. Гэвч хүслийн хил хязгаар тэнд хүрдэггүй юм байна. Энд, энэ тайзан дээр хуучирч ядарсан биеэрээ.. Өвдөлтөөр дүүрэн зогсож байна. Алтны төлөө биш... алдрын төлөө ч биш. Зүгээр л нэрийг чинь дуудах гэж...Би одоо ч хүлээсээр... Одоо ч хэвээрээ...

Chinzilla🇲🇳🇺🇦

21,704 görüntüleme • 10 ay önce

Хотын зүгээс өнгөрсөн онд эрчим хүчний салбарт 2 төсөлд хөрөнгө оруулалт хийж, эрчим хүчний эх үүсвэрийг 200 МВт-аар нэмэгдүүлсэн. Энэ төслүүд өвлийг гал алдахгүй давахад овоо дэм болсон. Бид удахгүй Сэлбэ дэд төвийн хүрээнд чөлөөлсөн газарт орон сууц барих сонгон шалгаруулалт зарлана. Энэ хүрээнд Сэлбэ 28 МВт станцаас гадна Дамбадаржаад 63 МВт дулааны станцын бүтээн байгуулалтын ажил эхэлчихсэн явж байгаа. Гэтэл Дамбадаржаад баригдах станцыг 100 МВт-аар өргөтгөхгүй бол ачааллаа дийлэхгүй гэдэг тооцоолол гарсан. Ингээд үзэхээр 163 МВт дулааны станцад өдөрт хамгийн багадаа 60 хүнд даацын машин нүүрс хэрэглэх тооцоолол гарч байгаа. Тухайн бүс төмөр замын дэд бүтэцгүй учраас хүнд даацын машинаар нүүрс зөөж таарна. Гэтэл гэр хорооллын шигүү суурьшлын бүсэд өдөрт ийм олон тооны хүнд даацын машин явах нь өөрөө эрсдэл дагуулна. Тиймээс бид Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамтай хамтраад газрын гүний дулааны хайгуулыг эхлүүлсэн. Энэ хайгуул амжилттай болбол бид цаашид нүүрсний цахилгаан станцыг орлох, ашиглалтын зардал багатай шийдэлтэй болно гэсэн үг.

Хотын зүгээс өнгөрсөн онд эрчим хүчний салбарт 2 төсөлд хөрөнгө оруулалт хийж, эрчим хүчний эх үүсвэрийг 200 МВт-аар нэмэгдүүлсэн. Энэ төслүүд өвлийг гал алдахгүй давахад овоо дэм болсон. Бид удахгүй Сэлбэ дэд төвийн хүрээнд чөлөөлсөн газарт орон сууц барих сонгон шалгаруулалт зарлана. Энэ хүрээнд Сэлбэ 28 МВт станцаас гадна Дамбадаржаад 63 МВт дулааны станцын бүтээн байгуулалтын ажил эхэлчихсэн явж байгаа. Гэтэл Дамбадаржаад баригдах станцыг 100 МВт-аар өргөтгөхгүй бол ачааллаа дийлэхгүй гэдэг тооцоолол гарсан. Ингээд үзэхээр 163 МВт дулааны станцад өдөрт хамгийн багадаа 60 хүнд даацын машин нүүрс хэрэглэх тооцоолол гарч байгаа. Тухайн бүс төмөр замын дэд бүтэцгүй учраас хүнд даацын машинаар нүүрс зөөж таарна. Гэтэл гэр хорооллын шигүү суурьшлын бүсэд өдөрт ийм олон тооны хүнд даацын машин явах нь өөрөө эрсдэл дагуулна. Тиймээс бид Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамтай хамтраад газрын гүний дулааны хайгуулыг эхлүүлсэн. Энэ хайгуул амжилттай болбол бид цаашид нүүрсний цахилгаан станцыг орлох, ашиглалтын зардал багатай шийдэлтэй болно гэсэн үг.

Х.Нямбаатар

14,420 görüntüleme • 1 yıl önce

Би л ганцаараа Цэцийн шийдвэрт эргэлзээгүй л юм бн. Үндсэн хуулийн Жаранзургадугаар зүйлийг яаж ч уншсан ямар ч хуульч Х.Тэмүүжин гишүүнтэй л санал нийлэхээр бга бхгүй юу. Та нар ч юугаа мэдэх вэ дээ! Масс дагаж намирдаг гарууд. Гэхдээ та нарт зориулаад бичээд өгье уншвал уншина биз👇🏻 УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин: Мөнхсайханд яагаад эргэлзэхэд хүрэв ээ гэвэл⬇️ Мөнхсайхан уншиж, бичиж байгаа дүгнэлтээ өөрөө үгүйсгээд байна. Үндсэн хуулийн жаранзургадугаар зүйлийг үгүйсгэж байна. Үндсэн хуулийн жаранзургадугаар заалтыг огт байхгүй юм шиг аашилж болохгүй. Цэц ч байсан тэгж аашлах эрхгүй. ҮХЦ хууль тогтоогч биш. ҮХЦ бол ард түмнээс сонгогддоггүй байгууллага. Ардчилалтай ямар ч хамаагүй. Сонгуультай ямар ч хамаагүй. Гэтэл хууль тогтоогчийн эрхийг эдлээд дураараа аашилж байна. УИХ-д дүгнэлтээ оруулна гэж Үндсэн хууль дээр заасан байхад ард түмний төлөөллийг үгүйсгэж болохгүй байхгүй юу. Мөнхсайхны дүгнэлт дотор нь хамгийн ноцтой гарсан 2 үг бол "Парламентыг үгүйсгэсэн, УИХ-ын бүрэн эрхийг үгүйсгэсэн". Ард түмнээс засгийн бүх эрх үүсгэлтэй гэдэг үндсэн хуулийн суурь үзэл санааг үгүйсгэж байна. Техник ач холбогдолтой заалтыг ашиглах замаар үндсэн хуулийн суурь үзэл санааг үгүйсгэж болохгүй‼️ Мөнхсайхан бол Үндсэн хууль судлаач. Ийм мэргэжилтэн ийм алдаа гаргах бол нэг бол судалсан академик эрх чөлөөнийхөө үр дүнд хүрсэн тэр мэдлэг боловсрол нь өнгөц байж, эс үгүй бол түүнийгээ үгүйсгэх хэмжээний дарамт шахалтад байсан байна гэж хэлмээр байна. Ер нь судлаачийнхаа хувиар дүгнэхэд Цэцийн шийдвэр түрүүлж гарчихсан, зүгээр шийдвэрээ албажуулах процесс яваад байгаа юм биш биз дээ гэсэн эргэлзээ яах аргагүй харагдаж байналээ!!! #гэнэдээ

Би л ганцаараа Цэцийн шийдвэрт эргэлзээгүй л юм бн. Үндсэн хуулийн Жаранзургадугаар зүйлийг яаж ч уншсан ямар ч хуульч Х.Тэмүүжин гишүүнтэй л санал нийлэхээр бга бхгүй юу. Та нар ч юугаа мэдэх вэ дээ! Масс дагаж намирдаг гарууд. Гэхдээ та нарт зориулаад бичээд өгье уншвал уншина биз👇🏻 УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин: Мөнхсайханд яагаад эргэлзэхэд хүрэв ээ гэвэл⬇️ Мөнхсайхан уншиж, бичиж байгаа дүгнэлтээ өөрөө үгүйсгээд байна. Үндсэн хуулийн жаранзургадугаар зүйлийг үгүйсгэж байна. Үндсэн хуулийн жаранзургадугаар заалтыг огт байхгүй юм шиг аашилж болохгүй. Цэц ч байсан тэгж аашлах эрхгүй. ҮХЦ хууль тогтоогч биш. ҮХЦ бол ард түмнээс сонгогддоггүй байгууллага. Ардчилалтай ямар ч хамаагүй. Сонгуультай ямар ч хамаагүй. Гэтэл хууль тогтоогчийн эрхийг эдлээд дураараа аашилж байна. УИХ-д дүгнэлтээ оруулна гэж Үндсэн хууль дээр заасан байхад ард түмний төлөөллийг үгүйсгэж болохгүй байхгүй юу. Мөнхсайхны дүгнэлт дотор нь хамгийн ноцтой гарсан 2 үг бол "Парламентыг үгүйсгэсэн, УИХ-ын бүрэн эрхийг үгүйсгэсэн". Ард түмнээс засгийн бүх эрх үүсгэлтэй гэдэг үндсэн хуулийн суурь үзэл санааг үгүйсгэж байна. Техник ач холбогдолтой заалтыг ашиглах замаар үндсэн хуулийн суурь үзэл санааг үгүйсгэж болохгүй‼️ Мөнхсайхан бол Үндсэн хууль судлаач. Ийм мэргэжилтэн ийм алдаа гаргах бол нэг бол судалсан академик эрх чөлөөнийхөө үр дүнд хүрсэн тэр мэдлэг боловсрол нь өнгөц байж, эс үгүй бол түүнийгээ үгүйсгэх хэмжээний дарамт шахалтад байсан байна гэж хэлмээр байна. Ер нь судлаачийнхаа хувиар дүгнэхэд Цэцийн шийдвэр түрүүлж гарчихсан, зүгээр шийдвэрээ албажуулах процесс яваад байгаа юм биш биз дээ гэсэн эргэлзээ яах аргагүй харагдаж байналээ!!! #гэнэдээ

Ариунтуяа⚖️🇲🇳

26,091 görüntüleme • 10 ay önce

Дэлгэрсайхан сайдад хэд хэдэн зарчмын реформ хийсэн легаси үлдэнэ гэж бодоод бн. Эхнийх нь Хөшгийн хөндийн төмөр замыг барьж хотыг аюултай бараа тээвэрлэсэн олон вагоны эрсдлээс аварч бн. Түгжрэл дагаад буурна. Хурдны зам төмөр замын хуучин трасс руу алсдаа шилжих биз. Дараагийнх нь Иргэний нисэхэд ИКАО шалгалтаас өмнө regulator provider 2-г бүрэн салган Тайланд шиг унах боломжийг амжиж хаасан. Энэ бол 1994 оны АХБ-ы гэрээнээ хойш хүлээгдэж бсан реформ бсын. Одоо энд ярьж бгаа замын хураамжийг АНУ шиг түлшний үнэнд шингээж автомашин эзэмшигч зам хэрэглэж эвдсэн нь зам засвараа өөрөө төлдөг сонгодог тогтолцоо руу оруулж бн. Энэ бол бараг зам тээврийн репорм цаашаа хувьсгал шүү. Санхүүжилт нь эхэлж зөв болж бж тогтолцоо дагаад зүгширдэг. Үүнээс хойш автозамуудыг Highway Trust Fund-д түлшний борлуулалтаас цугларсан хураамжийн орлого, эсвэл BOT нөхцөлөөр хувийн хөрөнгөөр барьдаг болж улсын төсөв дахь зам барих зардал, дагаж үүсдэг өр шир, тасвийн аяаалал бхгүй болно. Ийм зөв санхүүжилтийн горимд л сайн замтай байх нөхцөл бүрдэж бгаа юм. Иймд хэдүүлээ бензиний үнэндээ шингээгээд замын хураамжаа асуудалгүй төлөөд бвал хот хөдөөгүй сайн замаар зорчдог болох цаг ойрхон ирж бн гэж ойлгож болно шүү.

Дэлгэрсайхан сайдад хэд хэдэн зарчмын реформ хийсэн легаси үлдэнэ гэж бодоод бн. Эхнийх нь Хөшгийн хөндийн төмөр замыг барьж хотыг аюултай бараа тээвэрлэсэн олон вагоны эрсдлээс аварч бн. Түгжрэл дагаад буурна. Хурдны зам төмөр замын хуучин трасс руу алсдаа шилжих биз. Дараагийнх нь Иргэний нисэхэд ИКАО шалгалтаас өмнө regulator provider 2-г бүрэн салган Тайланд шиг унах боломжийг амжиж хаасан. Энэ бол 1994 оны АХБ-ы гэрээнээ хойш хүлээгдэж бсан реформ бсын. Одоо энд ярьж бгаа замын хураамжийг АНУ шиг түлшний үнэнд шингээж автомашин эзэмшигч зам хэрэглэж эвдсэн нь зам засвараа өөрөө төлдөг сонгодог тогтолцоо руу оруулж бн. Энэ бол бараг зам тээврийн репорм цаашаа хувьсгал шүү. Санхүүжилт нь эхэлж зөв болж бж тогтолцоо дагаад зүгширдэг. Үүнээс хойш автозамуудыг Highway Trust Fund-д түлшний борлуулалтаас цугларсан хураамжийн орлого, эсвэл BOT нөхцөлөөр хувийн хөрөнгөөр барьдаг болж улсын төсөв дахь зам барих зардал, дагаж үүсдэг өр шир, тасвийн аяаалал бхгүй болно. Ийм зөв санхүүжилтийн горимд л сайн замтай байх нөхцөл бүрдэж бгаа юм. Иймд хэдүүлээ бензиний үнэндээ шингээгээд замын хураамжаа асуудалгүй төлөөд бвал хот хөдөөгүй сайн замаар зорчдог болох цаг ойрхон ирж бн гэж ойлгож болно шүү.

BATENGINEER

12,704 görüntüleme • 2 ay önce

Нийслэлийн зүгээс утаа багасгаж, гэр хорооллыг бууруулах, агаар, хөрсний бохирдлоос ангижрах шийдлийг орон сууцжуулах бодлого гэж тодорхойлсон. Бид нүүрс болон утаа гаргах бусад төрлийн түлшнээс татгалзаж, дараагийн эх үүсвэрийг эрэлхийлэх цаг ирсэн. Улаанбаатар хотын агаар, хөрсний бохирдлыг бууруулах, гэр хорооллыг орон сууцжуулж, иргэдийн ая тухтай, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэх төслийн хүрээнд Сэлбэ, Баянхошуу болон Ханын материалд 20.000 айлын цогцолбор хороолол барина. Ингэхдээ төрийн болон нийгмийн бүхий л төрлийн үйлчилгээг нэг дороос хүртээмжтэй авах боломжийг бүрдүүлэх “20 минутын хот” нэгдсэн төлөвлөлтийг хэрэгжүүлнэ. Уг ажлын эхлэл СБД-ийн 14, ЧД-ийн 14, 18 дугаар хороонд жишиг Сэлбэ дэд төвийг түшиглэн 158 га талбайд 12 мянган айлын цогцолбор хороолол бүхий Сэлбэ хотыг байгуулах ажлын газар чөлөөлөлтийн ажлыг эхлүүлсэн. Энэ хүрээнд 2000 гаруй нэгж талбар чөлөөлөхөөс өнөөдрийн байдлаар 1700 гаруй айлын газрыг чөлөөлөөд байна. Уг төслийн инженерийн дэд бүтэц бүрэн шийдэгдсэн. Барилга угсралтын тендерийг 4 багцад хуваан ирэх сард зарлахаар бэлтгэл ажлыг хангаж байна. Түүнчлэн Сонгинохайрхан дүүргийн 9 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрийн 45 га талбайг хамарч буй Баянхошуу хот төсөлд 5000 айлын орон сууцны хороолол барихаар төлөвлөсөн. Одоогоор инженерийн бүтээн байгуулалтын ажил дууссан бөгөөд эхний ээлжийн 440 айлын ногоон орон сууцын барилга угсралтын ажил үргэлжилж байна. Эдгээр төслүүд ашиглалтад орсноор жилд нүүрсхүчлийн хийг 142 мянган тонноор бууруулах боломжтой гэсэн судалгааг албаныхан гаргасан. Мөн Сонгинохайрхан дүүргийн 5, 6 дугаар хороо, Ханын материал орчмын 9.7 га талбайд 3000 айлын орон сууцны хорооллыг 2027 онд ашиглалтад оруулна. Тодруулбал “Хайрхан” хороолол “МТ” шатахуун түгээх станц хоёрын голын хошуу хэсэгт төлөвлөлт хийсэн. Жилд 72 мянган тонн нүүрсхүчлийн хий бууруулах боломжтой уг төслийн газар чөлөөлтийн явц 60 хувь буюу 135 нэгж талбарыг чөлөөлөөд байна. Нийслэлийн агаарын бохирдлыг үүсгэгч эх үүсвэрийн 70 орчим хувийг гэр хорооллын 198 мянган яндангаас гарч буй утаа эзэлж байгаа гэсэн судалгаа гарсан. Тиймээс Улаанбаатар хотын яндангүй бүсийг бий болгоно. Ирэх гуравдугаар сард багтааж 20 мянган айлыг хийн түлштэй холбох ажлыг эхлүүлж, арваннэгдүгээр сард багтааж 20 мянган айлын хийн түлшинд шилжүүлнэ. Ингэхдээ нийслэлийн хөрөнгөөр дотор тоноглолтой нь хийнэ. Улаанбаатар хотын агаар, орчны бохирдлыг үлэмж бууруулах шийдэл бол орон сууцжуулах бодлого. Гэтэл өнөөдөр манай хот эрчим хүч, дулааны дутагдалтай. Гэр хорооллыг орон сууцжуулах цогц төлөвлөлтийн хүрээнд Улаанбаатар хот эрчим хүчний зургаан төсөл хэрэгжүүлэхээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Зарим төслийн ТЭЗҮ батлагдсан бол зарим төслийн урьдчилсан ТЭЗҮ-ийг боловсруулж байна. Үүний хамгийн том төсөл нь 25 жил зөвхөн цаасан дээр яригдсан V цахилгаан станц. Уг төсөлд хөрөнгө оруулах сонирхолтой аж ахуйн нэгжтэй хэлэлцээр хийсэн. Одоогоор хүчин төгөлдөр бичиг баримт үйлдэгдээгүй байгаа учраас ийм аж ахуйн нэгж гэж хараахан хэлж болохгүй байна. Бид V станцыг одоогийн “ТЭЦ II” станцын үнсэн санг түшиглэн батлагдсан бэлэн ТЭЗҮ-ийг үндэслэн төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд хийхээр төлөвлөсөн. Мөн Шинэ зуун мод хотын 220 МВт-ийн дулааны цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна. Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн 24 МВт дулааны цахилгаан станцын төсөлд 2, 3 аж ахуйн нэгж хөрөнгө оруулах сонирхлоо илэрхийлсэн. “Эрдэнэс баянбогд” хүрэн нүүрсний ордыг түшиглэсэн 300 МВт-ын станцын ТЭЗҮ батлагдаж байгаа. Энэ төсөлд бас хөрөнгө оруулагчид сонирхлоо илэрхийлсэн. Улаанбаатар хотын төвлөрсөн хоёр хогийн цэгийг түшиглэн хот шатааж, 18 МВт-ийн эрчим хүч үйлдвэрлэх үйлдвэр байгуулах ажилд урд хөршийн олон аж ахуйн нэгж хамтарч ажиллах саналаа илэрхийлээд байна. Эдгээр төслүүдийг хөдөлгөж, ойрын жилүүдэд ашиглалтад оруулж байж Улаанбаатар хот утаанаасаа салж, агаар, хөрсний бохирдлоо зэрэг шийднэ. Мөн ойрын хугацаанд ирэх жилүүдэд Улаанбаатар хотод хэрэгжүүлэх томоохон төсөл хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө оруулалт татах чиглэлээр зарим улс орнуудад ажиллаад ирлээ. Үүнээс онцолбол Их Британийн Засгийн газар, Сангийн яамнаас Монгол Улсын Засгийн газарт гурван тэрбум фунт стерлингийг 15 жилийн хугацаатайгаар метроны төсөлд гаргах баталгааны бичиг ирүүлэхээр болсон. Түүнчлэн хотын удирдлагууд анх удаа урд хөршийн нийслэл Бээжин хотноо том төсөл хөтөлбөрүүдээ танилцуулж, 500 орчим хөрөнгө оруулагчтай уулзалт хийж, мэдээлэл өглөө. Үүний дүнд мөн нэлээдгүй төслүүдэд хөрөнгө оруулах сонирхолтой аж ахуйн нэгжүүд дэлгэрэнгүй мэдээлэл аваад бичиг цаасны ажилдаа орох бэлтгэл хангаж байна.

Нийслэлийн зүгээс утаа багасгаж, гэр хорооллыг бууруулах, агаар, хөрсний бохирдлоос ангижрах шийдлийг орон сууцжуулах бодлого гэж тодорхойлсон. Бид нүүрс болон утаа гаргах бусад төрлийн түлшнээс татгалзаж, дараагийн эх үүсвэрийг эрэлхийлэх цаг ирсэн. Улаанбаатар хотын агаар, хөрсний бохирдлыг бууруулах, гэр хорооллыг орон сууцжуулж, иргэдийн ая тухтай, таатай орчинд амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлэх төслийн хүрээнд Сэлбэ, Баянхошуу болон Ханын материалд 20.000 айлын цогцолбор хороолол барина. Ингэхдээ төрийн болон нийгмийн бүхий л төрлийн үйлчилгээг нэг дороос хүртээмжтэй авах боломжийг бүрдүүлэх “20 минутын хот” нэгдсэн төлөвлөлтийг хэрэгжүүлнэ. Уг ажлын эхлэл СБД-ийн 14, ЧД-ийн 14, 18 дугаар хороонд жишиг Сэлбэ дэд төвийг түшиглэн 158 га талбайд 12 мянган айлын цогцолбор хороолол бүхий Сэлбэ хотыг байгуулах ажлын газар чөлөөлөлтийн ажлыг эхлүүлсэн. Энэ хүрээнд 2000 гаруй нэгж талбар чөлөөлөхөөс өнөөдрийн байдлаар 1700 гаруй айлын газрыг чөлөөлөөд байна. Уг төслийн инженерийн дэд бүтэц бүрэн шийдэгдсэн. Барилга угсралтын тендерийг 4 багцад хуваан ирэх сард зарлахаар бэлтгэл ажлыг хангаж байна. Түүнчлэн Сонгинохайрхан дүүргийн 9 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрийн 45 га талбайг хамарч буй Баянхошуу хот төсөлд 5000 айлын орон сууцны хороолол барихаар төлөвлөсөн. Одоогоор инженерийн бүтээн байгуулалтын ажил дууссан бөгөөд эхний ээлжийн 440 айлын ногоон орон сууцын барилга угсралтын ажил үргэлжилж байна. Эдгээр төслүүд ашиглалтад орсноор жилд нүүрсхүчлийн хийг 142 мянган тонноор бууруулах боломжтой гэсэн судалгааг албаныхан гаргасан. Мөн Сонгинохайрхан дүүргийн 5, 6 дугаар хороо, Ханын материал орчмын 9.7 га талбайд 3000 айлын орон сууцны хорооллыг 2027 онд ашиглалтад оруулна. Тодруулбал “Хайрхан” хороолол “МТ” шатахуун түгээх станц хоёрын голын хошуу хэсэгт төлөвлөлт хийсэн. Жилд 72 мянган тонн нүүрсхүчлийн хий бууруулах боломжтой уг төслийн газар чөлөөлтийн явц 60 хувь буюу 135 нэгж талбарыг чөлөөлөөд байна. Нийслэлийн агаарын бохирдлыг үүсгэгч эх үүсвэрийн 70 орчим хувийг гэр хорооллын 198 мянган яндангаас гарч буй утаа эзэлж байгаа гэсэн судалгаа гарсан. Тиймээс Улаанбаатар хотын яндангүй бүсийг бий болгоно. Ирэх гуравдугаар сард багтааж 20 мянган айлыг хийн түлштэй холбох ажлыг эхлүүлж, арваннэгдүгээр сард багтааж 20 мянган айлын хийн түлшинд шилжүүлнэ. Ингэхдээ нийслэлийн хөрөнгөөр дотор тоноглолтой нь хийнэ. Улаанбаатар хотын агаар, орчны бохирдлыг үлэмж бууруулах шийдэл бол орон сууцжуулах бодлого. Гэтэл өнөөдөр манай хот эрчим хүч, дулааны дутагдалтай. Гэр хорооллыг орон сууцжуулах цогц төлөвлөлтийн хүрээнд Улаанбаатар хот эрчим хүчний зургаан төсөл хэрэгжүүлэхээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Зарим төслийн ТЭЗҮ батлагдсан бол зарим төслийн урьдчилсан ТЭЗҮ-ийг боловсруулж байна. Үүний хамгийн том төсөл нь 25 жил зөвхөн цаасан дээр яригдсан V цахилгаан станц. Уг төсөлд хөрөнгө оруулах сонирхолтой аж ахуйн нэгжтэй хэлэлцээр хийсэн. Одоогоор хүчин төгөлдөр бичиг баримт үйлдэгдээгүй байгаа учраас ийм аж ахуйн нэгж гэж хараахан хэлж болохгүй байна. Бид V станцыг одоогийн “ТЭЦ II” станцын үнсэн санг түшиглэн батлагдсан бэлэн ТЭЗҮ-ийг үндэслэн төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд хийхээр төлөвлөсөн. Мөн Шинэ зуун мод хотын 220 МВт-ийн дулааны цахилгаан станцын төсөл яригдаж байна. Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн 24 МВт дулааны цахилгаан станцын төсөлд 2, 3 аж ахуйн нэгж хөрөнгө оруулах сонирхлоо илэрхийлсэн. “Эрдэнэс баянбогд” хүрэн нүүрсний ордыг түшиглэсэн 300 МВт-ын станцын ТЭЗҮ батлагдаж байгаа. Энэ төсөлд бас хөрөнгө оруулагчид сонирхлоо илэрхийлсэн. Улаанбаатар хотын төвлөрсөн хоёр хогийн цэгийг түшиглэн хот шатааж, 18 МВт-ийн эрчим хүч үйлдвэрлэх үйлдвэр байгуулах ажилд урд хөршийн олон аж ахуйн нэгж хамтарч ажиллах саналаа илэрхийлээд байна. Эдгээр төслүүдийг хөдөлгөж, ойрын жилүүдэд ашиглалтад оруулж байж Улаанбаатар хот утаанаасаа салж, агаар, хөрсний бохирдлоо зэрэг шийднэ. Мөн ойрын хугацаанд ирэх жилүүдэд Улаанбаатар хотод хэрэгжүүлэх томоохон төсөл хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө оруулалт татах чиглэлээр зарим улс орнуудад ажиллаад ирлээ. Үүнээс онцолбол Их Британийн Засгийн газар, Сангийн яамнаас Монгол Улсын Засгийн газарт гурван тэрбум фунт стерлингийг 15 жилийн хугацаатайгаар метроны төсөлд гаргах баталгааны бичиг ирүүлэхээр болсон. Түүнчлэн хотын удирдлагууд анх удаа урд хөршийн нийслэл Бээжин хотноо том төсөл хөтөлбөрүүдээ танилцуулж, 500 орчим хөрөнгө оруулагчтай уулзалт хийж, мэдээлэл өглөө. Үүний дүнд мөн нэлээдгүй төслүүдэд хөрөнгө оруулах сонирхолтой аж ахуйн нэгжүүд дэлгэрэнгүй мэдээлэл аваад бичиг цаасны ажилдаа орох бэлтгэл хангаж байна.

Х.Нямбаатар

24,416 görüntüleme • 1 yıl önce

Украинд дайны үеэр Москвагаас нүүж ирсэн нэгэн эмэгтэйн үнэн үг: “Сайн байцгаана уу. Намайг Ксюша гэдэг. Би Москвагийн орос хүн бөгөөд дайн эхэлсний дараа Украинд нүүж ирсэн. Өнөөдөр би эх орон нэгт оросууддаа хандаж байна. Москвагийн тэнгэрт бараг 200 дрон нислээ. Гуравхан хоногийн дотор хоёр дахь удаагаа Капотня дахь нефть боловсруулах үйлдвэр шатаж байна. Люблино шатаж байна. Нийслэлийн бүх дөрвөн нисэх буудал хаагдсан. Энэ бол санамсаргүй зүйл биш. Энэ нь Украин дайныг Оросын гүнд хүргэж чадна гэдгээ анх удаа ноцтойгоор харуулж буй хэрэг юм. Өнөөдрийн дронууд удаан байсан. Дараагийнх нь илүү хурдан байна. Дараагийнх нь илүү нарийвчлалтай байна. Украин аль хэдийн өөрийн далавчит пуужин болон баллистик пуужингийн хөгжүүлэлттэй болсон. Өчигдөр боломжгүй мэт санагдаж байсан зүйл өнөөдөр бодит байдал болжээ. Та нар Москва дээгүүрх дохиолол, утаанд цочирдож байгаа энэ үед Херсон, Сумы, Харьков, Одесса, Киевийн хүмүүс таван жилийн турш ийм нөхцөлд амьдарч байна. Эвдэрч сүйдсэн гэр орон, байнгын цохилт, тасралтгүй айдас. Би агаарын түгшүүрийн дохио хэзээ ч дуугардаггүй байсан Москваг мэднэ. Харин одоо та нар тэдний өдөр бүр мэдэрдэг зүйлийн өчүүхэн хэсгийг ч болов өөрсдөө мэдэрлээ. Бүх хариуцлага Владимир Путин болон түүний дэглэмд ногдоно. Өдөр бүр үзэн ядалтыг өдөөж байдаг суртал ухуулагчдад ч мөн адил. Бас энэ дайныг дэмждэг эсвэл дуугүй өнгөрөөдөг сая сая оросуудад ч хамаатай. Орос энэ дайныг эхлүүлсэн. Тиймээс өнөөдөр Орос руу нисэж буй бүхэн тэр сонголтын шууд үр дагавар юм. Хэрэв Путин дайныг зогсоох тушаал өгвөл тэр өдөртөө л дайн дуусна. Зеленский гал зогсоох санал олон удаа тавьсан. Гэвч хариу ирээгүй. Тийм тушаал гарах хүртэл Орос дахь цохилтууд улам ширүүсэх болно. Энэ бол өшөө авалт биш. Энэ бол өөрийгөө хамгаалахаас өөр аргагүй болсон хамгаалалт юм. Украин энэ дайныг хүсээгүй. Тэд зүгээр л амьд үлдэхийн төлөө тэмцэж байна. Үүнийг хүлээн зөвшөөрөх цаг болсон!”

Украинд дайны үеэр Москвагаас нүүж ирсэн нэгэн эмэгтэйн үнэн үг: “Сайн байцгаана уу. Намайг Ксюша гэдэг. Би Москвагийн орос хүн бөгөөд дайн эхэлсний дараа Украинд нүүж ирсэн. Өнөөдөр би эх орон нэгт оросууддаа хандаж байна. Москвагийн тэнгэрт бараг 200 дрон нислээ. Гуравхан хоногийн дотор хоёр дахь удаагаа Капотня дахь нефть боловсруулах үйлдвэр шатаж байна. Люблино шатаж байна. Нийслэлийн бүх дөрвөн нисэх буудал хаагдсан. Энэ бол санамсаргүй зүйл биш. Энэ нь Украин дайныг Оросын гүнд хүргэж чадна гэдгээ анх удаа ноцтойгоор харуулж буй хэрэг юм. Өнөөдрийн дронууд удаан байсан. Дараагийнх нь илүү хурдан байна. Дараагийнх нь илүү нарийвчлалтай байна. Украин аль хэдийн өөрийн далавчит пуужин болон баллистик пуужингийн хөгжүүлэлттэй болсон. Өчигдөр боломжгүй мэт санагдаж байсан зүйл өнөөдөр бодит байдал болжээ. Та нар Москва дээгүүрх дохиолол, утаанд цочирдож байгаа энэ үед Херсон, Сумы, Харьков, Одесса, Киевийн хүмүүс таван жилийн турш ийм нөхцөлд амьдарч байна. Эвдэрч сүйдсэн гэр орон, байнгын цохилт, тасралтгүй айдас. Би агаарын түгшүүрийн дохио хэзээ ч дуугардаггүй байсан Москваг мэднэ. Харин одоо та нар тэдний өдөр бүр мэдэрдэг зүйлийн өчүүхэн хэсгийг ч болов өөрсдөө мэдэрлээ. Бүх хариуцлага Владимир Путин болон түүний дэглэмд ногдоно. Өдөр бүр үзэн ядалтыг өдөөж байдаг суртал ухуулагчдад ч мөн адил. Бас энэ дайныг дэмждэг эсвэл дуугүй өнгөрөөдөг сая сая оросуудад ч хамаатай. Орос энэ дайныг эхлүүлсэн. Тиймээс өнөөдөр Орос руу нисэж буй бүхэн тэр сонголтын шууд үр дагавар юм. Хэрэв Путин дайныг зогсоох тушаал өгвөл тэр өдөртөө л дайн дуусна. Зеленский гал зогсоох санал олон удаа тавьсан. Гэвч хариу ирээгүй. Тийм тушаал гарах хүртэл Орос дахь цохилтууд улам ширүүсэх болно. Энэ бол өшөө авалт биш. Энэ бол өөрийгөө хамгаалахаас өөр аргагүй болсон хамгаалалт юм. Украин энэ дайныг хүсээгүй. Тэд зүгээр л амьд үлдэхийн төлөө тэмцэж байна. Үүнийг хүлээн зөвшөөрөх цаг болсон!”

Баагий🇲🇳🇺🇸🇮🇱🇺🇦

10,777 görüntüleme • 2 ay önce

“Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн захирал Т.Нямдаваа нартай уулзлаа. 1993 оны Өмч хувьчлалын комиссын тогтоолоор хүрээлэнгийн 30 хувийг “ягаан тасалбар”-аар, 2000 онд дахин 19 хувийг иргэн Т.Нямдаваад худалдаж төр-51, ААН-49 хувийн эзэмшиж эхэлсэн байдаг. Харин 2005 онд хүрээлэнгийн 2 дугаар павилоныг Нийслэлийн Өмч хувьчлах комиссын тогтоолоор “Говийн Од” ХХК-д худалдсан тул “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн захирал Т.Нямдаваа нь нийслэлийн өмчийн хувийг бууруулж 49 хувь болгуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж 51 хувийг эзэмших болсон. Тус хүрээлэнгийн мэдэлд анх 38.6 га газрыг спортын зориулалтаар олгосон ч өнөөдөр 12.6 га газар үлдээд бна. 2007 оноос 2017 оны хугацаанд 26 га газрыг нь бусдад шилжүүлж өгчээ. Үүний үр дүнд өнөөдөр цэнгэлдэх хүрээлэнг тойроод 6000 айлын орон сууц баригдчихсан. Нийслэл урсгал засварыг жил бүр хийдэг ч 2008 оноос өнөөдрийг хүртэлх “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-иас хүртэлх хугацаанд 32.7 сая төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилсан байгаа юм. Ийм байж болохгүй. Тиймээс • Газар шилжүүлэх захирамж гаргасан нийслэлийн үе үеийн Засаг дарга нарыг АТГ-т шалгуулна. • Мөн газар шилжүүлж аваад барилга барьсан компаниудаар өнөөдрийн үнэлгээгээр газрын дуудлага худалдааны анхны үнийг ирэх 5-р сарын 1-ний дотор нөхөн төлүүлнэ. Компаниуд татгалзсан тохиолдолд мөн АТГ-т шалгуулна. Эзэд нь бүгд бидний таних хүмүүс. Тийм учраас газар шилжүүлж авсан эздүүд “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-тай ямар тохироо хийснийг ч давхар шалгуулна. Шилэн данс хөтөлдөггүй, нийслэлийн хөрөнгөөр зассан талбайг зөвшөөрөлгүй хашаалж, зогсоолын төлбөр авч байгаа гээд олон асуудал бий. Энэ бүгдийг шат дараатай шийдвэрлэж, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн түмний мэдэлд буцаан авах ёстой.

“Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн захирал Т.Нямдаваа нартай уулзлаа. 1993 оны Өмч хувьчлалын комиссын тогтоолоор хүрээлэнгийн 30 хувийг “ягаан тасалбар”-аар, 2000 онд дахин 19 хувийг иргэн Т.Нямдаваад худалдаж төр-51, ААН-49 хувийн эзэмшиж эхэлсэн байдаг. Харин 2005 онд хүрээлэнгийн 2 дугаар павилоныг Нийслэлийн Өмч хувьчлах комиссын тогтоолоор “Говийн Од” ХХК-д худалдсан тул “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн захирал Т.Нямдаваа нь нийслэлийн өмчийн хувийг бууруулж 49 хувь болгуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж 51 хувийг эзэмших болсон. Тус хүрээлэнгийн мэдэлд анх 38.6 га газрыг спортын зориулалтаар олгосон ч өнөөдөр 12.6 га газар үлдээд бна. 2007 оноос 2017 оны хугацаанд 26 га газрыг нь бусдад шилжүүлж өгчээ. Үүний үр дүнд өнөөдөр цэнгэлдэх хүрээлэнг тойроод 6000 айлын орон сууц баригдчихсан. Нийслэл урсгал засварыг жил бүр хийдэг ч 2008 оноос өнөөдрийг хүртэлх “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-иас хүртэлх хугацаанд 32.7 сая төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилсан байгаа юм. Ийм байж болохгүй. Тиймээс • Газар шилжүүлэх захирамж гаргасан нийслэлийн үе үеийн Засаг дарга нарыг АТГ-т шалгуулна. • Мөн газар шилжүүлж аваад барилга барьсан компаниудаар өнөөдрийн үнэлгээгээр газрын дуудлага худалдааны анхны үнийг ирэх 5-р сарын 1-ний дотор нөхөн төлүүлнэ. Компаниуд татгалзсан тохиолдолд мөн АТГ-т шалгуулна. Эзэд нь бүгд бидний таних хүмүүс. Тийм учраас газар шилжүүлж авсан эздүүд “Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-тай ямар тохироо хийснийг ч давхар шалгуулна. Шилэн данс хөтөлдөггүй, нийслэлийн хөрөнгөөр зассан талбайг зөвшөөрөлгүй хашаалж, зогсоолын төлбөр авч байгаа гээд олон асуудал бий. Энэ бүгдийг шат дараатай шийдвэрлэж, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн түмний мэдэлд буцаан авах ёстой.

Х.Нямбаатар

72,718 görüntüleme • 2 yıl önce

Улс төр ярихгүй удсан байна. Клабхауст яриа өрнөлөө. Асуулт олон гарлаа. Эхлэл болон зарим хэсгээс нь дор эшлэв. Энд бүрэн эхээр нь оруулав. Дуустал сонсоод шэйрлээд байж дээ "Жорлон"...Надаар 12 жил хооллож байгаа юм. Оюунэрдэнэ өөрөө эхлээд УИХ-аас явах хэрэгтэй. Гишүүн мэдэгдэл хийгээд шалгуулах, огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдаг. Парламентын засаглалыг хамгаалах нэрээр хэргээ угааж яваа хүн. Баастсан нүүрээ угаах гэж ядаж байгаа гэж харж байна. Өмнө нь наадах чинь -Шүүх болохгүй байна гэдэг байсан. Гэмт хэрэг үйлдэж, хулгай хийж байгаагаа мэдэж байсан хүний үг л дээ. Ерөнхий сайдын суудлаас буугаад л ардчилал ямар хэрэгтэйг ойлгож. Монголын шинэ үеийнхэн авлигач хулгайч гэж түүнийг таниад албан тушаалаас нь нохой мэт хөөж буулгасан. Одоо Оюун-Эрдэнэ Их хурлын гишүүний ажлаа сайн дураараа өгсөн нь дээр. Монголын парламентын өргөөнд хутга ханцуйлж явдаг тийм этгээдэд дотор нь суух ёс суртахууны эрх байхгүй. УИХ-ын танхимд тийм түүхтэй хүн юм улиглах тусам иргэдийн төрдөө итгэх итгэл алдарч байгаа юм. Улс орныг бүхэлд нь муухай харагдуулаад байна. Оюун-Эрдэнэ эрх мэдэлд шунаж манай парламентыг, ардчиллыг өөрийн гараар бусниулсан. "Ардчиллын баян бүрд"-ийг ямар болгов? Авлига хулгайд нэвт идэгдсэн, албан тушаалтан нь дураараа дарангуйлдаг орон гэсэн ангилалд оруулсан. Дал руу бууж байсан авлигын индекс хэд болж доройтов? Хэвлэлийн эрх чөлөө, хүний эрхийн үзүүлэлтээр Монгол улс түүний засагласан таван жилд лав жаран байраар ухарсан. Үнэнийг хэлж бичсэн хэвлэлийнхэн, тэмцэх гэсэн иргэдийг тагнуул, цагдаа, мөрдөн, шоронгийн хаалганаас салгахгүй тамласан шүү. Оюун-Эрдэнэ УИХ-д байна гэдэг бол өмнө нь 16 телевизийг мөнгөөр зодож яриулдаг байсан хүн амины давтан хэрэгтэн Амгаланбаатар төрийн ордонд алхаж явна гэсэн үг. Би тэгэж харж байгаа. Оюун-Эрдэнийг та нар Амгаланбаатар явж байна, ярьж байна гэж л хар. Нойлэрдэнэ өнөөдөр УИХ-ыг гэмт хэрэгтний хоргодох байр адил болгож байна. Тэр зөвхөн Монголын түүхт төрийг хулгай худлаар бузарлаад зогсоогүй шүү. Хэрээ ахтайгаа нийлж ард түмний тунгалаг оюун санааг маш гүн хордуулсан. Иргэдийн тархийг угаах, хов живийн бузар нян үржүүлэх, хагалан бутаргах гэмт үйлдэл нь одоо ч үргэлжилж байна. Оюун санаа нь өвчилсөн зон олон муу муухайд донтсоор байгаад, түүнийг үйлдсээр үндэсний дархлаагаа алддаг. Ийм нүгэлтэй, хар мөртэй этгээд. Тэмцдэггүй ард түмэн мөхдөг. Энэ жорлон Монголын ард түмний тэмцэх эрхийг булааж авах жигшүүрт гэмт үйлдлийг удаа дараа үйлдсэн. Дэлхийн хамтын нийгэмлэг 1948 оны 12 дугаар сарын 10нд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал баталж хүний тэмцэх эрх нь соёлт хүн төрөлхтний нийтлэг хууль болсон. Энэ өдрийг сонгож 1989 онд Монголд ардчилсан хөдөлгөөн байгуулагдаж байгааг зарласан нь тохиолдол байгаагүй. Иргэнийхээ тэмцэх эрхийг булааж авдаг Ерөнхий сайд, ямар ч албан тушаалтан байх ёсгүй. Манжийн төр ч ингэж балайрсан түүхгүй. Харин энэ цаг үед л иргэдийнхээ тэр үнэт эрхийг хэрхэн булааж болдгийг, яаж суртал ухуулга хийж, мөнгө хахуулиар сүлбэж, зохион байгуулж жүжиглэдэгийг бүгд харсан. 1990 онд Батмөнх гуай иргэдийнхээ тэмцэх эрхийг Оюун-Эрдэнэ шиг булааж авсан бол яахав. Гарч ирээд Ардчилсан Холбооны залуусын өөдөөс цуглаан зохион байгуулаад, өлсгөлөн зарласан бол яахав. Лав Монгол улс ардчилсан замаар замнаж чадахгүй болох байсан. Та нарынхаас яадаг юм, миний санаанаас гардаггүй нэг зураг байдаг. Ковидын аюулыг сөрж өдөр шөнөгүй ажилласан хөөрхий эмч, сувилагч, асрагч нар цалингаа нэмүүлэх гэж Чингисийн талбайд олон хоног зогссоныг санаж байна уу? Хүйтэн усан бороо, мөндөрт шалбартлаа нүдүүлэн сууж байгаа тэр цагаан нөмрөгтэй эмч ажилчдын зураг. Одоо ч миний нүдэнд тэр зураг харагдах шиг болж даралт ихэсдэг. Нөгөө жорлон чинь тэднийг элдвээр дарамталж айлгаж хөөж явуулчихаад, араас нь "төрийн эсрэг боссон" гэж гүтгэж аюултай гэмт хэргийг эмч сувилагчдад тохох гэж шар махтай нь хатаасан. Энэ түүхийг та нар битгий мартаарай. Харин өнөөдрийн сэдэвтээ эргэж ороход Оюун-Эрдэнэ яриад байгаа парламентынхаа дархлааг өөрөө гардаж аль хэдийн үгүй хийсэн хүн шүү. 1992-1996, 1996-2000 оныг би сайн санаж байна. Дотор нь сууж байсан. Тэр үеийн Их Хурал зовлонтой бүрэлдэхүүнтэй ч парламент төрхөө хадгалдаг байсан. Юун УИХ-ын дарга индрээс бодлогын сургаал айлдаж үг хэлээд суух. Ерөнхий сайд чуулганы нээлтэд үг хэлдэг, араас нь цөөнхийн төлөөлөгч ард олныхоо бухимдал, эрх баригчдын болохгүй бүтэхгүй бүхнийг илчилж ярьдаг байсан. Одоо бол манай Их Хурал дээр үеийн МАХ намын бүгд хурал шиг болсон. Олон намын төлөөлөлтэй, парламентат ёсоо дээдэлдэг оронд хурал даргалагч тухайн чуулганаар хэлэлцэх асуудлаа танилцуулж, хурлыг зохицуулах, нээж хаах төдий л эрх эдэлдэг. Тэр бол олонхийг ч, цөөнхийг ч төлөөлөхгүй. Спийкэр нь бодлого номлож Ерөнхий сайд, сөрөг хүчин нь парламентын хугацааг чимээгүй сууж өнгөрөөх юм бол олонхи цөөнхөөр яах юм! Олон нам оролцсон сонгууль хийх утга нь юу болох билээ! Оюун-Эрдэнэ шиг их мэдэлтэй ерөнхий сайд Монголын нэн шинэ түүхэнд байгаагүй. Ямар ч ерөнхий сайд Үндсэн хуулинд хоёр удаа гар дүрсэн түүх байхгүй. Алганд багтсан улс гэж дээдэлдэг ардчилсан шинэ үндсэн хуулийг тавин хувь хүртэл нь сэглэж зэрэмдэглэсэн. Чимэд гуай амьд байсан бол ингэхийг тэвчихгүй. Хууль тогтоох болон гүйцэтгэх эрх мэдлийн хяналт, тэнцвэр, бие даасан байдлыг бүрэн устгасан. Засаг тогтвортой ажиллах ойлголт устсан. Их хурлын гишүүд засгийн газрын гишүүн болох гэж уралддаг болсон. Наад ИХ-ын гишүүд чинь ЗГ-ын гишүүд болж дуусталаа ЗГ-ыг огцруулна. Одоо гурав дах ЕС-ынхаа нүүрийг үзэж байна. МАН олонхи атлаа гол өрсөлдөгч намаа өвөртөө хийж бүрэн эрхт төлөөлөгч болгосон. УИХ-ыг засгийн газрын өргөтгөл болгож хувиргасан. Хариуцлага, хуулийн тэгш хэрэгжилт, хяналтыг устгахаар ардчилсан, парламентат ёс аяндаа мөхдөг. Оюун-Эрдэнэ бол 1990оноос хойш гарч ирсэн хамгийн удаан эрх мэдлээ хадгалсан бас хамгийн их мөнгөтэй, хамгийн баян Ерөнхий сайд байв. Амлалтыг нь нэхэхээр, хариуцлага, үр дүн асуухаар -Би азгүй Ерөнхий сайд гэж шорон зан гаргаж баашилдаг л байсан болохоос. Таван жилд 260 гаруй их наяд илүү төсвийг тодотголтой нь зарлагадсан. Төсвийн гадуурх хулгай авлигал нь мэдэгдэж байгаагаар 150 илүү их наядаар яригдах болсон. Таван жилийн дотор Монгол төрийн хүнд суртал, идэж уудаг нь албан ёсоор зургаа дахин нэмэгдсэн. Албан бусаар 1100 хувиар өссөн. Тиймдээ ч албан тушаалтнуудын ууж идэхийг дэлбэртэл нь өөгшүүлсэн Оюун-Эрдэнийг олон нийт хэн гэж хочилдог уу? "Жорлон" гэж түүнийг хочилдог болсон. Жидүү, нүүрс, тендер, Ирээдүй өв сан, Эрүүл мэндийн даатгалын улайссан данс, офтэйкүүд гээд. Түүний үед л нууцад авч байгаад их наядаар нь хулгайлдаг болсон. Иймэрхүү нууц гэрээ шийдвэрийн тоо 400-600 хүрч байна гэж сонссон шүү. Жорлон Оюун-Эрдэний үед Монголын төр улсаа иддэг үр могой болсон. Манай иргэд хамгийн их ядуурсан. Нийтээрээ өрөнд баригдсан. Татвар дарамт, юмны үнэ тэнгэрт хадсан. Монголыг өөрөө өөрийгөө иддэг улс болгож хувиргаад тэр жорлон залуучуудад үзэн ядагдаж буусан. Занданшатарын, Учралын засгийн газар гэж үнэндээ байхгүй ээ. Оюун-Эрдэний бүтээсэн данхар жорлонд зарим нь суудал сэлгэсэн. Нилээд нь тэндээс биеэ дааж босож амжаагүй байна. Ямар сайндаа дараачийнх нь "чөлөөлье" гэж хашгирч бачуурч байхав. Та нар сонсож байгаа биз. Одоогийн маргалдаж байгаа хуулийн төслийг би ажиллаж байхдаа цогцоор нь "Сонгогдсон болон томилогдсон албан тушаалтантай хариуцлага тооцох хууль" гэж УИХ-д оруулсан. Ерөнхийлөгчөөс өөр аль ч субъект санаачлахаас тойрдог хууль харилцаа гэж бий. УИХ-ын гишүүдтэй яаж хариуцлага тооцохыг Ерөнхийлөгч л оруулж авч гарч чадвал чадна, үгүй бол хэцүү. ЗГ тийм хууль санаачлах уу? Үгүй. Гишүүд бас үгүй. Оруулж ирвэл Ерөнхийлөгч л оруулж ирнэ. Албан тушаалтантай тооцох хариуцлага цогцоор, шил дараад хэрэгжиж байж ёстой. Эхнийх нь явлаа. Араас нь олон түмэн нэхээд явуулдаг байх ёстой. Хариуцлага, ялангуяа улс төрчидтэй тооцох хариуцлага бүтэн цогц болж байж хэрэгждэг. ИХ-ын гишүүн асуудалд холбогдсон бол "би гарлаа" гээд зарлаад гараад явдаг. Тэгээд л болоо. Тэгэж зарласнаар УИХ-ын тогтоол гарсанд тооцдог, тэр өдрөөр тасалбар болж төрийн ордонд эргэж орох эрхгүй болдог. Олон нийтээс сонгогдсон хүн өөртэйгээ тооцдогийг ёс суртахууны, УИХ-ын нам, бүлэг, парламентын бүтэц гишүүнтэй холбож шийдвэр гаргавал улс төрийн, шүүхээр явбал хуулийн хариуцлага болдог. Энэ тухай л хэлэлцүүлэг болж байх шиг байна. Гэхдээ албан тушаалтан огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдгийг дахин сануулъя. ..... Бусдын эрх ашигт худалдагдах шаарууд байвал хөрш ч бай, хэн ч ашиглана. Тэгэж ашиглагдаж байгаа үйлдлийг эрүүгийн хуулинд зүйлчлэн заах хэрэгтэй. Үйлдэл бүрт нь ял оноох бодлого зөв. ..... Дээд шүүхийн шүүгчид Засгийн газрын гишүүний ажлыг давхар хашдаг байвал яах вэ? Гүйцэтгэх, шүүх болон хууль тогтоох эрх мэдэл тусдаа байхаар бид Үндсэн хуулиа боловсруулсан. Нийлчихээр ямар ч хяналт, хариуцлага алга болдог. Ерөнхий сайд, шадар сайд нар УИХ-ын гишүүн байж болно. Манай улс өөрийн онцлогтоо тааруулж ингэж явах нь зөв. ..... Парламентын гишүүний дархлаа, халдашгүй байдал гэдэг бол гэмт хэрэгтний хамгаалалт биш. Харин улс төрийн дарамтаас хамгаалахад л оршдог. ..... Улс төрд орж байгаа сэдэл чухал. ..... Би 1994 онд яриа гарахад л УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгч байлаа. Шүүх дээр очоод цагаадсан. ..... Юун Харбины гэрээ. Гүтгэлэг. Намайг яая гэхэв, хөрш найрамдалт орныхоо удирдагчийг ингэж гүтгэж болохгүй. Хоёр талаасаа авлигачидтай тэмцэх тухай л ярьж байсан. Одоо ажлаа хийж байгаа хүн, Си Жиньпин дарга хариу өгөх байлгүй дээ. ..... Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зөвхөн нэмэлтээр хийж анхдагч үзэл санааг хадгалж явбал зөв болно. Сүүлийн хоёр өөрчлөлт нэртэй юм манай сонгож авсан замыг эвдсэн. ..... Оюу толгой, Бамбарууш кафе хоёрыг яаж харьцуулж болох. .... Улс төрийн өндөр албан тушаалтнууд ажлаа минутын нарийвчлалтай нийтэд тайлагнадаг байхыг ил тод байдлын хууль гэж байгаа юм. Дарга нарын юу хийж байгааг мэдэхгүй бол ямар ч хяналтгүйтэй адил. ..... Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог байсан бол одоо жорлон зүлгэгчтэй л сууж байх байсан. Оюун-Эрдэний үед ерөнхийлөгчийг томилсон бол Ховдын Болормаа л тэнд суух байв. Яаж азаар ард түмнээс сонгодог болсон юм. .... Ерөнхийлөгчид наадуул чинь өөрсдөө элдэв юм авч ирж наадаг юм. .... Сонгогдсон хүнээ эрүүлж татах иргэдийн эрх хэрэгжих бол баг, хороо бүр дээр тогтоосон босго давах ёстой. Энэ бол бараг боломжгүй. Ардчилал бол үйл явц. Эргэх холбоо. Тэр механизм ажиллаж байж амьд байдаг. .... Би суух өрөөгөө Иргэний Танхим болгосон. Гайхамшигтай нь жилийн дотор 600 гаруй Иргэний Танхим улс даяар байгуулагдсан. ..... Хамгийн том хулгайг өдөөсөн атлаа хариуцлагаас бултаж бусдыг айлын хоймроос буруутгаж суухыг харах үнэхээр гутмаар шүү. ..... 2005 онд анх удаа Монголын төсөв ашигтай гарч байв. Хулгайтай тэмцсэний үр дүн шууд гардаг. ..... Хүн рүү бууны ам харуулахыг хаана ч цээрлэдэг. Төв талбайдаа буу тачигнуулах сайны ёр биш. ..... Нэг гишүүн нь явахад онхолдоод өгдөг сул дархлаатай болчихсон юмуу, УИХ чинь. Тэгтлээ дордсон бол харин ч явуулж байж л дархлаа нь сэргэнэ. Төрийн жорлон бохирдсон бол усыг нь татах л хэрэгтэй. ..... Улсаас том компани гэж байхгүй. ..... Илээр хулгай хийх нь багадаад нууцад авдаг болсон. Тэр балиар хуулийг бушуухан хүчингүй болго. ..... Над дээр мөлхөж орж ирж байсан хүн байхгүй. Монгол төрийг улсаа иддэг үр могой болголоо. "Үүнийгээ зогсоо" гэж Ерөнхийлөгч хэлэх л ёстой. .... Би Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын төсвийг 2014, 2015, 2016 онд жил бүр 10 хувиас багагүй буулгаж байсан. Өөрөө үлгэрлэж бусдыг тийн буулгахыг уриалсан. ..... Наад УИХ-ын гишүүд чинь сайндаа ЗГ-ыг огцруулаад байгаа юм биш сайд болох гэж санаархаж байгаа нь тэр. ..... Эрдэнэт үйлдвэрээс эхлээд иргэд хувьцааг нь авдаг болгочих. Үнэ цэнэтэй л бол иргэдийн эзэмшилд очих нь зөв. Ингэвэл төр хулгайгаас сална. ..... Баярцогт УИХ-ын дэд даргаас, Амарбаясгалан УИХ-ын даргаас огцрох бол ёс суртахууны хариуцлага хүлээж байгаа хэлбэр. ..... Малчид малаа авсан шиг ашигтай аж ахуйн нэгжийн хувьцааг иргэд аваг. Иргэдээ хөрөнгийн зах зээлд оруулахгүй хаяснаар ихэнх нь ядуураад байгаа юм. ..... Манай ард иргэд улам хэрсүү болоод байгаа. Харин улс төр нь хоцроод байна. Ард түмэн "А" авч байхад, улс төр "F" авч чадаж байна уу, үгүй юу! ..... Улс төр яривал ч олон сэдэв байна даа...

Улс төр ярихгүй удсан байна. Клабхауст яриа өрнөлөө. Асуулт олон гарлаа. Эхлэл болон зарим хэсгээс нь дор эшлэв. Энд бүрэн эхээр нь оруулав. Дуустал сонсоод шэйрлээд байж дээ "Жорлон"...Надаар 12 жил хооллож байгаа юм. Оюунэрдэнэ өөрөө эхлээд УИХ-аас явах хэрэгтэй. Гишүүн мэдэгдэл хийгээд шалгуулах, огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдаг. Парламентын засаглалыг хамгаалах нэрээр хэргээ угааж яваа хүн. Баастсан нүүрээ угаах гэж ядаж байгаа гэж харж байна. Өмнө нь наадах чинь -Шүүх болохгүй байна гэдэг байсан. Гэмт хэрэг үйлдэж, хулгай хийж байгаагаа мэдэж байсан хүний үг л дээ. Ерөнхий сайдын суудлаас буугаад л ардчилал ямар хэрэгтэйг ойлгож. Монголын шинэ үеийнхэн авлигач хулгайч гэж түүнийг таниад албан тушаалаас нь нохой мэт хөөж буулгасан. Одоо Оюун-Эрдэнэ Их хурлын гишүүний ажлаа сайн дураараа өгсөн нь дээр. Монголын парламентын өргөөнд хутга ханцуйлж явдаг тийм этгээдэд дотор нь суух ёс суртахууны эрх байхгүй. УИХ-ын танхимд тийм түүхтэй хүн юм улиглах тусам иргэдийн төрдөө итгэх итгэл алдарч байгаа юм. Улс орныг бүхэлд нь муухай харагдуулаад байна. Оюун-Эрдэнэ эрх мэдэлд шунаж манай парламентыг, ардчиллыг өөрийн гараар бусниулсан. "Ардчиллын баян бүрд"-ийг ямар болгов? Авлига хулгайд нэвт идэгдсэн, албан тушаалтан нь дураараа дарангуйлдаг орон гэсэн ангилалд оруулсан. Дал руу бууж байсан авлигын индекс хэд болж доройтов? Хэвлэлийн эрх чөлөө, хүний эрхийн үзүүлэлтээр Монгол улс түүний засагласан таван жилд лав жаран байраар ухарсан. Үнэнийг хэлж бичсэн хэвлэлийнхэн, тэмцэх гэсэн иргэдийг тагнуул, цагдаа, мөрдөн, шоронгийн хаалганаас салгахгүй тамласан шүү. Оюун-Эрдэнэ УИХ-д байна гэдэг бол өмнө нь 16 телевизийг мөнгөөр зодож яриулдаг байсан хүн амины давтан хэрэгтэн Амгаланбаатар төрийн ордонд алхаж явна гэсэн үг. Би тэгэж харж байгаа. Оюун-Эрдэнийг та нар Амгаланбаатар явж байна, ярьж байна гэж л хар. Нойлэрдэнэ өнөөдөр УИХ-ыг гэмт хэрэгтний хоргодох байр адил болгож байна. Тэр зөвхөн Монголын түүхт төрийг хулгай худлаар бузарлаад зогсоогүй шүү. Хэрээ ахтайгаа нийлж ард түмний тунгалаг оюун санааг маш гүн хордуулсан. Иргэдийн тархийг угаах, хов живийн бузар нян үржүүлэх, хагалан бутаргах гэмт үйлдэл нь одоо ч үргэлжилж байна. Оюун санаа нь өвчилсөн зон олон муу муухайд донтсоор байгаад, түүнийг үйлдсээр үндэсний дархлаагаа алддаг. Ийм нүгэлтэй, хар мөртэй этгээд. Тэмцдэггүй ард түмэн мөхдөг. Энэ жорлон Монголын ард түмний тэмцэх эрхийг булааж авах жигшүүрт гэмт үйлдлийг удаа дараа үйлдсэн. Дэлхийн хамтын нийгэмлэг 1948 оны 12 дугаар сарын 10нд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал баталж хүний тэмцэх эрх нь соёлт хүн төрөлхтний нийтлэг хууль болсон. Энэ өдрийг сонгож 1989 онд Монголд ардчилсан хөдөлгөөн байгуулагдаж байгааг зарласан нь тохиолдол байгаагүй. Иргэнийхээ тэмцэх эрхийг булааж авдаг Ерөнхий сайд, ямар ч албан тушаалтан байх ёсгүй. Манжийн төр ч ингэж балайрсан түүхгүй. Харин энэ цаг үед л иргэдийнхээ тэр үнэт эрхийг хэрхэн булааж болдгийг, яаж суртал ухуулга хийж, мөнгө хахуулиар сүлбэж, зохион байгуулж жүжиглэдэгийг бүгд харсан. 1990 онд Батмөнх гуай иргэдийнхээ тэмцэх эрхийг Оюун-Эрдэнэ шиг булааж авсан бол яахав. Гарч ирээд Ардчилсан Холбооны залуусын өөдөөс цуглаан зохион байгуулаад, өлсгөлөн зарласан бол яахав. Лав Монгол улс ардчилсан замаар замнаж чадахгүй болох байсан. Та нарынхаас яадаг юм, миний санаанаас гардаггүй нэг зураг байдаг. Ковидын аюулыг сөрж өдөр шөнөгүй ажилласан хөөрхий эмч, сувилагч, асрагч нар цалингаа нэмүүлэх гэж Чингисийн талбайд олон хоног зогссоныг санаж байна уу? Хүйтэн усан бороо, мөндөрт шалбартлаа нүдүүлэн сууж байгаа тэр цагаан нөмрөгтэй эмч ажилчдын зураг. Одоо ч миний нүдэнд тэр зураг харагдах шиг болж даралт ихэсдэг. Нөгөө жорлон чинь тэднийг элдвээр дарамталж айлгаж хөөж явуулчихаад, араас нь "төрийн эсрэг боссон" гэж гүтгэж аюултай гэмт хэргийг эмч сувилагчдад тохох гэж шар махтай нь хатаасан. Энэ түүхийг та нар битгий мартаарай. Харин өнөөдрийн сэдэвтээ эргэж ороход Оюун-Эрдэнэ яриад байгаа парламентынхаа дархлааг өөрөө гардаж аль хэдийн үгүй хийсэн хүн шүү. 1992-1996, 1996-2000 оныг би сайн санаж байна. Дотор нь сууж байсан. Тэр үеийн Их Хурал зовлонтой бүрэлдэхүүнтэй ч парламент төрхөө хадгалдаг байсан. Юун УИХ-ын дарга индрээс бодлогын сургаал айлдаж үг хэлээд суух. Ерөнхий сайд чуулганы нээлтэд үг хэлдэг, араас нь цөөнхийн төлөөлөгч ард олныхоо бухимдал, эрх баригчдын болохгүй бүтэхгүй бүхнийг илчилж ярьдаг байсан. Одоо бол манай Их Хурал дээр үеийн МАХ намын бүгд хурал шиг болсон. Олон намын төлөөлөлтэй, парламентат ёсоо дээдэлдэг оронд хурал даргалагч тухайн чуулганаар хэлэлцэх асуудлаа танилцуулж, хурлыг зохицуулах, нээж хаах төдий л эрх эдэлдэг. Тэр бол олонхийг ч, цөөнхийг ч төлөөлөхгүй. Спийкэр нь бодлого номлож Ерөнхий сайд, сөрөг хүчин нь парламентын хугацааг чимээгүй сууж өнгөрөөх юм бол олонхи цөөнхөөр яах юм! Олон нам оролцсон сонгууль хийх утга нь юу болох билээ! Оюун-Эрдэнэ шиг их мэдэлтэй ерөнхий сайд Монголын нэн шинэ түүхэнд байгаагүй. Ямар ч ерөнхий сайд Үндсэн хуулинд хоёр удаа гар дүрсэн түүх байхгүй. Алганд багтсан улс гэж дээдэлдэг ардчилсан шинэ үндсэн хуулийг тавин хувь хүртэл нь сэглэж зэрэмдэглэсэн. Чимэд гуай амьд байсан бол ингэхийг тэвчихгүй. Хууль тогтоох болон гүйцэтгэх эрх мэдлийн хяналт, тэнцвэр, бие даасан байдлыг бүрэн устгасан. Засаг тогтвортой ажиллах ойлголт устсан. Их хурлын гишүүд засгийн газрын гишүүн болох гэж уралддаг болсон. Наад ИХ-ын гишүүд чинь ЗГ-ын гишүүд болж дуусталаа ЗГ-ыг огцруулна. Одоо гурав дах ЕС-ынхаа нүүрийг үзэж байна. МАН олонхи атлаа гол өрсөлдөгч намаа өвөртөө хийж бүрэн эрхт төлөөлөгч болгосон. УИХ-ыг засгийн газрын өргөтгөл болгож хувиргасан. Хариуцлага, хуулийн тэгш хэрэгжилт, хяналтыг устгахаар ардчилсан, парламентат ёс аяндаа мөхдөг. Оюун-Эрдэнэ бол 1990оноос хойш гарч ирсэн хамгийн удаан эрх мэдлээ хадгалсан бас хамгийн их мөнгөтэй, хамгийн баян Ерөнхий сайд байв. Амлалтыг нь нэхэхээр, хариуцлага, үр дүн асуухаар -Би азгүй Ерөнхий сайд гэж шорон зан гаргаж баашилдаг л байсан болохоос. Таван жилд 260 гаруй их наяд илүү төсвийг тодотголтой нь зарлагадсан. Төсвийн гадуурх хулгай авлигал нь мэдэгдэж байгаагаар 150 илүү их наядаар яригдах болсон. Таван жилийн дотор Монгол төрийн хүнд суртал, идэж уудаг нь албан ёсоор зургаа дахин нэмэгдсэн. Албан бусаар 1100 хувиар өссөн. Тиймдээ ч албан тушаалтнуудын ууж идэхийг дэлбэртэл нь өөгшүүлсэн Оюун-Эрдэнийг олон нийт хэн гэж хочилдог уу? "Жорлон" гэж түүнийг хочилдог болсон. Жидүү, нүүрс, тендер, Ирээдүй өв сан, Эрүүл мэндийн даатгалын улайссан данс, офтэйкүүд гээд. Түүний үед л нууцад авч байгаад их наядаар нь хулгайлдаг болсон. Иймэрхүү нууц гэрээ шийдвэрийн тоо 400-600 хүрч байна гэж сонссон шүү. Жорлон Оюун-Эрдэний үед Монголын төр улсаа иддэг үр могой болсон. Манай иргэд хамгийн их ядуурсан. Нийтээрээ өрөнд баригдсан. Татвар дарамт, юмны үнэ тэнгэрт хадсан. Монголыг өөрөө өөрийгөө иддэг улс болгож хувиргаад тэр жорлон залуучуудад үзэн ядагдаж буусан. Занданшатарын, Учралын засгийн газар гэж үнэндээ байхгүй ээ. Оюун-Эрдэний бүтээсэн данхар жорлонд зарим нь суудал сэлгэсэн. Нилээд нь тэндээс биеэ дааж босож амжаагүй байна. Ямар сайндаа дараачийнх нь "чөлөөлье" гэж хашгирч бачуурч байхав. Та нар сонсож байгаа биз. Одоогийн маргалдаж байгаа хуулийн төслийг би ажиллаж байхдаа цогцоор нь "Сонгогдсон болон томилогдсон албан тушаалтантай хариуцлага тооцох хууль" гэж УИХ-д оруулсан. Ерөнхийлөгчөөс өөр аль ч субъект санаачлахаас тойрдог хууль харилцаа гэж бий. УИХ-ын гишүүдтэй яаж хариуцлага тооцохыг Ерөнхийлөгч л оруулж авч гарч чадвал чадна, үгүй бол хэцүү. ЗГ тийм хууль санаачлах уу? Үгүй. Гишүүд бас үгүй. Оруулж ирвэл Ерөнхийлөгч л оруулж ирнэ. Албан тушаалтантай тооцох хариуцлага цогцоор, шил дараад хэрэгжиж байж ёстой. Эхнийх нь явлаа. Араас нь олон түмэн нэхээд явуулдаг байх ёстой. Хариуцлага, ялангуяа улс төрчидтэй тооцох хариуцлага бүтэн цогц болж байж хэрэгждэг. ИХ-ын гишүүн асуудалд холбогдсон бол "би гарлаа" гээд зарлаад гараад явдаг. Тэгээд л болоо. Тэгэж зарласнаар УИХ-ын тогтоол гарсанд тооцдог, тэр өдрөөр тасалбар болж төрийн ордонд эргэж орох эрхгүй болдог. Олон нийтээс сонгогдсон хүн өөртэйгээ тооцдогийг ёс суртахууны, УИХ-ын нам, бүлэг, парламентын бүтэц гишүүнтэй холбож шийдвэр гаргавал улс төрийн, шүүхээр явбал хуулийн хариуцлага болдог. Энэ тухай л хэлэлцүүлэг болж байх шиг байна. Гэхдээ албан тушаалтан огцрох боломж үргэлж нээлттэй байдгийг дахин сануулъя. ..... Бусдын эрх ашигт худалдагдах шаарууд байвал хөрш ч бай, хэн ч ашиглана. Тэгэж ашиглагдаж байгаа үйлдлийг эрүүгийн хуулинд зүйлчлэн заах хэрэгтэй. Үйлдэл бүрт нь ял оноох бодлого зөв. ..... Дээд шүүхийн шүүгчид Засгийн газрын гишүүний ажлыг давхар хашдаг байвал яах вэ? Гүйцэтгэх, шүүх болон хууль тогтоох эрх мэдэл тусдаа байхаар бид Үндсэн хуулиа боловсруулсан. Нийлчихээр ямар ч хяналт, хариуцлага алга болдог. Ерөнхий сайд, шадар сайд нар УИХ-ын гишүүн байж болно. Манай улс өөрийн онцлогтоо тааруулж ингэж явах нь зөв. ..... Парламентын гишүүний дархлаа, халдашгүй байдал гэдэг бол гэмт хэрэгтний хамгаалалт биш. Харин улс төрийн дарамтаас хамгаалахад л оршдог. ..... Улс төрд орж байгаа сэдэл чухал. ..... Би 1994 онд яриа гарахад л УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгч байлаа. Шүүх дээр очоод цагаадсан. ..... Юун Харбины гэрээ. Гүтгэлэг. Намайг яая гэхэв, хөрш найрамдалт орныхоо удирдагчийг ингэж гүтгэж болохгүй. Хоёр талаасаа авлигачидтай тэмцэх тухай л ярьж байсан. Одоо ажлаа хийж байгаа хүн, Си Жиньпин дарга хариу өгөх байлгүй дээ. ..... Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зөвхөн нэмэлтээр хийж анхдагч үзэл санааг хадгалж явбал зөв болно. Сүүлийн хоёр өөрчлөлт нэртэй юм манай сонгож авсан замыг эвдсэн. ..... Оюу толгой, Бамбарууш кафе хоёрыг яаж харьцуулж болох. .... Улс төрийн өндөр албан тушаалтнууд ажлаа минутын нарийвчлалтай нийтэд тайлагнадаг байхыг ил тод байдлын хууль гэж байгаа юм. Дарга нарын юу хийж байгааг мэдэхгүй бол ямар ч хяналтгүйтэй адил. ..... Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог байсан бол одоо жорлон зүлгэгчтэй л сууж байх байсан. Оюун-Эрдэний үед ерөнхийлөгчийг томилсон бол Ховдын Болормаа л тэнд суух байв. Яаж азаар ард түмнээс сонгодог болсон юм. .... Ерөнхийлөгчид наадуул чинь өөрсдөө элдэв юм авч ирж наадаг юм. .... Сонгогдсон хүнээ эрүүлж татах иргэдийн эрх хэрэгжих бол баг, хороо бүр дээр тогтоосон босго давах ёстой. Энэ бол бараг боломжгүй. Ардчилал бол үйл явц. Эргэх холбоо. Тэр механизм ажиллаж байж амьд байдаг. .... Би суух өрөөгөө Иргэний Танхим болгосон. Гайхамшигтай нь жилийн дотор 600 гаруй Иргэний Танхим улс даяар байгуулагдсан. ..... Хамгийн том хулгайг өдөөсөн атлаа хариуцлагаас бултаж бусдыг айлын хоймроос буруутгаж суухыг харах үнэхээр гутмаар шүү. ..... 2005 онд анх удаа Монголын төсөв ашигтай гарч байв. Хулгайтай тэмцсэний үр дүн шууд гардаг. ..... Хүн рүү бууны ам харуулахыг хаана ч цээрлэдэг. Төв талбайдаа буу тачигнуулах сайны ёр биш. ..... Нэг гишүүн нь явахад онхолдоод өгдөг сул дархлаатай болчихсон юмуу, УИХ чинь. Тэгтлээ дордсон бол харин ч явуулж байж л дархлаа нь сэргэнэ. Төрийн жорлон бохирдсон бол усыг нь татах л хэрэгтэй. ..... Улсаас том компани гэж байхгүй. ..... Илээр хулгай хийх нь багадаад нууцад авдаг болсон. Тэр балиар хуулийг бушуухан хүчингүй болго. ..... Над дээр мөлхөж орж ирж байсан хүн байхгүй. Монгол төрийг улсаа иддэг үр могой болголоо. "Үүнийгээ зогсоо" гэж Ерөнхийлөгч хэлэх л ёстой. .... Би Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын төсвийг 2014, 2015, 2016 онд жил бүр 10 хувиас багагүй буулгаж байсан. Өөрөө үлгэрлэж бусдыг тийн буулгахыг уриалсан. ..... Наад УИХ-ын гишүүд чинь сайндаа ЗГ-ыг огцруулаад байгаа юм биш сайд болох гэж санаархаж байгаа нь тэр. ..... Эрдэнэт үйлдвэрээс эхлээд иргэд хувьцааг нь авдаг болгочих. Үнэ цэнэтэй л бол иргэдийн эзэмшилд очих нь зөв. Ингэвэл төр хулгайгаас сална. ..... Баярцогт УИХ-ын дэд даргаас, Амарбаясгалан УИХ-ын даргаас огцрох бол ёс суртахууны хариуцлага хүлээж байгаа хэлбэр. ..... Малчид малаа авсан шиг ашигтай аж ахуйн нэгжийн хувьцааг иргэд аваг. Иргэдээ хөрөнгийн зах зээлд оруулахгүй хаяснаар ихэнх нь ядуураад байгаа юм. ..... Манай ард иргэд улам хэрсүү болоод байгаа. Харин улс төр нь хоцроод байна. Ард түмэн "А" авч байхад, улс төр "F" авч чадаж байна уу, үгүй юу! ..... Улс төр яривал ч олон сэдэв байна даа...

ELBEGDORJ Tsakhia Mongol

16,242 görüntüleme • 4 ay önce