
Rabindra Mishra
@RabindraMishra • 1,095,467 subscribers
Former Head, @BBCNepali. Philanthropist. Founder, https://t.co/LRpx3QTEI1. Essayist/Poet (6 books, including 2 poetry collections). A failed politician -- so far.
Shorts
Videos

अलिकति गाली खाने काम गरूँ है? संसद भवनको गाइजात्रे वास्तु(अ)कलाको कुरा गरेर। आज संसदमा पनि आवाज त उठेछ तर अधिकांशलाई नयाँ संसद भवन क्या भव्य लागिरहेको होला, होइन? यो भवनको फोटो र भिडियो दुबै हेरेँ। भवन बनाउँदाका केही आधारभूत त्रुटी भनौँ है -- ता कि भविष्यमा यस्ता विशिष्ट भवन बनाउँदा यस्ता गल्ती नहोस्। १। संसारका धेरै देशमा संसद भवन पर्यटकीय आकर्षणका केन्द्र हुन्छन्। त्यसैले ती पर्यटकहरू वरिपरी घुम्न मिल्ने ठाऊँमा बनाइन्छ। हामीकहाँ सिंहदरबारभित्र कोचेर बनाइयो, जहाँ पर्यटक जानै मिल्दैन। २। संसद भवनलाई वास्तुकलाको विशिष्ट नमूनाका रूपमा पनि हेरिन्छ। त्यसैले त्यस्तो भवन बनाउँदा विश्वविख्यात वास्तुविद्हरूलाई भवन डिजाइन गर्न अनुरोध गरिन्छ। उदाहरण, छेऊछाऊकै छिमेकी बङ्गलादेश र पाकिस्तान छन्। त्यहाँका संसद भवनको डिजाइन विख्यात अमेरिकी वास्तुविद्हरूले गरेका थिए। बङ्गलादेशको संसद भवन त अझ वास्तुकलाका दृष्टिले संसारका वास्तुकलाका धेरै विद्यार्थीहरूका लागि अध्ययनको एउटा विषय पनि हो। ३। काठमाडौंजस्तो हिन्दू र बौद्ध धर्मको समिश्रण-विन्दूका कारण संसारकै विशिष्ट वास्तुकलाले भरिएको शहरमा हामीले संसद भवन निर्माण गर्दा विशिष्ट वास्तुकला जन्माउने विशिष्ट अवसर त गुमायौँ नै। त्यसमा झन थप चित्त दुखेको कुरा आर्को छ। ४। संसदको मूल हल त्यति गाइजात्रे, कलाविहीन होला भनेर मैले कल्पना पनि गरेको थिइन। संसदको मूल हल कस्तो कलापूर्ण हुन्छ, त्यो हलले कसरी त्यो देशको कला-संस्कृतिलाई प्रतिविम्वित गर्छ भन्ने कुरा भवनका डिजाइनरहरूले गुगल गरेर खोजिमात्र गरीदिएको भए, त्यो हल सभागृह या प्रज्ञा प्रतिष्ठानको अलिकति परिष्कृत रूप हुने थिएन। ५। भविष्यमा यस्ता भवन निर्माण गर्ने विशेष अवसर प्राप्त हुँदा सुधार्नै नसकिने यस्ता ऐतिहासिक गल्ती नहोस् भन्नका लागि यो 'गाली खाने' सन्देश प्रेषित गरेको हुँ। त्यसैभएर म बारम्बार भन्ने गर्छु: कलात्मक चेतबिनाको राजनीति काठमाडौं शहरजस्तो कुरूप कंक्रिटको जङ्गल हुन्छ। र त्यो संवेदना-विहिन पनि हुन्छ।
Rabindra Mishra29,319 views • 24 days ago

यत्तिको बलियो सरकारले त राजालाई पुनर्स्थापित गर्नुपर्छ: प्रा. डा. विपिन अधिकारीको 'मार्ग परिवर्तन'! म त रैति, पश्चगामी, अप्रगतिशील, अवसरवादी भइहालेँ। तर अत्यन्त सम्मानपूर्वक हेरिने वरिष्ठ संविधानविद्, काठमाडौं विश्वविद्यालयका प्राध्यापक, डा. विपिन अधिकारीले पनि 'मार्ग परिवर्तन' गर्नुको केही महत्व त होला नि, होइन? कि उहाँ पनि रैति, पश्चगामी, अप्रगतिशील, अवसरवादी नै हो? #विचारभन्दामाथिदेश #देशकालागिनरेश
Rabindra Mishra40,924 views • 2 months ago

आन्दोलन रोकिएको छैन। सम्पूर्ण जनधन क्षतिको जिम्मेवारी सरकारले लिनु पर्छ। कुनैपनि परिस्थितिमा सर्वसाधारण तथा व्यक्तिगत सम्पत्तिमाथि आक्रमण नगर्न विनम्र अनुरोध गर्दछु। आजको सानो क्लिप। अहिलेलाई यत्ति भनेँ। हेरौँला, कहिलेसम्म यी भ्रष्ट र पतित नेताले सुरक्षा पाउने रहेछन्।
Rabindra Mishra116,668 views • 1 year ago

यी 'पापी निवास'लाई अब दक्षिण एशियाकै उत्कृष्ट 'बाल मन्दिर' बनाऊँ! सायद दुई वर्षअघि भैंसेपाटीको १२३ रोपनी जग्गामा बनेका आलिसान 'मन्त्री निवास'लाई 'पापी निवास' को संज्ञा दिँदै किन नेपालजस्तो विपन्न देशमा जनसेवक मन्त्रीहरूलाई सरकारले यस्ता आलिसान निवास निर्माण गर्नु पापको पराकाष्ठा हो भनेर भिडियो बनाएको थिएँ। मन्त्रीहरूलाई एउटा बहू-तले अपार्टमेण्ट भवन भाडामा लिएर या बनाएर हरेक फ्ल्याटमा एक/एकजना मन्त्री राख्दा केही पनि फरक पर्ने थिएन। तर पापीहरूले पाप गर्न छोडेनन्। भदौ २४ गतेको बिद्रोहमा तिनका यी निवास सबै जलाइयो र मन्त्रीहरू ज्यान जोगाउन सेनको हेलिकोप्टरमा भाग्नु पर्यो। अब सरकारले फेरि त्यो पाप नगरोस्। यी भव्य संरचनालाई दक्षिण एशियाकै नमूना 'बाल आश्रय' मा रूपान्तरण गरियोस्। वरिपरी विशाल अग्ला पर्खाल छ। भित्र प्रशस्त खेल्ने ठाऊँ छ। Swimming pool पनि छ क्यारे। सयौँ अनाथ बालबालिकाहरूलाई त्यहाँ आश्रय दिन, पढाउन र हुर्काउन सकिन्छ। राम्रो शिक्षा दिन सकियो भने अनाथालयमा हुर्केका/पढेका बालबालिका पनि रातो बंगाला, युलेन्स या बुढानिलकण्ठमा पढेका भन्दा कम हुँदैनन् भनेर देखाइदिऊँ। सबैलाई धर्म लाग्छ। ६० भन्दा बढी जिल्लामा फैलिसकेको 'बाल मन्दिर'लाई संवेदनाहीन पापीहरूले ध्वस्त पारे। तपाईँ-हाम्रा पो आफ्ना साना बच्चाहरू हेर्न हामी छौँ। जसका कोही छैनन् ती बाल-बच्चाको स्थिति र पीडा एकपटक मनन गर्न प्रयास गरौँ त। जसको कोही हुँदैन, तिनका लागि राज्य हुनै पर्छ। यसबारे सरकारले गम्भीरतापूर्वक सोचोस्। यो सन्देश प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसम्म पुगोस्। समाज परोपकारी र राज्य कल्याणकारी नभएसम्म कुनै पनि देश सुसंस्कृत हुन सक्दैन। Balen Shah, Swarnim Waglé
Rabindra Mishra17,289 views • 1 month ago

"पापी निवास" को यो भिडियो मन परे व्यापकरूपमा श्यर गरिदिन आग्रह गर्दछु।
Rabindra Mishra151,743 views • 2 years ago

भत्किएको छाप्रोमाथि छाना कहिले होला, विहान साँझ टन्न पेटमा खाना कहिले होला! मलाई सुक्खा रोटी छैन, तिमीलाई अनेक व्यञ्जन, गाउँगाउँमा सिंहदरबार आयो अ'रे भन्छन्... म संगितको ज्ञाता होइन तर पारखी हुँ। मेरा लागि जुम्लाकी यी प्रतिभा 'हीराको डल्लो' हुन्। राम्रो सङ्गीतकारको हातमा परिन् भने उनको चमक असाधारण हुनेछ। उनलाई उजागर गर्ने पारश भट्टराईलाई साधुवाद! (गीतका शक्तिशाली र मर्मस्पर्शी रचयितालाई पनि नमन!)
Rabindra Mishra114,782 views • 2 years ago

केही मिडियाले 'नेता भागे' भनेर लेखेछन्। मेरो यसअघिका र यो पोस्ट हेर्नुहोला। शान्तिपूर्ण स्टेज कार्यक्रममा शुरूमैँ टियरग्यास प्रहार गरेर सहभागीहरूलाई भड्काउने को हो? दोष प्रहरीको होइन, आदेश दिनेको हो। यस्तै हुन्छ भनेर हामीले लामो समयदेखि शान्तिपूर्ण संक्रमणमार्फत #नवीनसमझदारी को माग गरिरहेका छौँ।
Rabindra Mishra61,353 views • 1 year ago

दश बजे सर्वोच्च अदालत गएँ। प्रधानन्यायाधीशलाई भेटेँ। घरबेटीको मुद्दाको 'स्टे अडर' खारेज गर्न लगाएँ: पूर्व मन्त्री रामकुमारी झाँक्री लाग्छ, उहाँलाई यो कामको गाम्भिर्य पटक्कै थाहा भएन। संभवत: उहाँलाई आफ्ना अग्रजहरूबाट त्यसैगरी दीक्षित हुनुहुन्थ्यो। यो कति गम्भिर विषय हो भन्ने अरूलाई पनि वोध होस् भन्नाका लागि यो श्यर गर्ने निर्णय गरेको हुँ। रामकुमारीजी र तात्कालिन प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर राणा दुबैको यसमा बराबर गल्ती छ। १। जे भयो त्यो न्यायपालिकामाथि कार्यपालिकाको ठाडो हस्तक्षेप हो। २। न्याधिशलाई प्रभावित गर्नु भ्रष्टाचार हो। ३। अदालतको अवहेलना हो। ४। प्रधानन्यायाधीशको पदीय आचरण विपरितको काम हो। ५। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, यति सानो विषयमा प्रधानन्यायाधीशलाई त मन्त्रीले सिधै प्रभावित गर्न सक्छन् भने अब भन्नुस्, भागबण्डामा न्यायाधीश भएकाहरूले महत्वपूर्ण विषयहरूमा के, के गर्छन् होला? संविधान 'सर्भिसिङ' होइन के, 'ओभरहलिङ' नै गर्नुपर्छ यी सारा विकृति रोक्न। नत्र यो देश बन्दैन -- विश्वास गर्नुस् न। भावी पुस्तामाथि पाप गर्ने? #नैतिकसंकट (#EthicalCrisis) र #ज्ञानकोसंकट (#KnowledgeCrisis) असोचनीय तहमा पुगिसकेको छ।
Rabindra Mishra79,354 views • 1 year ago

गल्ती नगर्ने यहाँ कोही छैन। नयाँका त लुकाउन गाह्रो पर्ने कमजोरी देखिन थालिसके। तर यी एकजनालाई चाहिँ किन पूर्णत: निषेध गरिएको हो, मैले बुझ्न सकेको छैन। अरूका भन्दा धेरै कम घातक १८ महिनाको 'कमजोरी'का लागि २० वर्ष सजायाँ दिएर पनि पुगेन? "अघि [ऊनले] जानिन, पछि [ऊनले] मानिन, बाघ लाग्यो घिच्याउन, [ऊनी] लागि चिच्याउन" भने झैँ होला, याद गर्नु। कि लोकतन्त्रको फ्रेमवर्कभित्र उनलाई ठाऊँ दिन पनि आकाशवाणी आउनु पर्ने हो? #विचारभन्दामाथिदेश
Rabindra Mishra13,410 views • 2 months ago

यो पटक केही प्रमुख प्रकाशनले गज्जब गरे। कुनै पनि प्रकाशनको सम्पादकीय धारणा जस्तो भए पनि, सम्पादकको धारणा जस्तो भए पनि कुनै पनि विषयलाई तथ्यपरक र वस्तुपरक रूपमा प्रस्तुत गर्नु पत्रकारिताको धर्म हो। आजको राजाको स्वागतको विषय कयौँ प्रमुख मिडियाले तथ्यपरक र वस्तुपरक ढङ्गबाट प्रस्तुत गरे। यो धर्म सदा कायम रहोस्! आफ्नो दायित्व कायम भएन भने अरूको दायित्वमा प्रश्न गर्ने नैतिक अधिकार गुम्दछ। भिडियो: अनलाइन खबर/कमल प्रसाई
Rabindra Mishra18,872 views • 4 months ago

मैले त चुनाव हारेँ तर जित्ने नेता यस्ता नहुन्! “यस्तो सम्मान र स्वागत अमेरिकाको राष्ट्रपति आउँदा एकपटक देखिएको थियो, त्यसपछि कहिल्यै देखिएको थिएन। अहिले नेपालको प्रधानमन्त्री आउँदा देखियो भनेर मलाई भारतीय नेताहरूले समेत भने।“ प्रधानमन्त्रीले संसदमा त्यसो भन्दा धेरै सांसदले ताली पनि पिटे। के बोल्ने थाहा छैन। के नबोल्ने पनि थाहा छैन। तर चुनाव जितेको जित्यै छन्। प्रधानमन्त्री भएको भएकै छन्। देशको प्रधानमन्त्रीको यो र यस्तै स्तरका टिप्पणीहरू हेरेर विदेशीहरूले के भन्ठान्दा हुन्! “औपचारीक भ्रमण”लाई “राजकीय भ्रमण” भनेर प्रधानमन्त्रीको कार्यलयकै ट्विटरमा लेखिँदा के सोच्दा हुन्। एउटा देशको प्रधानमन्त्रीले अर्को देशको भ्रमण गर्दा महिनौँदेखि त्यसको सार्वजनिक चर्चा अनि प्रधानमन्त्रीकै तहबाट बारम्बार भ्रमण “ऐतिहासिक” हुन्छ, कुन्नी के, के हुन्छ भनिरहेको देख्दा कति छक्क पर्दा हुन्। परराष्ट्रजस्तो विश्व राजनीतिमा अत्यन्तै महत्वपूर्ण मन्त्रालय हाँक्ने एकपछि अर्को मन्त्रीहरूको स्तर देखेर के भन्दा हुन्। हाम्रो भ्रमण दलका सदस्यहरू ठाऊँ-कुठाऊँ मोबाइलमा फोटो र सेल्फी खिचेको देख्दा कति हाँस्दा हुन्। अनि यिनलाई बाटोमा दुईवटा गलैँचा ओछ्याएर केही महिला नचाउँदा “गज्जबको स्वागत” नलागे, कसलाई लागोस्? यिनीहरू यही स्तरको स्वागतका लागि योग्य छन् भन्ने संभवत: host (आतिथेय) राष्ट्रले पनि बुझिसक्यो। विश्व राजनीति हाँक्ने देशका नेतालाई हाम्राजस्ता नेताबाट “चाहेको कसरी लिने र बदलामा आश्वासन कसरी दिने” भन्ने थाहा नहुने कुरै भएन। अझ पाराकाष्ठा त के भने, हाम्रा नेता र भ्रमण टोलीमा “सात वर्षअघि नै दिने समझदारी भएको १५ वटा राँगो, प्रधानमन्त्रीको उच्चस्तरीय भ्रमणमा लिनु उपयुक्त देखिँदैन, यसलाई पछि गरौँ” भन्नेसम्म बुद्धी देखिएन। मैले दुई दिनअघि लेखेको थिएँ, “राष्ट्र र राज्यका रूपमा हाम्रो benchmark (स्तर-तह) यति तल झरिसक्यो कि अब त्यसलाई उठाउन धेरै कठिन छ।“ जनताले पत्याएनन्, मैले त चुनाव हारेँ -- ठिकै छ। तर यस्तो स्तरका नेताले चुनाव नजितुन्! (भिडियो:
Rabindra Mishra95,272 views • 3 years ago

आजको आन्दोलनको चौथो भिडियो। ८७ वर्षका नवराज सुवेदी बसेको मञ्चमा टियरग्यास प्रहार गरेपछि उत्तेजना फैलिएको थियो। जति पनि धनजनको क्षति भएको छ, त्यसमा "राजसंस्था पुनर्स्थापनाका लागि संयुक्त जनआन्दोलन समिति"को कुनै हात छैन। घुसपैठ गर्नेहरू र सरकारले सबै क्षतिको जिम्मेवारी लिनुपर्छ।
Rabindra Mishra47,708 views • 1 year ago

प्रधानमन्त्री तथा भौतिक पूर्वाधार र सहरी विकास मन्त्रीलाई विनम्र अनुरोध! शिक्षा, स्वास्थ्यको नीति बिग्रियो भने सुधार्न सकिन्छ तर भूउपयोग, वस्ति व्यवस्थापन र शहरी विकास नीति बिग्रियो भने त्यो भविष्यमा सुधार्न सकिँदैन र शहरहरू सबै "धनीहरूको सुकुम्बासी वस्ती"मा परिणत हुन्छ।
Rabindra Mishra12,291 views • 2 months ago

कैलालीमा उर्लिएको 'मानव' कर्णाली! आर्थिक रूपमा कमजोर, संस्थागत रूपमा तन्नम, सुशासन खत्तम, धर्मान्तरण तिब्र, जातीय रूपमा संवेदनशील, भूराजनीतिक रूपमा जोखिमपूर्ण - देशमा, एउटा 'कुसन संस्था' नराख्ने हो भने संकटका बेला आड लाग्ने कुनै ठाऊँ हुनेछैन। राजाहरूबाट गल्ती भएन भनेर मैले कहिल्यै भनिन। विष्णुको अवतार भने पनि राजा नि मान्छे नै हुन्, गल्ती हुन्छ। गल्ती नगर्ने राजा संसारमैँ छैनन्। तर के दलित, के आदिवासी जनजाति, के खसआर्य, के मधेसी, के थारु, के मुस्लिम -- अझै पनि एकताको विश्वासिलो प्रतिक बन्ने शक्ति राजसंस्थामा बाहेक अरूमा छैन। देशको दिर्घकालीन हितका लागि राजनीति गर्ने हो भने एक आपसका कमजोरीलाई क्षमा दिएर राजनीतिक दलहरू र राजा "नवीन समझदारी" मा नआइ सुखै छैन। (चित्त बुझे RT गरिदिन आग्रह सहित) #विचारभन्दामाथिदेश, #NationAboveNotion
Rabindra Mishra91,717 views • 3 years ago